فهرست مطالب
![ناتوانی های یادگیری - سال ششم شماره 3 (پیاپی 22، بهار 1396)](/Content/MIFiles/Cover/118708L.jpg?v=8b2c62151faaae284ab68baaa920ac4d)
فصلنامه ناتوانی های یادگیری
سال ششم شماره 3 (پیاپی 22، بهار 1396)
- تاریخ انتشار: 1396/03/01
- تعداد عناوین: 7
-
-
صفحات 7-29پژوهش حاضر با هدف اثربخشی برنامه گروهی بازآموزی اسنادی بر عزت نفس و مهارت های اجتماعی دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص صورت گرفته است. این پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل است. 30 دانش آموز با اختلال یادگیری خاص شهر تهران با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شده و در دو گروه آزمایش وکنترل جایگزین شدند. پرسشنامه عزت نفس کوپر اسمیت و مهارت های اجتماعی ماتسون به عنوان پیش آزمون اجرا شد. سپس گروه آزمایش 11 جلسه 45 دقیقه ای به مدت 6 هفته در برنامه بازآموزی اسنادی شرکت کردند. بعد از اجرای پس آزمون، اندازه های پیش آزمون و پس آزمون با روش آماری تحلیل کوواریانس مورد مقایسه قرار گرفت. یافته ها نشان دهنده ی افزایش معنی دار عزت نفس دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل است. هم چنین یافته ها نشان دهنده افزایش معنی دار مهارت های اجتماعی دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل می باشد. این یافته ها اثربخشی برنامه بازآموزی اسنادی در افزایش عزت نفس و مهارت ها ی اجتماعی دانش آموزان با اختلال یادگیری خاص را مورد تایید قرارداد.بنابراین می توان با اجرای برنامه بازآموزی اسنادی به بهبود سلامت روان و ایجاد اسنادهای سازگارانه در کودکان با اختلال یادگیری خاص ، در جهت پیشرفت آنان گام برداشت.کلیدواژگان: بازآموزی اسنادی، عزت نفس، مهارت اجتماعی، کودکان با اختلال یادگیری خاص
-
صفحات 30-52هدف از اجرای این پژوهش بررسی اثربخشی بازی های توجه افزا بر کارکرد ریاضی دانش آموزان دارای ناتوانی یادگیری ریاضی بوده است. روش پژوهش حاضر شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه کنترل است. جامعه آماری پژوهش دربردارنده ی دانش آموزان حساب نارسای پایه چهارم ابتدایی شهر تهران در سال تحصیلی94-1393 بود. نمونه ای به حجم 20 نفر، به روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی انتخاب و در دو گروه آزمایش و گواه جای دهی شدند. دانش آموزان گروه آزمایش، 14 جلسه بازی های توجه افزا داشتند؛ اما گروه گواه برنامه های معمول خود را دنبال کردند. برای سنجش سطح توجه اعضای نمونه از آزمون عملکرد پیوسته(CPT) و برای سنجش عملکرد ریاضی، از آزمون حل مسئله ریاضی استفاده شد. داده های حاصل از این آزمون ها با استفاده از روش های آمار توصیفی میانگین و انحراف استاندارد و روش آمار استنباطی تحلیل کوواریانس چندمتغیره تجزیه و تحلیل شد. نتایج، حاکی از آن بود که بازی های توجه افزا بر هر دو متغیر عملکرد ریاضی (44/64F=، 01/0P<)و توجه(34/67F=، 01/0P<) موثر بود؛ اما بر توجه، اثر بیشتری داشت. با توجه به تاثیر مثبت بازی های توجه افزا بر توجه و عملکرد ریاضی، پیشنهاد می شود که بازی های متنوع با کاربردهای آموزشی و تقویتی ویژه کودکان دارای ناتوانی یادگیری طراحی و اجرا شود.کلیدواژگان: ناتوانی یادگیری ریاضی، بازی های توجه افزا، کارکرد ریاضی
-
صفحات 53-68پژوهش حاضر با هدف بررسی نارسایی های مرتبط با یادگیری خودراهبر در دانش آموزان دارای اختلال های یادگیری ویژه انجام گرفت. روش این پژوهش، علی- مقایسه ای بود. جامعه ی آماری این پژوهش را کلیه دانش آموزان دوره ابتدایی مبتلا به اختلال های یادگیری شهر اردبیل در سال 1393 تشکیل دادند. تعداد 30 نفر از این جامعه به روش نمونه گیری تصادفی ساده و تعداد 30 نفر نیز از بین دانش آموزان عادی به روش نمونه گیری خوشه ایچند مرحله ای به عنوان نمونه انتخاب و در این مطالعه شرکت کردند. برای جمع آوری داده ها از مقیاس آمادگی برای یادگیری خودراهبر استفاده شد. داده های جمع آوری شده با استفاده از آزمون های تحلیل واریانس چند متغیره و t مستقل تجزیه و تحلیل شد. نتایج تحلیل واریانس چند متغیره نشان داد که تفاوت آماری معنی داری بین میانگین نمره های دو گروه در مولفه های خودمدریتی (39/22F=، 001/0P<)، علاقه به یادگیری (89/21F=، 001/0P<)، خودکنترلی (97/11F=، 001/0P<) وجود دارد. نتیجه آزمون t مستقل نیز نشان داد که دو گروه در نمره کلی یادگیری خودراهبر نیز تفاوت معنی داری با هم دارند (59/4t=، 001/0P<). این نتایج وجود نارسایی هایی در یادگیری خودراهبر کودکان مبتلا به ناتوانی های یادگیری در مقایسه با کودکان عادی را نشان می دهند. بنابراین آموزش اصول و راهبردهای یادگیری خودراهبر می توان به تقویت مهارت های یادگیری این کودکان و بهبود پیشرفت تحصیلی آنها کمک کرد.