|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
مطبوعات ايران
مقالات و پژوهش ها
قوانين، کتب، آموزش
مطبوعات جهان

خدمات سايت



 
  magiran.com > اخبار و مطالب حوزه مطبوعات و رسانه
 

سواد آموزي در دنياي ديجيتالmagiran.com: سواد آموزي در دنياي ديجيتال
 
 
علی اصغر محکی
 شرق 24/6/94

سواد آموزي در دنياي ديجيتال


    در دنياي جديد ديگر نمي توان سواد را محدود به خواندن و نوشتن دانست. زماني گفته مي شد براي باسوادبودن بايد از سواد كامپيوتري برخوردار بود اما امروز سوادداشتن به دانستن راه و رسم استفاده از كامپيوتر نيز محدود نيست بلكه بايد در كنار آموزش هاي رسمي، از نوع ديگري از سواد نام برد؛ سواد رسانه اي. سواد رسانه اي در تعريف مجموعه اي از مهارت ها و دانش است كه باعث مي شود وقتي در مقابل رسانه هاي جديد قرار مي گيريم بتوانيم فعالانه عمل كنيم نه منفعل. برخورد فعالانه با رسانه ها اين است كه پيام هاي آنها را دريافت، سپس درك و تحليل كنيم. به اين معنا سواد رسانه اي با نوعي نگرش انتقادي همراه است. اين نوع سواد تنها درك و دريافت نيست بلكه با مهارت هايي همراه است كه فرد مي تواند با آنها توليدات رسانه اي را بشناسد، از هم تفكيك كند و درباره لايه هاي پشت پرده اين توليدات به اشراف و آگاهي برسد.
    
    براي آشناشدن با سواد رسانه اي بهتر است در ابتدا با جريان توليد پيام آشنا شويم. ما به عنوان مخاطبان پيام، زماني كه در معرض پيام يك رسانه قرار گرفتيم بايد بدانيم آنچه مشاهده مي كنيم محصول اتفاقات زيادي است كه پيش از توليد پيام افتاده و اين فرايند تا زمان مصرف پيام ادامه پيدا مي كند. سواد رسانه اي به ابعاد مختلف توليد و انتشار يك پيام توجه دارد؛ از يك طرف سواد رسانه اي به حوزه شناختي يا ادراكي برمي گردد، از طرفي به حوزه حسي و از طرف ديگر بُعد اخلاقي و از طرف ديگر بُعد زيباشناختي مطرح است.
    
    كسي كه مي خواهد مجهز به سواد رسانه اي در معرض پيام هاي ارتباطي قرار گيرد بايد درك بالايي، هم از نظر شناخت، هم از نظر احساسات، هم از منظر زيباشناختي و هم از نظر اطلاعات اجتماعي، فرهنگي، سياسي و اقتصادي نسبت به موضوعات داشته باشد. با يك مثال بحثم را روشن تر كنم؛ در شكل ساده وقتي خواننده يك روزنامه، روزنامه اي را از كيوسك خريداري مي كند، پولي كه بابت خريد روزنامه مي پردازد، صرفا بخش بسيار جزئي و اندكي از فرايند توليد نشر و تاثيرگذاري رسانه است.
    
    درواقع از قبل هزينه توليد و مصرف اين روزنامه را احتمالاآگهي دهندگان داده اند و بخشي از هزينه هاي مربوط به توليد را قدرت هاي اقتصادي و سياسي پرداخته اند كه از انتشار آن روزنامه سود مي برند. بنابراين سواد رسانه اي در مورد خواننده يك روزنامه ناظر بر اين مطلب است كه اين خواننده بداند در جريان توليد، مصرف و تاثيرگذاري پيام مطبوعاتي فرايندي به مراتب وسيع تر و گسترده تر از دست اندركاران روزنامه در ميان است كه شامل احزاب، فعالان اقتصادي، گروه هاي فشار، دستگاه ها و سازمان هاي ناظر و همچنين خود مخاطبان است. به همين دليل نمي توان به توليد و انتشار يك روزنامه به عنوان يك فعاليت صرفا فرهنگي يا سياسي يا اقتصادي نگاه كرد بلكه يك روزنامه آميزه اي پيچيده از همه اينهاست.
    
