|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم88/11/7: منشور كورش حرف هاي زيادي براي گفتن دارد
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5364
دو شنبه 2 ارديبهشت 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 2770 7/11/88 > صفحه 7 (گفتگو) > متن
 
      


منشور كورش حرف هاي زيادي براي گفتن دارد
با عبدالمجيد ارفعي، استاد زبان هاي باستاني و مترجم منشور كورش

نويسنده: مهدي نورعليشاهي

اين روزها كمتر رسانه اي را مي توان يافت كه در ريز و درشت اخبارش جايي براي خبر نمايش منشور كورش در ايران خالي نگذاشته باشد؛ منشوري كه براي آمدنش به ايران مسيري 5 ساله را طي كرد و اين روزها تمامي دوستداران ميراث فرهنگي چشم انتظار هستند كه ببينند سرانجام اين منشور براي نمايشي چند ماهه به ايران مي آيد يا خير؟ موزه ملي بريتانيا براي نمايش اين اثر تاريخي از حدود 5 سال پيش تاكنون هر بار بهانه اي آورد تا در نهايت و پس از كش و قوس هاي فراوان اعلام شود اين اثر در خردادماه 88 به ايران انتقال داده مي شود وعده اي كه هنوز و در پايان اين سال تحقق نيافته است.! اما پيدا شدن تكه هاي كوچك به چه اندازه در اصل ماجرا و نيامدن اين اثر به ايران موثر هستند و همچنين با يافتن اين تكه ها آيا نكات جديدتري را مي توان در اين زمينه به دست آورد، بهانه اي شد تا به سراغ عبدالمجيد ارفعي، پژوهشگر و كارشناس زبان هاي باستاني برويم. استاد ارفعي كه شهريور امسال 70 سالگي تولدش را جشن گرفته نزديك به 4 دهه است كه به طور مستقيم با متون تاريخي نبشته شده روي منشور كورش و ديگر خط هاي باستاني عيلامي سر و كار داشته است. او مدرك دكتري خود را سال 1353 از دانشگاه موسسه شرقي شيكاگو گرفته است و در كارنامه علمي خود چاپ كتاب فرمان كورش بزرگ يا همان منشور كورش را در كنار تحقيق و خوانش كتيبه هاي تخت جمشيد دارد. راه اندازي تالار كتيبه هاي موزه ملي، ترجمه متن هاي حقوقي بين النهرين از روي كتيبه هاي تاريخي و البته نگارش كتاب تاثير جغرافياي فارس براساس گل نوشته هاي تخت جمشيد، از جمله آثار برجسته وي است. گفتگوي زير در روزهايي با اين استاد پيشكسوت انجام شده است كه هنوز منشور كورش در راه آمدن يا نيامدن به ايران براي نمايشي هرچند كوتاه سرگردان است.
    
    مي خواهم با اين پرسش شروع كنم كه بسياري از رسانه ها و حتي برخي مقامات دولتي از نمايش منشور كورش در ايران با جمله «بازگشت منشور به ايران ياد مي كنند»، آيا به نظر شما صحيح است؟
    نه، من اين جمله را قبول ندارم، زيرا منشور كورش از ايران بيرون نرفته است كه بخواهد روزي برگردد. اين اثر از بابل كه يكي از شهرهاي تاريخي عراق به شمار مي رود خارج شده و به موزه بريتانيا رفته است، اما به اشتباه بسياري در محاورات شخصي خود مي گويند به عنوان مثال منشور كورش به ايران بر مي گردد.
    
    مسوولان موزه بريتانيا اعلام كرده اند به واسطه كشف تكه هاي جديدي از منشور كورش پس از حدود 5 سال و چندين بار بدعهدي، نمايش اين اثر را به تعويق مي اندازند. به نظرتان كشف اين تكه ها مي تواند صحت داشته باشد يا اين موضوع تنها يك بهانه است؟
    ببينيد من روي سايت موزه بريتانيا چيزي در اين باره نديدم؛ اما اين كشف مي تواند از نگاهي درست باشد، زيرا بريتيش ميوزيم در دنياي معاصر، گنجينه عظيمي از تاريخ باستان را در دل خود پنهان كرده است. خود من نزديك به 150 جلد از گل نبشته هاي آن را چاپ شده ديده ام كه نشان از مخزني بزرگ در اين زمينه دارد. اين مساله مي تواند بازپيدايي قطعه جديدي باشد كه در اين گنجينه عظيم نگهداري مي شود يا آن كه توجه به تكه اي ديگر باشد كه در گنجينه هاي ديگر دنيا وجود داشته و اين روزها در اختيار بريتيش ميوزيم قرار گرفته و البته شناسايي شده است. باز هم تاكيد مي كنم كه من تاكنون چيزي در اين باره روي سايت رسمي اين موزه نديده ام.
    
