|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
مطبوعات ايران
مقالات و پژوهش ها
قوانين، کتب، آموزش
مطبوعات جهان

خدمات سايت



 
  magiran.com > اخبار و مطالب حوزه مطبوعات و رسانه
 

ويراستاري در مطبوعات magiran.com: ويراستاري در مطبوعات
 
 

 مدرسه همشهري  12/11/95
روزنامه نگاري - گفتاري از استاد علي‌اكبر قاضي‌زاده
ويراستاري در مطبوعات


    اشاره: بهاره جلالوند- برخي ها نويسندگي را يك هنر مي‌دانند ، نسبت دادن نويسندگي به هنر چندان بي ربط نيست به دليل اينكه نوشتن يك متن خوب كه بتواند مخاطب را به خود جذب كند نوعي هنر است. براي نوشتن يك متن خوب علاوه بر داشتن استعداد ذاتي ، بايد مهارت درست نويسي را نيز آموخت و بعد از آن ، متن اوليه ويراستاري شود چنين متني اگر با ذوق و خلاقيت نويسنده آميخته شود ، مي‌تواند مخاطب زيادي داشته باشد. «استاد علي اكبر قاضي زاده » از پيشكسوتان روزنامه نگاري در اين گفتار به ويراستاري و درست نويسي در مطبوعات مي‌پردازد.
    
    
     اهميت درست نويسي
    مخاطب رسانه­ها و مطبوعات افرادي هستند كه از نظر سطح تحصيلات ، نوع نگرش ، دانش و... با يكديگر تفاوت دارند در واقع مخاطبان رسانه­ها و مطبوعات را اقشار مختلف جامعه تشكيل مي‌دهند به همين دليل خبرنگاران ، روزنامه نگاران و اصحاب رسانه بايد توجه ويژه اي نسبت به درست نويسي و ويراستاري داشته باشند . رايج شدن غلط نويسي و لغزش هاي ويراستاري و نوشتاري در مطبوعات خيلي زود به زبان گفتار و حتي نوشتار مردم راه پيدا مي‌كند و بر روي مردم اثر مي‌گذارد.
    
    
     تفاوت مطبوعات با كتاب
    ويراستاري و ويرايش در مطبوعات با ويراستاري كتاب تفاوت هايي دارد كه دليل اصلي اين مسئله را مي­توان به تفاوت در مخاطب نسبت داد. به عبارت روشن تر هر كتاب با توجه به محتوا ، مخاطب خاص خودش را دارد ، در حاليكه مخاطب مطبوعات اقشار مختلف جامعه هستند و بايد درست نويسي و ساده نويسي را يك اصل قرار داد تا تمامي مخاطبان بتوانند آن نوشته را درك كنند. دليل ديگر تفاوت ويراستاري كتاب با مطبوعات را مي‌توان به تفاوت درعرض ستون هاي كتاب و روزنامه يا مجله نسبت داد. عرض ستون در روزنامه ها و مجله ها به نسبت كتاب كمتراست ، به طوري كه عرض هر ستون 3 و نيم تا 8 سانتي متر است و همين مسئله باعث مي‌شود كه نوع ويرايش مطبوعات با كتاب متفاوت شود. دليل ديگر تفاوت در ويراستاري كتاب و مطبوعات فشار كاري و كمبود وقت است . در مطبوعات به اندازه كتاب فرصت و زمان كافي وجود ندارد كه بتوان يك متن را با ظرافت و دقت زياد ويراستاري كرد. البته ويرايش در مطبوعات و كتاب در كليات و نكات مهم تفاوت چنداني با يكديگر ندارند.
    
    
     جدا نويسي خوب يا بد؟
    يكي از كارهايي كه در ويرايش مطبوعات بايد به آن توجه شود، جدا نويسي است ،اين كار باعث مي‌شود مخاطب بهتر و راحت تر بتواند متن را بخواند و با آن ارتباط برقرار كند . انجام چنين كاري از نظر استادان صرف و نحو و دستور زبان فارسي منطقي نيست و خيلي از جدانويسي هايي كه در مطبوعات وجود دارد مورد تاييد اساتيد نيست ولي براي سهولت در خواندن مجبوريم كه اين جدانويسي ها را رعايت كنيم . يكي از اين جدا نويسي ها براي حرف جمع «ها » انجام مي‌شود كه با ايجاد نيم فاصله به وسيله كيبورد كامپيوتر اين حرف در كنار واژه مورد نظر قرار مي‌گيرد. براي مثال كتاب ها ، دست نوشته ها و ... در متن هاي مطبوعاتي به صورت به هم چسبيده نوشته نمي شوند. همچنين در مطبوعات بر خلاف كتاب ها صفت تفصيلي «تر » و «ترين » را معمولا با رعايت نيم فاصله مي‌نويسند تا مخاطب بتواند متن مورد نظر را راحت تر بخواند. «مي » علامت فعل استمراري هم يكي ديگر از مواردي است كه در مطبوعات بر جدا نويسي آن با رعايت نيم فاصله تاكيد مي‌شود . بسياري از واژه هاي تركيبي مثل فرصت طلب ، عافيت خواه ، حاجت مند و... در مطبوعات از قانون جدا نويسي همراه با نيم فاصله پيروي مي‌كنند.
    