کلیدواژگان: یادگیری خودراهبر، اختلال های یادگیری ویژه، مهارت های یادگیری
-
صفحات 69-91پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی آموزش برنامه تاب آوری بر استرس والدینی، رضایت زناشویی و تاب آوری والدین دارای کودک ناتوانی یادگیری انجام شده است. طرح پژوهش نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون-پس آزمون با گروه کنترل است که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی، نمونه ای با حجم 34 نفر انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل جایگزین شدند. پرسشنامه های استرس والدینی آبی دین، رضایت زناشویی هودسنو تاب آوری کانر و دیویدسوندر پیش آزمون، پس آزمون و آزمون پیگیری مورد استفاده قرار گرفتند. پس از اخذ داده، روش آماری آزمون تحلیلکوواریانس بکار گرفته شد. آزمون تحلیل کوواریانس در سطح معناداری (01/0 P≤) نشان داد که برنامه تاب آوری در کاهش استرس والدینی و یکی از خرده مقیاس های آن یعنی ناراحتی والدینی اثر معناداری دارد. ولی تفاوتی بین دو گروه در میزان رضایت زناشویی یافت نشد. هم چنین نتایج نشان داد که برنامه افزایش تاب آوری بر میزان تاب آوری گروه آزمایش تاثیر معناداری دارد. بنابراین می توان این گونه نتیجه گیری کرد که برنامه افزایش تاب آوری بر استرس والدینی و بر میزان تاب آوری والدین اثرگذار است و می تواند بر بهبود کیفیت زندگی والدین دارای کودک ناتوانی یادگیری موثر باشد.کلیدواژگان: ناتوانی یادگیری، آموزش تاب آوری، استرس والدینی، رضایت زناشویی
-
صفحات 92-105این مطالعه با هدف مقایسه نیم رخ های شناختی (حافظه کاری دیداری فضایی، حافظه کوتاه مدت و برنامه ریزی شناختی) درکودکان دارای اختلال نوشتن و عادی انجام شد. روش پژوهش حاضر از نوع علی-مقایسه ای بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر سنین7 تا 11سال دارای اختلال یادگیری خاص شهر اردبیل بودند که در مراکز اختلال یادگیری در سال تحصیلی 94-93 مشغول به تحصیل بودند. از بین دانش آموزان30 دانش آموز با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. گروه بهنجار نیز شامل30 دانش آموز بهنجار بود که با توجه به سن، هوش، وضعیت اجتماعی اقتصادی مقطع تحصیلی و عدم سابقه اختلال های روان شناختی از بین چند مدرسه به منظور مقایسه با این گروه ها همتا و با روش تصادفی انتخاب شدند. داده ها با استفاده از مقیاس های دیداری- فضایی بنتون، مازهای پرتئوس، فراخنای حافظه کوتاه مدت روبه جلو و معکوس وکسلر جمع آوری و از طریق تحلیل واریانس چند متغیری (مانوا) تحلیل شدند. یافته های این پژوهش نشان داد که دانش آموزان دارای اختلال نوشتن در حافظه دیداری فضایی، برنامه ریزی شناختی و حافظه کوتاه مدت با دانش آموزان عادی تفاوت معناداری دارند و در این مولفه ها به صورت معناداری پایئن تر از همتایان عادی خودبودند. بنابراین دانش آموزان دارای اختلال نوشتن عملکرد پائین تری نسبت به دانش آموزان عادی در مولفه های حافظه کاری دیداری فضایی، حافظه کوتاه مدت و برنامه ریزی شناختی دارند.کلیدواژگان: اختلال نوشتن، حافظه دیداری فضایی، برنامه ریزی شناختی، حافظه کوتاه مدت
-
