|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
مطبوعات ايران
مقالات و پژوهش ها
قوانين، کتب، آموزش
مطبوعات جهان

خدمات سايت



 
  magiran.com > اخبار و مطالب حوزه مطبوعات و رسانه
 

بررسي لزوم افزايش سواد رسانه‌‌اي magiran.com: بررسي لزوم افزايش سواد رسانه‌‌اي
 
 

 همشهري آنلاين 4/3/91

بررسي لزوم افزايش سواد رسانه‌‌اي

ارتباطات > رسانه‌ها- همشهري‌آنلاين:
    اين روزها كه رشد فزاينده تكنولوژي در حوزه رسانه‌هاي جمعي تمامي افراد جامعه را در معرض سيل اطلاعاتي قرار داده است كه اين موجب تعدد حق انتخاب مي‌شود و تميز بين دروغ و حقيقت را مشكل مي‌كند
     زيرا هيچ رسانه‌اي پا به عرصه ارتباطات نمي‌گذارد مگر با احساس ضرورت دفاع از يك جريان فكري و در پي آن رسانه‌هاي جمعي در اشكال مختلف بر ديدگاه‌هاي اجتماعي، اقتصادي، سياسي و فرهنگي مردم تاثير مي‌گذارند و نحوه برداشتشان را از جهان شكل مي‌دهند. حال بايد ديد در اين فضا چگونه مي‌توان مخاطب را در مقابل تاثيرات منفي و يا ناخواسته رسانه‌ها حفظ كرد؟ و يا چطور آنچه رسانه‌ها به جامعه و اجزاي آن تزريق مي‌كنند را با بالا بردن توانايي و آگاهي، بهتر و درست‌تر دريافت و درك كرد؟
    به گزارش ايسنا، جهان امروز پر از پيام‌هاي رسانه‌يي است كه چه درك شوند يا نشوند، از طريق انتشار و تكثير توسط رسانه‌هاي جمعي به ما مي‌رسند و نكته مهم و چالش اطلاعاتي، چگونگي پيشروي همزمان و حفظ رابطه با اطلاعات است و لازمه اين مهم آن است كه در جهان امروز افراد بايد متفكراني منتقد، ارتباط‌گراني موثر و شهرونداني فعال باشند.
    يكي از مهمترين مولفه‌هاي مهم در سياست‌گذاري‌هاي رسانه‌يي و ارتباطي كه در نيم قرن اخير توسط كشورهاي مختلف جهت تحقيق، تحليل، آموزش و آگاهي از تاثيرات رسانه‌ها برروي اقشار مختلف جامعه به كار رفته، سواد رسانه‌‌اي است كه مخاطباني را پرورش مي‌دهد كه توانايي گزينش دارند و شكل، قالب و محتوا در رسانه‌هاي جمعي را با نگاهي انتقادي مي‌نگرند و نمي‌خواهند تحت تاثير هژموني فرهنگي، تعميم فلسفه سياسي و حفظ قدرت‌هايي باشند كه رسانه‌هاي بزرگ براي بقاي آن‌ها ايجاد شده‌اند.
    سواد رسانه‌يي يك مفهوم قديمي ‌است كه اولين بار در سال 1965 توسط مارشال مك لوهان در يكي از كتاب‌هايش عينا به كار برده شد؛ مك لوهان معتقد بود زماني كه دهكده‌ي جهاني فرا رسد بايد انسان‌ها به سواد جديدي به نام سواد رسانه‌يي دست يابند، اما در دنياي امروز اصطلاح سواد رقومي‌ بيش از سواد رسانه‌يي رواج يافته است.
    دكتر مهدي محسنيان‌راد استاد ارتباطات در اين باره گفته است: سوادي كه بر اساس آن، مخاطب فرا مي‌گيرد در شرايط انبوه شدن پيام‌ها در سپهر ارتباطي، چگونه به آساني پيام‌هاي مورد نياز خود را پيدا كند، ‌سواد رسانه‌يي نام دارد،‌ بدين معنا مخاطب با فراگيري سواد رسانه‌يي مي‌آموزد رسانه‌ي مورد نظر كدام پيام را با هدف خبررساني منتشر مي‌كند و كدام پيام را به قصد پروپاگاندا.
