|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
مطبوعات ايران
مقالات و پژوهش ها
قوانين، کتب، آموزش
مطبوعات جهان

خدمات سايت



 
  magiran.com > اخبار و مطالب حوزه مطبوعات و رسانه
 

موانع توسعه سواد رسانه‌ايmagiran.com: موانع توسعه سواد رسانه‌اي
 
 

 مدرسه همشهري  22/4/92
گفت‌وگو با دكتر هادي خانيكي
موانع توسعه سواد رسانه‌اي

اشاره: مژگان فراهاني- موانع نهاديه كردن آموزش سواد رسانه‌اي در جامعه چيست؟ كدام طرز تلقي‌ها مساعد و حمايت كننده و كدام نگرش‌ها نامساعد و مانع توسعه سواد رسانه‌اي است؟ زيرساخت‌هاي لازم براي توسعه سواد رسانه‌اي در جامعه كدام است و متولي آموزش سواد رسانه‌اي چه نهادي است؟ اين مجموعه سوالات را در گفت‌وگو با دكتر هادي خانيكي استاديار دانشكده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبايي و از فعالان و پژوهشگران عرصه رسانه‌ها در ميان گذاشته‌ايم كه متن آن در ادامه از نظرتان مي‌گذرد.
    
    **
    
    * با توجه به ضرورت آموزش سواد رسانه‌اي و حضور اين مهارت و دانش در برنامه هاي درسي و آموزشي بسياري از كشورها،چه موانعي براي اجراي آموزش سواد رسانه‌اي در ايران وجود دارد كه هنوز توجه كافي به آن مبذول نمي شود؟
    به نظر بنده به غير از آموزش سواد رسانه‌اي هر آموزش ديگري براي مثال آموزش فيزيك نوين را نيز اگر بخواهيم وارد يك سيستم بوروكراتيك كليشه اي كنيم با مشكل مواجه مي‌شويم.در مسائل آموزشي عدم توجه به رويكرد هاي نوين يادگيري مانعي بزرگ براي تحقق بسياري از ايده ها و برنامه هاست.براي مثال در آموزش و پرورش عدم توجه به رويكردهاي نوين معضلي به نام تأخر در اجتماعي شدن نوجوانان را پديد مي‌آورد.اين موانع در اغلب كشورهاي در حال گذار ار جمله ايران وجود دارد..تفكر آموزش در ايران تفكر كهنه اي است. حتي اگر تلقي جيمز پاتر از سواد رسانه‌اي كه مجموعه اي از رويكردهايي مي‌داند كه مخاطبان فعالانه براي مواجه گزينشي با رسانه ها اتخاذ مي‌كنند و به تحليل و ارزيابي نقادانه نسبت به رسانه ها دست مي‌يابند را در ساختار كهنه ي آموزش و پرورش اجرا كنيم، تلقي از سواد رسانه‌اي آسيب شناسانه خواهد شد و تلاش مي‌شود كه ياد دهند افراد چگونه از رسانه ها استفاده نكنند!در نظام كهنه آموزشي تنها در معرض رسانه قرار گرفتن مورد توجه است،در حالي كه توجه به رسانه موردنظر قرار نمي گيرد.توجه به رسانه امر فرهنگي است، اما در معرض رسانه ها قرار گرفتن امري فني و سخت افزارانه است.لذا براي مثال سياست فيلترينگ را در پيش مي‌گيريم كه امري سخت افزارانه است. مانعي ديگر مي‌تواند تفكر مقابله وايستادگي در برابر چيزهاي نو خواه تكنولوژي نو و خواه ايده ها و افكار نو باشد.در چالش اول ايده اگر پذيرفته شود تلاش مي‌شود تا با سيستم آموزشي و متدهاي سنتي تطبيق داده شود اما در چالش دوم به طور كلي ايده هاي نو بدليل مقاومت وارد سيستم و جامعه نمي شوند.
    
    
    * براي عدم تلقي بيمارگونه و آسيب شناسانه از سواد رسانه‌اي چه پيش زمينه هايي نياز است؟
    گاهي تعريف سودمندي از سواد رسانه‌اي ارائه نمي شود و همين تلقي اشتباه بوجود مي‌آيد.بايد دلايل محكمي از ارزشمندي سواد رسانه‌اي ارائه شود. اگر به گونه اي متقاعدكننده نشان داده شود كه سواد رسانه‌اي بستري براي همه رشته هاي آموزشي است، تعريف درستي ارائه مي‌شود. ضمن اينكه بايد مشخص كرد كه هدف از آموزش، تمرين و مشق نويسي است يا تربيت شهرونداني كه مهارت هاي ارتباطي را در مدرسه و محيط آموزشي فراگيرند. براي درك درست از سواد رسانه‌اي در سيستم آموزشي در وهله ي اول بايد توجه كافي به نظريات يادگيري و آموزش نوين شود؛مانند چگونگي به كارگيري و پرورش آموزگاران جديد، چگونگي گسترش موضوعات، چگونگي ساختار بندي رشته ها و دوره هاي آموزشي. فرق فرد باسواد و بي سواد قدرت انتخاب آنهاست، بايد در نظام آموزشي به سوي پژوهش محوري رفت و دانش آموزان، پژوهشگر، فعال و منتقد تربيت شوند.
    
