|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 95/10/22: به دست خودمان رقيب درست كرده بوديم
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 2877
سه شنبه نهم خرداد ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 2774 22/10/95 > صفحه 11 (سياست) > متن
 
      


به دست خودمان رقيب درست كرده بوديم
ارتباط كاهش آراي آيت الله هاشمي در رياست جمهوري ششم با انتخابات سال ٩٦

نويسنده: نفيسه زارع كهن

حکايت هرساله است داستان انتخابات در ايران؛ داستاني که تمامي ندارد و هر سال چندماهي و گاه تمام سال سوژه روزمره مردم و البته سياسيون مي شود.
     برايش برنامه مي ريزند و نقشه راه مي کشند تا به نحوي از انحا، رقيب را به حاشيه برانند و خود گوي پيروزي را بربايند. آنان داعيه ارزش مداري دارند اما ابايي ندارند دراين بين از مدار حق و انصاف خارج شوند و اخلاق را به حاشيه برانند. آنها اين بداخلاقي ها را معايب جزئي مي دانند حتي اگر گاهي منفعت ملي را هم دراين بين خدشه دار کنند. سال آينده هم از همان دست سال هاي انتخاباتي است که دست بر قضا دو انتخاب مهم در آن انجام خواهد شد؛ نخست انتخابات رياست جمهوري و ديگري انتخابات شوراهاي شهر و روستا. اگرچه هر دو اهميت بسزايي دارند، اما به نظر مي رسد انتخابات رياست جمهوري دوازدهم اهميت بيشتري دارد تا آنجا که واکنش هاي عجيب وغريبي از برخي رقيبان انتخاباتي رئيس جمهور ديده مي شود.
    
    رقابت نامعلوم يا معلوم؟
     اگر هنوز مشخص نيست هر شهر و روستايي چه کانديداهايي خواهد داشت و کدام جريانات رقيب، مقابل هم قرار خواهند گرفت اما در انتخابات رياست جمهوري آنچه مشخص و نهايي به نظر مي رسد حضور حسن روحاني به عنوان يکي از کانديداهاي دوره دوازدهم آن هم به عنوان گزينه اجماعي اعتداليون و اصلاح طلبان است؛ مردي که اکنون سکان دار دولت است و بناست تا در چهارسال دوم بتواند برخي کارهاي نيمه تمامش را تمام کند و به نتيجه برساند. اما در اردوي رقيب اين گونه نيست و هنوز به جمع بندي براي داشتن کانديداي واحد نرسيده اند ضمن اينکه به نظر مي رسد رقيبي که با روحاني و ميزان شناختي که جامعه از وي دارد، رقابت كند در چنته آنان نيست. اما با همه اين اوصاف، مدتي است جناح مقابل ساز ديگري کوک کرده و با طرح اين مسئله که آراي روحاني ريزش کرده و همين ريزش موجبات شکست وي را در انتخابات ٩٦ فراهم خواهد کرد، سعي در ايجاد ترديد در حاميان دولت و جامعه دارند. مثلاپايگاه خبري «صراط نيوز» در گزارشي تحليلي خبر از ترس رئيس جمهور براي شرکت دوباره در انتخابات رياست جمهوري داده و نوشته است: «در ميان اظهارنظرها آنچه بيش از همه جلب توجه مي کند، هراس حاميان دولت از راي نياوردن روحاني در سال ٩٦ است. اين ترس در حالي است که بسياري از اين حاميان دولت چهره شاخصي را هم براي رقابت با روحاني در نظر ندارند اما ظاهرا عملکرد روحاني در همين سه سال به گونه اي بوده که پيش بيني شکست به سراغ آنها آمده؛ دراين بين درخواست هاي برخي اصلاح طلبان از روحاني براي ترميم کابينه به ويژه تغيير مسئولان اقتصادي را هم مي توان در راستاي همين هراس از شکست ارزيابي کرد».
     پايگاه خبري «خيبرآنلاين» هم که در مطالبش حمايت از تيم محمود احمدي نژاد و دولت گذشته به چشم مي خورد در مطلبي به نقل از فردي که او را کارشناس مسائل سياسي ناميده، با اشاره به انتخابات مجلس و طرح اين مدعي که دولت و حاميانش در انتخابات مجلس دهم شکست خوردند ادعا کرده است: «پاسخ مردم در اکثر شهرها و استان ها به انتخابات، انتخاب افرادي بود که از معيشت مردم صحبت کردند و اصولگراياني انتخاب شدند که معيشت مردم براي آنها دغدغه قلمداد مي شد. لذا دولت اگر بخواهد با اين روش گذشته ادامه مسير خود را دنبال کند، بدون شک و با توجه به مطالعاتي که در اين زمينه صورت گرفته است، انتخابات سال ٩٦ را خواهد باخت و نمي تواند راي مجدد از مردم بگيرد؛ چراکه دغدغه غالب مردم چيزي نيست که دولت پيگيري مي کند». محمد ناظمي اردکاني، قائم مقام دبيرکل جامعه اسلامي مهندسين و وزير کابينه محمود احمدي نژاد، نيز سخن از احتمال شکست روحاني داد و در نشست ماهانه تشکل سياسي متبوعش که اوايل دي ماه در دفتر مرکزي جام برگزار شد، گفت: «جريان اصلاح طلب و اعتداليون يا تقرييا يا تحقيقا روي کانديداي انتخابات رياست جمهوري ٩٦ به اجماع رسيدند و کانديداي آنها حجت الاسلام روحاني خواهد بود اما آنها اين دغدغه را دارند که پيروزي او قطعي نيست. نظرسنجي ها نشان مي دهد پايگاه مردمي و محبوبيت رئيس جمهور سير نزولي داشته است. البته آراي منفي اي که از گذشته وجود داشته، مي تواند موثر واقع شود. بنابراين اين موضوع بزرگ ترين دغدغه جريان اصلاح طلب است».
     ناصر ايماني، تحليلگر سياسي اصولگرا، هم ديگر فردي است که سخن از ريزش آراي روحاني مي زند و مدعي مي شود: «با توجه به ريزش راي آقاي روحاني احتمال زيادي وجود دارد که اصولگرايان از استراتژي چند کانديدايي استفاده کنند تا انتخابات را به دور دوم بکشانند».
    