    اين توليد رسانه اي درمورد فضاي مجازي و رسانه هاي ديجيتال پيچيده تر هم هست چون هم ابعاد تكنولوژيك و هم حوزه هاي شناختي و احساسي مرتبط با فعاليت اين نوع رسانه ها بسيار پيچيده تر است.
    
    در مواجهه با اين رسانه هاي ديجيتال سواد رسمي برخاسته از آموزش وپرورش حتما كفايت نمي كند زيرا اتفاقاتي كه در حوزه فناوري هاي جديد اطلاعات و ارتباطات افتاده است، هم بسيار نوظهور هستند و هم بسيار متفاوت از فضا و محيطي است كه براساس آن آموزش هاي رسمي، اطلاعاتي را به دانش آموزان ارائه مي كنند. در موضوع سواد رسانه اي به ويژه سواد رسانه اي در حوزه رسانه هاي ديجيتال، بحث تعاملي و دوسويه بودن توليد و مصرف پيام باعث مي شود به طور مداوم جاي پيام آفرين و پيام گير عوض شود. اين موضوع مهمي است كه اگر مهارت سواد رسانه اي وجود نداشته باشد، آثار و پيامدهاي اين بي سوادي براي مخاطبان بسيار بد خواهد بود.
    
    در چنين شرايطي آموزش وپرورش مي تواند گام اوليه را در راه ايجاد مهارت هاي سواد رسانه اي بردارد اما كسب مهارت در اين زمينه نيازمند تمرين و ممارست در فضاي تعاملي و پيچيده رسانه هاي مجازي است يعني با صرف ارائه برخي آموزه ها توسط آموزگار نمي توان انتظار داشت سواد رسانه اي اتفاق بيفتد. سواد رسانه اي محدود به كسب آگاهي نيست چون هم فن، هم هنر و هم توليدي برخاسته از خلاقيت است. ضمن اينكه آموزه هاي سواد رسانه اي كليشه اي و ثابت نيستند و نيازمند انعطاف پذيري بالايي هستند.
    
    بنابراين سواد رسانه اي را نمي توان در قالب هاي ازپيش تعيين شده و استانداردهاي ثابت خلاصه كرد بلكه بايد مفاهيم اصلي مرتبط با آن را در ابتدا آموزش داد و سپس از راه حضور در عرصه عمل، تمرين و نقد عملكرد فراگير، آن را توسعه داد يعني نمي توان يك متن را به افراد داد تا همه به واسطه آن باسواد رسانه اي شوند زيرا هم جامعه پذيري و هم شخصيت افراد با هم فرق مي كند و اين ملاحظه اي است كه بايد در ارتباط با سواد رسانه اي مدنظر داشت.
    
    به علاوه در حوزه سواد رسانه اي حداقل پنج عامل را كاربران فضاي مجازي و رسانه هاي جديد بايد مدنظر داشته باشند؛ يكي از آنها محتواي رسانه اي است كه معمولادرباره آن بيشتر صحبت مي شود اما چهار وجه ديگر آن تاثير رسانه اي، صنايع رسانه اي، ملاحظات مربوط به جهان واقعي و ملاحظات مربوط به خودشناسي است. درواقع تركيب و آميزه اين پنج عامل ويژگي منحصربه فردي را درخصوص سواد رسانه اي به ازاي هر كاربر اقتضا مي كند.
    