صفحات 106-121هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر برنامه آموزشی ریاضی خانواده محور بر عملکرد حافظه فعال، مفاهیم پایه ریاضی و درک عدد کودکان در معرض خطر ناتوانی ریاضی بود. روش پژوهش از نوع شبه آزمایشی و جامعه آماری کودکان 5 و 6 ساله پیش دبستانی های شهر تهران را شامل می شد.20 نفر از کودکان پیش دبستانی واجد ملاک های احتمالی ناتوانی ریاضی به صورت نمونه گیری دردسترس انتخاب شدند. آزمودنی ها به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شدند. همه کودکان قبل و پس از مداخله ی آموزشی با آزمون محقق ساخته ریاضی و خرده آزمون حافظه فعال برگرفته از آزمون هوش تهران استنفرد بینه-5، مورد ارزیابی قرار گرفتند. کودکان طی هشت جلسه 40 دقیقه ای برنامه آموزش ریاضی با محوریت خانواده را دریافت کردند. یافته ها نشان داد گروه آزمایش از نظر درک و کاربرد مفاهیم پایه ریاضی و درک عدد (05/0p<) تفاوت معناداری با گروه کنترل دارد. ولی عملکردشان در حافظه فعال (05/0p>) تفاوت معناداری با گروه کنترل ندارد. براساس نتایج بدست آمده برنامه آموزش ریاضی خانواده محور در پژوهش حاضر باعث بهبود مفاهیم پایه ریاضی و درک عدد در کودکان با مخاطره ناتوانی ریاضی شده است و از اعتبار لازم برخوردار است.کلیدواژگان: حافظه فعال، مفاهیم پایه ریاضی، درک عدد، مداخله آموزش ریاضی خانواده محور، کودکان در معرض خطر ناتوانی ریاضی
-
صفحات 122-142هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی نوروفیدبک در امواج مغزی، کارکردهای اجرایی و عملکرد ریاضی کودکان مبتلا به اختلال یادگیری خاص با اسپیسیفایر ریاضی است. این مطالعه به صورت تک آزمودنی از نوع طرح چند خط پایه با استفاده از یک رفتار در افراد مختلف انجام گردید. جامعه آماری پژوهش حاضر، شامل کلیه ی دانش آموزان 7 تا 9 ساله دارای اختلال یادگیری خاص با اسپیسیفایر ریاضی شهر تهران بود. جهت انتخاب شرکت کنندگان، 3 نفر با روش نمونه گیری هدفمند که به مطب روان شناسی مراجعه کرده بودند، انتخاب شدند. در این مطالعه هر یک از کودکان 20 جلسه نوروفیدبک را به صورت دو جلسه در هفته دریافت نمودند. آموزش نوروفیدبک در ناحیه پیشانی بود که مرکز فعالیت های شناختی سطح بالا و کارکردهای اجرایی است. به منظور بررسی امواج مغزی و کارکرد اجرایی و عملکرد ریاضی کودکان، قبل و بعد از درمان ارزیابی کلینیکال Q و آزمون CAS و آزمون ریاضی انجام شد. نتایج نشان دادند که نوروفیدبک بر نسبت های بتا/بتا، نسبت تتا/بتا، بتا بالانس، افزایش آلفا (کلینیکالQ) و توجه، پردازش متوالی، پردازش همزمان (تستCAS) و مهارت های ریاضی (تست ریاضی) موثر بوده است.کلیدواژگان: اختلال یادگیری خاص با اسپیسیفایر ریاضی، نوروفیدبک، کلینیکال Q، کارکرد اجرایی
-
Pages 7-29The current study intended to examine the effectiveness of group attributional retraining on self-esteem and social skills of children specific learning disabilities in Tehran. This study used a quasi-experimental design with pretest-posttest and a control group. Using and convenient sampling method, 30 people (18 males and 12 females) with the age range of 8-12 were selected among all students with learning disabilities in Tehran (2015-2016), and they were equally assigned into two groups (experimental and control). The experimental group received group attributional retraining for 11 sessions of 45 minutes in six weeks while the control group only received the regular education in learning disabilities centers. Before and after the intervention Coopersmith Self-steam Inventory (1967) and Matson Social Skills Inventory (1983) were administered for both groups. The data were analyzed through multivariate analysis of covariance and multivariate analysis of variance. Attributional retraining resulted in a significant increase in self-esteem and social skills of students with learning disabilities in experimental group. According to the findings, one may conclude that attributional retraining may increase self-esteem and social skills of students with learning disabilities. Therefore, this program may contribute to improvement of mental health and adaptive attributions in these children.Keywords: attributional retraining, self-esteem, social skill, children with specific learning disabilities
-