    در صورت كشف اين تكه ها واقعا اينها چقدر در بيشتر دانستن ما از اين منشور كمك مي كند؟
    خيلي كمك مي كند، زيرا اطلاعات ما اكنون به هر حال قطعات شكسته شده اي است كه جسته و گريخته از چيزي كه ما از سال 1972 شناسايي و مولاژ آن را تهيه كرده ايم به دست آمده و اين تكه هاي جديد مي تواند اطلاعات تازه به ما بدهد. ببينيد ما اكنون اطلاعات جالبي از روي اين منشور داريم. به عنوان مثال هزينه هاي روزانه براي پرستشگاه اسگيله (معبد مردوك، خداي بزرگ بابلي) چقدر بوده است. با اين اطلاعات مي دانيم كورش شروع به بازسازي ديوار حصار شهر كرده است كه در جايي از اين منشور بصراحت مي گويد خودم تكميلش كردم. در آن زمان چون رود فرات از وسط بابل مي گذشته، جاهايي كه احتمالاآسيب ديده با قير و آجر بازسازي شده است. در هر صورت كشف اين قطعات صددرصد اطلاعات كامل تري به ما مي دهد كه چه اتفاقات ديگري در آن زمان روي داده است و ايرانيان باستان به چند درصد از دانش و فناوري رسيده بودند كه خواسته اند آن را روي منشوري حك كنند.
    
    بعضي ها معتقدند وجه حقوق بشري منشور كورش در كنار ديگر وجوه اثر تاريخي است كه اطلاعاتي ذي قيمت به ما مي دهد، اما تا كنون تنها اين وجه از آن پر رنگ شده است. شما با اين موضوع موافق هستيد يا خير؟
    ببينيد آن قسمت حقوق بشر اين منشور بخشي از گزارش كورش از فتح بابل است. آن قسمت نهايي كه حالايك تكه نيز به آن چسبانده شده در واقع سرانجام كار است كه به عنوان مثال كورش چه كارهايي پس از فتح در بابل انجام داده است. اين كتيبه نوشته روحانيون پرستشگاه مردوخ در بابل است. اين منشور چندين بخش دارد، اما در بخش اول آن آمده است كه وقتي نبونيد (بخت النصر) پادشاه بوده و بيداد و ستم روا مي داشته، خدايان خشمگين شدند و شهرهايشان را رها كردند و مردوخ در شهرها به دنبال يك آدم دادگر گشت و كورش را پيدا كرد و دستش را گرفت و رهنمون شدند به سمت بابل. مي توان گفت كورش بزرگ، بي جنگ و خونريزي و تنها در عرض يك روز يا حداكثر 2 روز بابل را فتح كرده است؛ به عنوان مثال 2 روز قبلش مي بينيم كه كورش در 60 كيلومتري بابل بوده است و 2 روز بعدش در بابل بوده است. يعني 10 مهرماه 538 قبل ازميلاد در 60 كيلومتري بابل بوده و 12 مهرماه نيز در خود بابل بوده است و اين كه در بخش ديگري از منشور از اهداي هدايايي گفته شده كه از كل جهان آن روز براي كورش آمده و سپس پادشاهي اش را پذيرفته اند. اما در مورد آن تكه حقوق بشر منشور تنها اين نكته است كه كورش مي گويد: «سربازان من دوستانه در كاخ بابل قدم برمي داشتند و دوستانه بوده است هر كاري كه انجام شده و من هم نگذاشته ام كسي كس ديگري را اذيت كند و بترساند» و بعد از اين گزارش ها ادامه مي دهد: «خدايان من خشنود شدند و با شكست مردوخ براي من و سربازانم و فرزندانم دعا كردند» و سپس مي گويد كه آن گاه من اين كارها را در بابل كرده ام. البته اين تنها بخشي از منشور است كه براي شما بازگو كردم، اما قسمت حقوق بشر منشور بخشي از اطلاعات فراواني است كه اين منشور مي تواند به ما بدهد.
    