     

View: 284 - Print: 1 - Email: 1
اين مطلب را در سايت ماخذ آن ببينيد:
http://magiran.com/npview.asp?ID=3228267



همچنين بخوانيد:
استاد علوم ارتباطات و روزنامه نگاري: سواد رسانه اي مصونيت و حمايت ايجاد نمي كند
در نشستي با حضور نمك‌ دوست و شكرخواه مطرح شد: تاكيد بر اسطوره‌ زدايي و غول‌ كشي از تعريف سواد رسانه‌ اي
كارگاه «آشنايي با مباني سواد رسانه‌ اي» برگزار مي‌ شود
«سواد رسانه ‌اي» و غفلت ‌هاي ما
آنچه در نشست تجربه ‌نگاري همايش ملي سواد رسانه ‌اي گذشت
ميزان سواد رسانه اي فرد برابر است با توان تحليل مسائل جامعه
تحليلي بر نسبت استفاده و اعتماد مردم به ابزارهاي ارتباطي نوين/ ايران بر كدام پله از سواد رسانه اي قرار دارد
خسروانيان خبر داد؛ ايجاد رسانه‌هاي مجازي براي آموزش مهارت‌ هاي سواد رسانه‌ اي به مردم
برگزاري دوره ‌هاي تخصصي «مدرسه رسانه»
ابراهيم آبادي: همايش سواد رسانه ‌اي نبايد رنگ و لعاب دولتي بگيرد
استاد علوم ارتباطات: نگاه صرفا درآمد زايي به رسانه، آسيب جدي به سواد رسانه اي است
تصويب محور هاي اصلي همايش سواد رسانه ‌اي و مسئوليت اجتماعي
سواد رسانه‌ اي را توسعه ندهيم، بحران كشور را فرا مي ‌گيرد
در نشست تخصصي سواد رسانه ‌اي عنوان شد؛ جاي خالي سواد رسانه‌ اي در دانشگاه ‌ها
نخستين جلد از كتب سواد رسانه اي به بازار نشر آمد
سواد رسانه اي، لازمه زندگي در دنياي مدرن/ نقش رسانه هاي علمي در ارتقاي آگاهي جامعه
شهروندِ آگاه، پيام رسانه‌اي هوشمندانه ‌تري توليد مي‌كند؛ در نشست تخصصي «سواد رسانه‌ اي و روزنامه‌ نگاري شهروندي» مطرح شد
مديركل دفتر مطالعات رسانه هاي وزارت ارشاد:توليد محتواي فاخر در رسانه ها با ارتقاء سواد رسانه اي امكان پذير است
كارشناس امور رسانه ‌اي در گفت‌ و گو با فارس مطرح كرد: تأثير افزايش سواد رسانه‌اي در كاهش آفت ‌هاي فضاي رسانه‌ اي كشور
رشد دانش همگام با توسعه خرد و حكمت جامعه نيست : محكي در نشست تخصصي ضرورت‌هاي آموزش سواد رسانه‌اي در ايران
سواد رسانه‌اي، دانش تنظيم‌كننده رابطه مخاطب و رسانه است : پژوهش‌گر پژوهشگاه علوم انساني و مطالعات فرهنگي
بيش از 130 مقاله به اولين كنفرانس بين‌المللي سواد رسانه‌اي رسيد
سواد رسانه‌اي در بسياري از حوزه‌هاي تصميم‌گيري مغفول مانده است : مدير كل دفتر مطالعات و برنامه ريزي رسانه‌ها در نشست تخصصي سواد رسانه‌اي
مخاطبان را بايد به سواد رسانه‌ايِ پرسش‌گر مجهز كنيم : در نشست تخصصي ضرورت‌هاي آموزش سواد رسانه‌اي در ايران عنوان شد
موانع توسعه سواد رسانه‌اي: گفت‌وگو با دكتر هادي خانيكي
بررسي لزوم افزايش سواد رسانه‌‌اي
اهميت سواد رسانه‌اي و پرسش‌هاي كليدي





 

 

تبليغات

چاپ مقاله

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه روزنامك
متن مطالب شماره 34، بهمن 1395را در magiran بخوانيد.

 

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1395-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است