Pages 30-52The present research investigated the effect of attention-increasing games program on the math performance of students with dyscalculia. Research population comprised all the 4th grade students with dyscalculia in the academic year 2015-2016 in Tehran. Twenty students were selected using stratified sampling method and were assigned randomly to experimental and control groups. The experimental group had 14 AI games sessions, while the control group continued with their academic routines. Continuous Performance Test (CPT, Hadianfar, et.al, 2000) and Math Test (Golparvar, et.al, 2010) were used as the pre and post tests for both the groups. Data was analyzed using descriptive and inferential statistics-ANCOVA-. Results showed that AI games improved attention level (F=67/34, P> 0.01) and math performance (F=64/44, P> 0.01) of the experimental group; however, it was more influential on students attention. It is concluded that design and use of such interventions are beneficial for learning and academic enhancement of students with learning disabilities.Keywords: dyscalculia, attention-increasing games, math performance
-
Pages 53-68The current research was conducted in order to compare deficits relared to self-directed learning in students with and without specific learning disorders. The method of this study was causal-comparative. The statistical population of this study was composed of all elementary school students with specific learning disorders in Ardabil city in 2014. Thirty persons from this population were selected by simple random sampling method and 30 persons from normal student were selected by multistage clustering random sampling method as the sample of the study. Data were collected using Self-directed learning readiness scale. The gathered data were analyzed by Multivariate analysis of variance and independent t tests. Multivariate analysis of variance indicated that there are significant differences between the two groups of students in Self-management (F=22/39; pKeywords: self-directed learning, specific learning disorders, learning skills
-
Pages 69-91The present research was conducted to examine resilience fostering program impact on parenting stress, marital satisfaction and resiliency in parents of children with learning disability. The study was a quasi-experimental design with pretest-post-test and one control group. Thirty four parents were selected using random sampling and assigned to two experimental and one control groups. Abidin (1983), Houdson (1992) and Conner- Davidson (2003) Questionnaires were used to evaluate parenting stress, marital satisfaction, and resiliency respectively. Covariance analysis revealed that training resilience program could decline parenting stress and one of its subscales, i.e., parenting distress (P≤0.01). On the other hand, significant difference was observed between the two groups about parenting stress. Marital Satisfaction was not enhanced in the posttest and the follow up stage. But training could enhance resilience of experimental group. Accordingly, this study concluded that the resilience program could promote resilience and the quality of life in parents of children with learning disability.Keywords: learning disability, resilience training, parenting stress, marital satisfaction
-