    افرادي كه در سطح بالايي از سواد رسانه‌يي هستند از بينش و قدرت تشخيص وسيع و قوي برخوردارند، چنانچه آنها از توانايي مهارت‌هاي بسيار پيشرفته جهت تعبير و تفسير انواع پيام‌ها در ابعاد مختلف بهره‌مندند. اين مهارت به آنها قدرت گزينشگري بيشتري مي‌دهد يعني مي‌دانند چطور مفيدترين پيام‌ها را انتخاب كنند.
    به عقيده كارشناسان هدف اصلي سواد رسانه‌يي دادن قدرت كنترل بيش‌تر نسبت به تعابير پيام‌ها به مخاطب است؛ واقعيت اين است كه همه پيام‌هاي رسانه‌يي، تعابير و تفاسير مختلف از ديدگاه خبرنگاران و روزنامه‌نگاران هستند. همچنين مخاطب نيز مي‌تواند تعابير خود را از اين پيامها داشته باشد و جالب اينكه ما آگاهي لازم را كسب كنيم يا نه، فرايند تاثير رسانه‌ها ادامه دارد. زماني كه بتوانيم كنترل بيش‌تري نسبت به رسانه‌ها و تعابير آن‌ها داشته باشيم، مي‌توانيم به تاثيرات مثبت ناشي از آن‌ها قوت بخشيده و از تاثيرات منفي آن‌ها بكاهيم.
    از سويي ديگر سواد رسانه‌يي به مخاطب فرصت شركت فعال و آگاهانه رسانه‌ها و ابراز نظر را مي‌دهد. هيچ‌وقت به درخواست رنگارنگ رسانه‌هاي مختلف از شما براي حضورتان فكر كرده‌ايد؟ بخش‌هايي مانند نظرات شما، كه همراه با طرح پرسش‌هاي هدفمند از شماست يا عكس‌هاي شما، شما بنويسيد ، ارسال عكس، تجربه شما و... اين درخواست رسانه براي نظر مخاطب به اينت دليل است كه در دنياي رسانه‌هاي جديد، مخاطبان ‌تنها مصرف‌كنندگان ‌اطلاعات‌ نيستند، بلكه ‌مي‌توانند به مدد فن‌آوري‌هاي نوين، به‌راحتي‌ نظر‌ خود را منتشر كنند.
    در چنين شرايطي، متخصصان ارتباطي امروز معتقدند، ارتباط از حالت‌ فرد با جمع‌ به ‌صورت‌ جمع‌ با جمع ‌درآمده‌ ‌و فرايند ارتباط مخاطب‌محور شده‌ است‌. در اين بين تنوع‌ كانال‌هاي‌ ارتباطي ‌و چند رسانه‌يي، ‌قدرت ‌انتخاب‌ مخاطبان را هم افزايش ‌داده‌، پس خيلي روشن است كه در اين رقابت فشرده، مديران و تصميم‌گيران رسانه‌ها به دنبال مخاطب باشند تا كالاي آن‌ها كه همان پيام مورد نظرشان است را ببيند و بشنود و بخواند و احتمالا تاثير بگيرد... اما بد نيست در كنار تشويق‌هاي رسانه‌ها براي مشاركت در مباحثشان، سواد رسانه‌يي خود را هم بالا ببرند.
    علي‌اصغر كيا استاد دانشگاه هم معتقد است كه براي رفع سوء برداشت از اخبار منتشر شده در فضاي سايبر در داخل كشور، مي‌توان با افزايش سواد رسانه‌يي مردم و بيان حقيقت از زبان مسوولان، امكان گزينش اخبار صحيح از غيرواقع را به آنان داد. به ويژه در شرايط كنوني كشور كه انواع و اقسام اطلاعات از سوي افراد آگاه و ناآگاه منتشر مي‌شود، امكان سوء استفاده بيش از پيش اخبار توسط افراد سودجوي داخلي و خارجي وجود دارد.