    
    * راهكارهاي رفع موانع فرهنگي و بسترسازي براي توسعه سواد رسانه‌اي در جامعه از نظر شما چيست؟
     نمي توان به انتظار نشست تا مفاهيمي مانند عقلانيت و گفت‌وگو و...كه زمينه هاي مناسبي براي آموزش سواد رسانه‌اي است در جامعه كاملا فراگير شود. سرعت تكنولوژي ها به گونه اي تصاعدي است كه نمي توان با فرض اينكه هنوز بسترهاي مناسبي در سطح كلان براي آن ايجاد نشده است، مانع ورود آن ها شد و يا در برابر آن ها مقاومت كرد. وقتي مسئله خيلي بزرگ شود ،غيرقابل حل مي‌شود. از طرفي ديگر نمي توان حضور اين پيش زمينه هاي توسعه فرهنگي را در بطن و متن جامعه انكار كرد. اگر به جامعه با ديد دقيق بنگريم، عقلانيت در درون جامعه از عقلانيت سيستم اجرايي بالاتر است. بايد مطالعات موردي و پايلوت هاي موفقي از سواد رسانه‌اي و اجراي آن داشت و موانع فرهنگي را تا حدودي رفع كرد.اين را مي‌توان به آموزش ستمديدگان پائوكو فريره و رويكردهاي او مرتبط ساخت. مبناي آموزش سواد رسانه‌اي مي‌تواند اين گونه باشد.
    
    
    * توسعه و گسترش سواد رسانه‌اي مي‌تواند راهكاري براي مقابله با سياست هاي بازدارنده و فيلترينگ منابع خيري و اطلاعاتي در جامعه باشد؟
    اساس فيلترينگ احساس مسئوليت شديد نسبت به مصرف رسانه‌اي افراد است. در واقع با اين فرض در برابر محتواهاي رسانه‌اي سياست هاي بازدارنده را اتخاذ مي‌كنيم كه افراد قدرت تشخيص و تميز محتواهاي رسانه‌اي را ندارند.مبناي فلسفي سواد رسانه‌اي تقويت مسئوليت اجتماعي افراد است، به گونه اي كه موانعي مانند فيلترينگ برداشته مي‌شود، اما فرد را توانمند مي‌سازيم كه خود بتواند گزينش كند و توجه به اين امر داشته باشد كه چه رسانه‌اي را چگونه استفاده كند.
    
    
    * سواد رسانه‌اي در چه شرايطي مي‌تواند خود نوعي سياست بازدارنده باشد؟
    اين به زمينه و متن بستگي دارد.براي مثال اگر زمينه هاي فرهنگي مناسبي وجود نداشته باشد، متن نيز به خوبي فهميده نمي شود، اما اين به معناي معيوب بودن متن نيست. در اينجا اين متن همان سواد رسانه‌اي است.فهم درست از سواد رسانه‌اي قدرت گزينشگري و انطباق را بالا مي‌برد. در مواجهه با هر پديده اي از جمله رسانه ها دو رويكرد افراط و تفريط وجود دارد؛در يك سر طيف پذيرش و شيفتگي مطلق و در سويي ديگر منع و مقاومت مطلق است. كنش مناسب توسعه اي انتخاب و انطباق فعالانه است. بايد از فرصت هايي كه فناوري ها فراهم كرده اند استفاده كنيم و آسيب هاي آن ها را بشناسيم. فهم معيوب ما از سواد رسانه‌اي در زمينه ي نامناسب فرهنگي چگونگي عدم استفاده از رسانه ها را در برمي‌گيرد. فرد هم از ديدگاه روانشناسانه وقتي منع مي‌شود اشتياق بيشتري براي استفاده از محتواهاي منع شده پيدا مي‌كند و اين دقيقأ رويكردي است كه سواد رسانه‌اي را در حكم سياست بازدارنده تلقي مي‌كند.
    
    
    * مخاطب سواد رسانه‌اي كيست و آيا سواد رسانه‌اي مي‌تواند در خدمت گروه هاي اقليت، محذوف و يا حااشيه‌اي باشد؟
    با تعريف كلاسيكي كه از سواد رسانه‌اي وجود دارد، سواد رسانه‌اي در جهت توانمند ساختن شهروندان و در نهايت هر گروه حاشيه اي است. سواد رسانه‌اي مي‌تواند در خدمت گروه هاي اقليت، زنان و خرده فرهنگ ها باشد.در فرآيند مدرنيزاسيون و دموكراتيزاسيون يكي از مهمترين متغيرها بالا رفتن سواد آموزي است. در جوامع مدني به ميزاني كه افراد باسوادتر شوند، نسبت به بهره گيري از رسانه ها، در معرض قرارگرفتن و توجه به رسانه ها آگاه تر مي‌شوند.بالا رفتن توانايي انتقادي شهروندان، قدرت گزينشگري آنها را تقويت مي‌كند و اين به نفع تقويت جامعه ي مدني است.
    