    الان فرضيه اي وجود دارد كه برخي معتقدند منشور كورش بيش از يكي بوده مثلا10 عدد كه كورش آن را به تمام دنيا فرستاده، شما با اين موضوع موافق هستيد؟
    از ديدگاهي ما تمام اطلاعاتي كه از منشور خواسته ايم به دست آورده ايم و كشف تكه هاي جديد نمي تواند اطلاعات جديدتري به ما بدهد
    نه، به هيچ وجه من با اين موضوع موافق نيستم؛ زيرا اولااين كتيبه نوشته روحانيون بابل است و براي بابل نوشته شده است؛ كارهايي كه كورش در بابل كرده است. اگر گزارش فتحي باشد كه به جاهاي ديگر فرستاده شده باشد به احتمال 99 درصد مي توانسته به خط آرامي (خطي است كه آرامي ها از عبري گرفته و به اشكال مختلف درآورده اند) نگاشته شده باشد. چون زباني بوده است كه تمام غرب آسيا (از عراق و خود بابل) در زمان كورش به كار مي بردند. از سويي غرب بابل يعني غرب عراق، سوريه وفلسطين همه چون خطشان آرامي شده بود، پس آرامي مي دانستند، بنابراين منشور نمي توانسته به خط ميخي نوشته شده باشد، بلكه به آرامي نوشته شده است. با اين اوصاف اگر واقعيت اين گونه بوده است (البته منهاي آن قسمتي كه كورش در بابل چه كرده است) ديگر براي اقوام ديگر نيازي نبوده است كه اين منشور فرستاده شود. به همين دلايل كه گفته شد شك دارم كه از اين منشور تعداد بيشتري وجود داشته و به اقصا نقاط جهان فرستاده شده باشد.
    
    پس با اين توصيف تكه هايي كه موزه بريتانيا پيدا كرده است از كجا منشا مي گيرند؟
    قطعه قبلي را در دانشگاه ييل پيدا كرده اند و مي توانند تكه ها همه جاي دنيا باشند.
    
    من شنيدم كه در موزه چين هم تكه هايي از اين منشور وجود دارد. شما اين موضوع را شنيده ايد؟
    من نشنيدم، اما اگر وجود داشته باشد بسرعت ترجمه اش را در سايت موزه بريتانيا اضافه مي كردند. من هفته پيش در سايت موزه فقط خبر پيدا كردن قطعه اي را ديدم كه سال 1972 پيدا شده و ديگر هيچ خبر جديدي در اين زمينه اعلام نشده است.
    با اين توصيف شما، تصور من اين است كه مسوولان موزه انگليس براي نمايش ندادن اين اثر در ايران به دنبال بهانه هستند.
    بله، ممكن است و من و عده ديگري هم چنين تصور مي كنيم كه اين تعلل به عمد صورت مي گيرد.
    
    خب آنها چرا نبايد چنين اثري را به ايران بفرستند؟
    براي اين كه انگليسي ها موضوع امنيت شيء تاريخي خودشان را مطرح مي كنند؛ زيرا يك سند با ارزش باستاني را دارند و به قول خودشان نمي خواهند خطري وجود داشته باشد. حالاهرچقدر هم بيمه اش بكنند مهم نيست. غربي ها معتقدند موناليزا را 100 ميليارد دلار بيمه كنيد، اگر خراب شد ديگر موناليزا نيست. آثار باستاني كه ديگر نمونه نخواهند داشت، هركدام به نوبه خود يك شيء بسيار با ارزش كهن هستند كه ديگر تكرار نمي شوند. آنها با اين تصور كه شايد امنيت اثر در ايران تامين نشود نمي خواهند به ايران بيايد.
    من شنيده بودم اينها بيشتر بهانه شان به اين خاطر است كه مي گويند شما در ايران موزه استاندارد براي نمايش نداريد و بحث حفاظت و امنيت آن را در همين موضوع خلاصه مي كنند.
    اين يكي را نمي دانم.
    
    اما اين را قبول داريد كه موزه هاي ما اكنون استاندارد نيست؟
    خب براي پاسخ اين پرسش بايد خاطره اي تعريف كنم. يادم مي آيد تابستان 1333 بود كه من به موزه ايران باستان رفتم. درست زماني بود كه كشفيات تپه مارليك به نمايش در آمده بود. دوباره در سال 1335 كه دانشجو بودم به اين موزه رفتم و در نهايت سال ها بعد از آن كه مدت ها ايران نبودم، وقتي برگشتم و دوباره به موزه ايران باستان رفتم ديدم در طول چندين دهه تنها كم و بيش يك يا دو شيء اضافه شده بود و البته همان چيزهايي كه از قديم وجود داشت در همان محل قديمي دوباره وجود داشتند. بي آن كه موزه هيچ تغييري داشته باشد يا آن كه مقاوم تر شود. ببينيد، نگهداري آثار تاريخي در موزه ويژگي هاي خاصي مي خواهد.
    