    حسين‌علي افخمي استاد ارتباطات در اين باره معتقد است در واقع سواد رسانه‌يي يك نوع برنامه‌ي توانمندسازي است كه شهروندان بتوانند زبان رسانه‌يي جديد را درك كنند، از اين رو اگر دولت‌ها نسبت به توانمندسازي در مقابل زبان رسانه‌يي جديد بي‌تفاوت باشند، جامعه به دو گروه تقسيم مي‌شود كه يك گروه توانايي درك پيام‌ها را دارند، اما گروه ديگر از غافله عقب مي‌مانند چون توانايي همگامي با رسانه‌هاي جديد را ندارد.
    كارشناسان بر اين عقيده‌اند از آن‌جا كه بدون سواد رسانه‌يي، نمي‌توان گزينش‌هاي صحيح از پيام‌هاي رسانه‌يي داشت و هم‌چنين اين بخش، از جمله مباحث حوزه‌ رسانه است كه به يك قشر خاص اختصاص ندارد و مي‌تواند همه افراد جامعه و در تمامي سطوح را در برگيرد، به‌طوري‌كه امروزه در كشورهايي مانند كانادا و ژاپن (كه سردمدار سواد رسانه‌يي هستند) اين موضوع، جزو عناوين درسي مدارس قرار گرفته ‌است، قطعا نهادهاي آموزشي، مدني و انتشاراتي مي‌توانند نقش موثري در گسترش آن داشته باشند.
    در كشورهاي پيشرفته، آموزش رسانه‌يي از دبيرستان آغاز مي‌شود؛ در اين جوامع سواد رسانه‌يي جزيي از آموزش‌هاي اجباري است تا شهروندان از جامعه‌ي جديد عقب نمانند، اما سواد رسانه‌يي در جامعه‌ ما با شكاف بسيار بزرگي مواجه است بنابراين دولت بايد برنامه‌هاي توانمندسازي شهروندان را در اولويت قرار دهد، يعني همان‌طور كه در جبهه‌ي مبارزه با بي‌سوادي حركت مي‌كند بايد سواد رسانه‌يي را نيز در جامعه، بويژه در مدارس آغاز كند.
    اما در اين ميان، آموزش رسانه‌يي كودكان و نوجوانان براي افزايش آگاهي آن‌ها نسبت به اَشكال مختلف پيام‌هاي رسانه‌يي و رسيدن به مرحله خلاقيت و پويايي جزو ضروري‌ترين آموزش‌هاست؛ چرا كه كودكان و نوجوانان كه اصلي‌ترين مخاطبان رسانه‌ها محسوب مي‌شوند قدرت چنداني در گزينش، انتخاب، پردازش و هم‌چنين تجزيه و تحليل درست اطلاعات و اخبار دريافتي ندارند.
    در هر حال به گفته‌ تحليلگران، تعميم اهداف سواد رسانه‌يي كه مهارت‌هاي لازم براي برقراري ارتباطي متفكرانه و آگاهانه با رسانه‌ها را مي‌آموزد و در عين حال نگاهي دقيق، ديدگاهي نقاد و تحليلي به پيام‌هاي رسانه‌يي مكتوب، ديداري و شنيداري فراهم مي‌آورد، در گرو داشتن نگاهي دقيق، عميق و تفكري منتقدانه در جهت انتخاب صحيح گزينه‌هاي رسانه‌يي است.
    در اين راستا طي سالهاي اخير مركز مطالعات و برنامه‌ريزي رسانه‌ها وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي، پژوهش در حوزه جنگ نرم و تبيين ابعاد جنگ رسانه‌يي را از برنامه‌هاي اصلي خود قرار داده است.
    با اين كار در حقيقت سواد رسانه‌يي جامعه در برابر پيام‌هاي رسانه‌يي بالا مي‌رود و آن‌ها را از حالت انفعالي خارج مي‌كند تا قدرت تحليل داشته باشند. در اين راستا واقع‌بيني در مخاطب ايجاد مي‌شود تا پيام‌هاي رسانه‌ها را آنگونه كه هست بپذيرند نه آنگونه كه رسانه با خط مشي فكري و سياسي خود قصد القا آن را دارد.
     