    
    * چه نهادي متولي آموزش سواد رسانه‌اي است؟
    3 سطح را بايد در نظر گرفت؛ سطح دولت، نهادهاي مدني و كنشگري فردي. در سطح دولتي ورود سواد رسانه‌اي به آموزش و پرورش رسمي مورد نظر است.اگر بخواهيم سواد رسانه‌اي به طور كامل فراگير شود قطعا نياز به زير ساخت ها و امكانات وسيع است. دولت بايد ضمن توجه به تئوري هاي نوين آموزشي و متدلوژي صحيح، بستر كافي را بايد براي آموزش سواد رسانه‌اي فراهم كند. در سطح نهادهاي مدني شبكه ها و شهروندان و سازمان هاي مردم نهاد به بسط سواد رسانه‌اي مبادرت مي‌ورزند. در سطح كنشگري فردي نيز سازوكارهايي است كه براي مثال والدين براي فرزندان خود در رويارويي با رسانه به كار مي‌برند.
     

View: 395 - Print: 1 - Email: 1
اين مطلب را در سايت ماخذ آن ببينيد:
http://www.hamshahritraining.ir/news-3657.aspx



همچنين بخوانيد:
استاد علوم ارتباطات و روزنامه نگاري: سواد رسانه اي مصونيت و حمايت ايجاد نمي كند
در نشستي با حضور نمك‌ دوست و شكرخواه مطرح شد: تاكيد بر اسطوره‌ زدايي و غول‌ كشي از تعريف سواد رسانه‌ اي
كارگاه «آشنايي با مباني سواد رسانه‌ اي» برگزار مي‌ شود
«سواد رسانه ‌اي» و غفلت ‌هاي ما
آنچه در نشست تجربه ‌نگاري همايش ملي سواد رسانه ‌اي گذشت
ميزان سواد رسانه اي فرد برابر است با توان تحليل مسائل جامعه
تحليلي بر نسبت استفاده و اعتماد مردم به ابزارهاي ارتباطي نوين/ ايران بر كدام پله از سواد رسانه اي قرار دارد
خسروانيان خبر داد؛ ايجاد رسانه‌هاي مجازي براي آموزش مهارت‌ هاي سواد رسانه‌ اي به مردم
برگزاري دوره ‌هاي تخصصي «مدرسه رسانه»
ابراهيم آبادي: همايش سواد رسانه ‌اي نبايد رنگ و لعاب دولتي بگيرد
استاد علوم ارتباطات: نگاه صرفا درآمد زايي به رسانه، آسيب جدي به سواد رسانه اي است
تصويب محور هاي اصلي همايش سواد رسانه ‌اي و مسئوليت اجتماعي
سواد رسانه‌ اي را توسعه ندهيم، بحران كشور را فرا مي ‌گيرد
در نشست تخصصي سواد رسانه ‌اي عنوان شد؛ جاي خالي سواد رسانه‌ اي در دانشگاه ‌ها
نخستين جلد از كتب سواد رسانه اي به بازار نشر آمد
سواد رسانه اي، لازمه زندگي در دنياي مدرن/ نقش رسانه هاي علمي در ارتقاي آگاهي جامعه
شهروندِ آگاه، پيام رسانه‌اي هوشمندانه ‌تري توليد مي‌كند؛ در نشست تخصصي «سواد رسانه‌ اي و روزنامه‌ نگاري شهروندي» مطرح شد
سواد آموزي در دنياي ديجيتال
مديركل دفتر مطالعات رسانه هاي وزارت ارشاد:توليد محتواي فاخر در رسانه ها با ارتقاء سواد رسانه اي امكان پذير است
كارشناس امور رسانه ‌اي در گفت‌ و گو با فارس مطرح كرد: تأثير افزايش سواد رسانه‌اي در كاهش آفت ‌هاي فضاي رسانه‌ اي كشور
رشد دانش همگام با توسعه خرد و حكمت جامعه نيست : محكي در نشست تخصصي ضرورت‌هاي آموزش سواد رسانه‌اي در ايران
سواد رسانه‌اي، دانش تنظيم‌كننده رابطه مخاطب و رسانه است : پژوهش‌گر پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي
بيش از 130 مقاله به اولين كنفرانس بين‌المللي سواد رسانه‌اي رسيد
سواد رسانه‌اي در بسياري از حوزه‌هاي تصميم‌گيري مغفول مانده است : مدير كل دفتر مطالعات و برنامه ريزي رسانه‌ها در نشست تخصصي سواد رسانه‌اي
مخاطبان را بايد به سواد رسانه‌ايِ پرسش‌گر مجهز كنيم : در نشست تخصصي ضرورت‌هاي آموزش سواد رسانه‌اي در ايران عنوان شد
بررسي لزوم افزايش سواد رسانه‌‌اي
اهميت سواد رسانه‌اي و پرسش‌هاي كليدي





 

 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله علوم و مهندسي زلزله
متن مطالب شماره 4 (پياپي 304)، زمستان 1395را در magiran بخوانيد.

 

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است