    مي خواهم به پرسش قبل برگردم و اين كه برخي معتقدند بخشي از اين منشور كه در آن به حقوق بشر پرداخته شده، پررنگ تر شده است. در اين منشور نكات ديگري هست كه كمتر به آن توجه مي شود؟مثلاچه موضوعاتي؟
    بحث هاي مختلفي از چگونگي زندگي مردمان باستان و حتي دينداري كورش .
    اگر كسي روند نوشتن نوشته هاي باستاني بين النهرين را بداند، اين صحبت را نمي كند، زيرا نوشته هاي باستاني روال بخصوصي دارند. معمولابا تركيب كلمه آن گاه كه... شروع مي شوند، سپس گزارشي از اتفاقي مي دهند و بعد در انتها مي گويند به عنوان مثال بعد از اين اتفاق من چنين كاري كردم. ببينيد، در اين منشور بخش اولش كه نمي تواند در مورد خداپرستي باشد براي اين كه درباره ظلم و ستم و جوري است كه نبونيد (بخت النصر) روا مي داشته است. در آخرش هم ما مي توانيم ببينيم چه كارهايي كرده است. حالاجايي شايد سطر آخرين منشور به اين موضوع اشاره كرده باشد كه البته من نمي توانم در اين باره اظهار نظري بكنم.
    آقاي دكتر واقعا چنين منشوري نمي توانسته چند تا باشد؟ زيرا برخي معتقدند كورش با چندتايي بودن اين منشور مي خواسته آن را براي تمام دنياي آن زمان بفرستد.
    اين كه بازسازي بخشي از پرستشگاه مردوك و البته نذر و نذوراتي كه در اين پرستشگاه صورت گرفته دليل موجهي نيست كه براي تمام دنيا فرستاده شود. مثلادر اين منشور مي گويد من در لوديه اين كار را كردم، در كادازاكيا اين كار را كردم يا در فلسطين اين كار را كردم، اينها دليل موجهي براي فرستادن اين منشور به تمام جهان نيست.
    
    اگر قرار باشد اطلاعات جديدتري درباره كشف تكه هاي جديد اين منشور به دست آوريم، به نظر شما اين اطلاعات دست اول است؟
    ببينيد، در اين زمينه دو ديدگاه مطرح مي شود؛ اول ديد علمي است كه ريزترين نكات اين كتيبه كه براي من به عنوان يك زبان دان مجهول مانده آشكار مي شود كه خيلي با ارزش است. اما از ديد ديگر ما تمام چيزي كه از منشور خواسته ايم به دست آورده ايم و اين كشف نمي تواند اطلاعات دست اول تري به ما بدهد. به عبارت ديگر ما انتظار چيز زيادي از اين تكه هاي كوچك نداريم. يعني خارج از انتظارم چيز مهمي در اين تكه ها نخواهد بود مگر تكميل آن داده هايي كه دارم.
    منشور كورش حرف هاي زيادي براي گفتن دارد / با عبدالمجيد ارفعي، استاد زبان هاي باستاني و مترجم منشور كورش
    


 روزنامه جام جم، شماره 2770 به تاريخ 7/11/88، صفحه 7 (گفتگو)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 601 بار
    



آثار ديگري از "مهدي نورعليشاهي"

  زندگي مي كنيم تا نگران باشيم
مهدي نورعليشاهي*، ايران 9/8/95
مشاهده متن    
  موتاسيون خبرنگاري مثبت يا منفي؟
مهدي نورعليشاهي*، ايران 17/5/95
مشاهده متن    
  وقت بازگشت رسانه دار ها به رسانه ملي است
مهدي نورعليشاهي، ايران 18/3/95
مشاهده متن    
  فرهنگ عامه عزادار مردِ سپيد موي / «جابر عناصري»پدر تعزيه آكادميك ايران درگذشت
مهدي نورعليشاهي*، ايران 30/1/95
مشاهده متن    
  وقتي سازمان آتش نشاني از هنرمندان عقب مي ماند
مهدي نورعليشاهي، ايران 12/7/93
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه مهندسي بهداشت محيط
متن مطالب شماره 2 (پياپي 602)، زمستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است