View: 640 - Print: 1 - Email: 1
اين مطلب را در سايت ماخذ آن ببينيد:
http://hamshahrionline.ir/details/170954



همچنين بخوانيد:
استاد علوم ارتباطات و روزنامه نگاري: سواد رسانه اي مصونيت و حمايت ايجاد نمي كند
در نشستي با حضور نمك‌ دوست و شكرخواه مطرح شد: تاكيد بر اسطوره‌ زدايي و غول‌ كشي از تعريف سواد رسانه‌ اي
كارگاه «آشنايي با مباني سواد رسانه‌ اي» برگزار مي‌ شود
«سواد رسانه ‌اي» و غفلت ‌هاي ما
آنچه در نشست تجربه ‌نگاري همايش ملي سواد رسانه ‌اي گذشت
ميزان سواد رسانه اي فرد برابر است با توان تحليل مسائل جامعه
تحليلي بر نسبت استفاده و اعتماد مردم به ابزارهاي ارتباطي نوين/ ايران بر كدام پله از سواد رسانه اي قرار دارد
خسروانيان خبر داد؛ ايجاد رسانه‌هاي مجازي براي آموزش مهارت‌ هاي سواد رسانه‌ اي به مردم
برگزاري دوره ‌هاي تخصصي «مدرسه رسانه»
ابراهيم آبادي: همايش سواد رسانه ‌اي نبايد رنگ و لعاب دولتي بگيرد
استاد علوم ارتباطات: نگاه صرفا درآمد زايي به رسانه، آسيب جدي به سواد رسانه اي است
تصويب محور هاي اصلي همايش سواد رسانه ‌اي و مسئوليت اجتماعي
سواد رسانه‌ اي را توسعه ندهيم، بحران كشور را فرا مي ‌گيرد
در نشست تخصصي سواد رسانه ‌اي عنوان شد؛ جاي خالي سواد رسانه‌ اي در دانشگاه ‌ها
نخستين جلد از كتب سواد رسانه اي به بازار نشر آمد
سواد رسانه اي، لازمه زندگي در دنياي مدرن/ نقش رسانه هاي علمي در ارتقاي آگاهي جامعه
شهروندِ آگاه، پيام رسانه‌اي هوشمندانه ‌تري توليد مي‌كند؛ در نشست تخصصي «سواد رسانه‌ اي و روزنامه‌ نگاري شهروندي» مطرح شد
سواد آموزي در دنياي ديجيتال
مديركل دفتر مطالعات رسانه هاي وزارت ارشاد:توليد محتواي فاخر در رسانه ها با ارتقاء سواد رسانه اي امكان پذير است
كارشناس امور رسانه ‌اي در گفت‌ و گو با فارس مطرح كرد: تأثير افزايش سواد رسانه‌اي در كاهش آفت ‌هاي فضاي رسانه‌ اي كشور
رشد دانش همگام با توسعه خرد و حكمت جامعه نيست : محكي در نشست تخصصي ضرورت‌هاي آموزش سواد رسانه‌اي در ايران
سواد رسانه‌اي، دانش تنظيم‌كننده رابطه مخاطب و رسانه است : پژوهش‌گر پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي
بيش از 130 مقاله به اولين كنفرانس بين‌المللي سواد رسانه‌اي رسيد
سواد رسانه‌اي در بسياري از حوزه‌هاي تصميم‌گيري مغفول مانده است : مدير كل دفتر مطالعات و برنامه ريزي رسانه‌ها در نشست تخصصي سواد رسانه‌اي
مخاطبان را بايد به سواد رسانه‌ايِ پرسش‌گر مجهز كنيم : در نشست تخصصي ضرورت‌هاي آموزش سواد رسانه‌اي در ايران عنوان شد
موانع توسعه سواد رسانه‌اي: گفت‌وگو با دكتر هادي خانيكي
اهميت سواد رسانه‌اي و پرسش‌هاي كليدي





 

 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه تدريس پژوهي
متن مطالب شماره 1 (پياپي 501)، بهار 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است