Pages 92-105The purpose of this study is to compare the cognitive profile (Visual-spatial working memory, short-term memory and cognitive planning) in children with writing disability and normal children. The research was a causal-comparative study. Its statistical population consisted of students aged 7-11 years old with specific learning disorder at Learning Disorders Center in Ardabil city. Thirty students were selected by convenient sampling. Also the normal group consisted of 30 students randomly selected according to age, ability, socio-economic status, grade and the absence of psychological disorders among the schools to be compared with the groups. Data were collected using Benton's visual-spatial memory scales, Proteus's mazes, short-term memory and Wexler's forward and reverse short-term memory span and were analyzed through MANOVA. The findings showed that students with dysgraphia in visual-spatial memory, cognitive planning and short-term memory and normal students were significantly different and these components were significantly lower than their normal counterparts. So students with dysgraphia had lower performance compared to normal students in visual-spatial working memory components, short-term memory and cognitive planning.Keywords: dysgraphia, visual-spatial memory, cognitive planning, short-term memory
-
Pages 106-121The aim of this research was to investigate the effect of family-based math curriculum on active memory performance, basic concepts of mathematics, and number understanding of children who are at risk of math learning disability. The Method of the study is quasi-experimental and the population included 5 and 6-year-old preschool children living in Tehran. Twenty pre-school children who have possible criteria for math learning disability were selected based on available sampling. The participants were divided into experimental and control groups. All children at pre and post-treatment stages were evaluated using researcher-made math tests as well as active memory subtest adopted from Stanford-Binet Intelligence Test for Tehran -5. Children received 8 sessions (45 min each) of family-based math teaching. The results revealed that there was a significant difference (p0.05) between the groups regarding active memory. In conclusion, family-based math curriculum, in this study, improved basic concepts of mathematics and number understanding of children who are at risk of math learning disability.Keywords: active memory, basic mathematical concepts, number understanding, family-based math curriculum intervention, children at risk of math learning disability (dyscalculia)
-
Pages 122-142The goal of this study was to examine the effectiveness of neurofeedback treatment in brainwave, executive function and math performance of children with specific learning disorder with mathematics specifier. The research was a case study, with multiple baseline design in one behavior of different people. The population included 7 to 9 years old pupils with dyscalculia in Tehran city. To select the participants, 3 pupils, who referred to psychological clinic, were selected in a purposive sampling. In this study, pupils have received 20 sessions of neurofeedback therapy, two sessions in a week. Neurofeedback training was in the frontal area that was the center of cognitive activity and executive functions. In order to assess the brain waves, executive function and math performance, all the pupils were examined by clinical CAS test and math test; before and after of treatment. The results showed that neurofeedback training was effective on high beta/beta ratio, theta/beta ratio, beta balance, alpha push (clinicalQ) and attention, successive processing, simultaneous processing (CAS test), and mathematics skills (math test).Keywords: learning disorder with mathematics specifier, neurofeedback, clinicalQ, executive function