    
     تغييرهايي براي راحتي
    يكي از مشكلاتي كه در برخي از نوشته ها وجود دارد استفاده از ضميرهايي است كه باعث مي‌شود خواندن مطلب مشكل شود .در مطبوعات بايد تغييراتي در اين نوع ضميرها ايجاد كرد تا مخاطب بتواند راحت تر و روان تر متن مورد نظر را بخواند . براي مثال در واژه پوشش شان از 3 حرف «ش » پشت سر هم استفاده شده است كه خواندن را با مشكل مواجه مي‌كند به همين دليل براي راحت تر خواندن بايد به جاي استفاده از پوشش شان ، پوشش آنها را جايگزين كرد. انجام اين كار با حذف يك «ش» خواندن را راحت تر مي‌كند. اسامي غير فارسي زماني كه به فارسي نوشته مي‌شوند بايد به صورت جداگانه باشند، براي مثال «مي سي سي پي» را بايد به صورت جدا با رعايت نيم فاصله نوشت تا خواندن آن براي مخاطب راحت باشد و او را با مشكل مواجه نكند.
    
    
     بازي با اعداد
    عدد نويسي در مطبوعات يكي ديگر از مواردي است كه بايد به آن توجه شود تا سهولت خواندن متن براي مخاطب وجود داشته باشد . در مطبوعات هزارگان به بالا را جدا مي‌كنيم براي مثال يك عدد 8 رقمي در مطبوعات هيچ وقت به شكل عددي پشت سر هم نمي آيد براي مثال در مطبوعات عدد 17248307 را به اين شكل نمي نويسيم و به جاي آن مي‌نويسيم 17 ميليون و 248 هزار و 307 ،در واقع براي سهولت خواندن از حروف در بين اعداد استفاده مي‌كنيم . دليل ديگر انجام چنين كاري كم بودن عرض ستون هاي روزنامه يا مجله است. نوشتن تاريخ در مطبوعات هم از يك قانون خاص پيروي مي‌كند براي مثال در بسياري از متن هاي اداري تاريخ را به صورت عدد و خط مورب مي‌نويسند در حاليكه در مطبوعات انجام چنين كاري درست نيست و بايد از حروف و عدد استفاده كرد براي مثال به جاي استفاده از خط مورب بايد نوشته شود 29 فروردين 1393 ، اين كار هم به همان دلايل ياد شده انجام مي‌شود. گذاشتن علامت درصد در متن درست نيست و در كنار عدد مورد نظر بايد واژه درصد (مثلا 17 درصد ) نوشته شود. نوشتن ساعت در مطبوعات نيز با ساير متن ها متفاوت است و براي نشان دادن ساعت ازعلامت « : » نبايد استفاده كرد براي مثال بايد نوشته شود ساعت 12 و 33 دقيقه .
    
    
     شيوه نامه داري؟
    يكي از كارهاي خوبي كه در 20 - 25 سال اخير انجام شده ، تدوين شيوه نامه در مطبوعات است و بسياري از موسسات مطبوعاتي بزرگ براي خودشان شيوه نامه دارند كه مي‌توان به روزنامه هاي همشهري ، ايران و كيهان اشاره كرد . حتي صدا و سيما هم با اينكه يك رسانه تصويري و شنيداري است شيوه نامه دارد. اين شيوه نامه ها به خبرنگاران و روزنامه نگاران كمك مي‌كند كه با نگاه كردن به موارد ياد شده در آن ، نكات ويرايشي را رعايت كنند ، البته اين شيوه نامه ها يك عيب بزرگ هم دارند كه خبرنگار و روزنامه نگار را از چرايي موضوع و فكر كردن درباره نگارش واژه هاي مختلف باز مي‌دارد.
    
    
     تقصير خبرسازان است!
    گاهي اوقات غلط نويسي در بين خبرنگاران و روزنامه نگاران به دليل استفاده نا به جا و نادرست واژه ها در بين خبرسازان شكل مي‌گيرد و در جامعه رواج پيدا مي‌كند . متاسفانه برخي از سياستمداران ، اهل صنعت ، ورزشكاران و اهل هنر به دليل عدم آشنايي كامل با دستور زبان ، برخي واژه ها را به اشتباه به كار مي‌برند و باعث رواج آن در مطبوعات و جامعه مي‌شوند. بارها و بارها ديده شده است كه مسئولان و صاحب نظران واژه «مسئله » را به اشتباه در كنار واژه هاي ديگر قرار مي‌دهند براي مثال مسئله شكست تيم فوتبال و مسئله تامين امنيت شهر نادرست هستند و مسئله در كنار چنين واژه هايي جايگاهي ندارد. مثال ديگر در رابطه با واژه كنكاش است برخي از مسئولان واژه كنكاش را به معني جست و جو مي‌دانند در حاليكه كنكاش معني ديگري دارد و نبايد به جاي جست و جو از آن استفاده شود. اخيرا يك واژه نادرست در بين خبرسازان رواج پيدا كرده است كه به جاي استفاده از واژه «سابقه » ، واژه صبغه را به كار مي‌برند، براي مثال مي‌گويند «صبغه كاري » ، استفاده از چنين واژه هايي مي­تواند به زبان فارسي آسيب وارد كند و در بين مردم رايج شود. مثال ديگر استفاده از واژه بحث در جملات مختلف است ،براي مثال برخي از خبرسازان مي‌گويند در بحث كاراته تيم هاي زيادي را تربيت كرديم ، استفاده از بحث در اين جمله كاملا نادرست است چون تربيت تيم يك كار محسوب مي‌شود و متاسفانه بسياري از خبرنگاران و روزنامه نگاران بدون تصحيح موارد اين چنيني واژه ها را به شكل نادرستي كه خبرسازان مي‌گويند در مطالب خود مي‌آورند.
    
     

View: 155 - Print: 1 - Email: 1
اين مطلب را در سايت ماخذ آن ببينيد:
http://hamshahritraining.ir/news-3775.aspx





 

 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله توليد گياهان زراعي
متن مطالب شماره 2 (پياپي 1002)، تابستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است