    تکرار آرزوها در آينه تاريخ
     اين ماجرا، داستاني تکراري است؛ داستاني که درست ٢٣ سال قبل هم اتفاق افتاد؛ همان زماني که هاشمي رفسنجاني مي رفت تا در انتخابات رياست جمهوري ششم هم کانديدا شود تا بتواند دولت سازندگي را در دور دوم هم ادامه دهد؛ دولتي که در روزهاي سخت پس از جنگ بر سرکار آمده بود و کشوري را تحويل گرفته بود که روزهاي پيش بيني ناپذير و دشواري را از سر گذرانده بود و از برنامه هاي توسعه وعده داده شده در ايام پيروزي انقلاب، به طور جدي عقب افتاده بود. اجراي اولين برنامه پنج ساله توسعه اقتصادي بعد از انقلاب در اين دولت انجام گرفته بود و سياست باز اقتصادي و وضع قوانين ضدانحصار از جمله اقداماتي بود که هاشمي در دولت نخستش آنها را سرلوحه امور اجرائي قرار داده بود. براساس آنچه در کتاب خاطرات آيت الله هاشمي آمده و البته صاحب نظران حوزه سياست روايت مي کنند، از مهم ترين دغدغه هاي پيشِ روي اين دولت بازسازي کشور بعد از جنگ هشت ساله بود که نياز بود در اسرع وقت بازسازي شوند. چنين هم بود که ميزان بودجه عمراني در دولت پنجم به طور چشمگيري نسبت به ساير فعاليت هاي دولت افزايش پيدا کرد و شايد همين مسئله و البته شدت ويراني هاي پس از جنگ موجب بروز کسري بودجه قابل توجه در دولت اول سازندگي شد. گفته مي شود آيت الله هاشمي سعي کرد براي برقراري تعادل در کابينه طيف هاي گوناگون را در کنار هم قرار دهد و همين هم بود که لابد سيدمحمد خاتمي وزير فرهنگ و ارشاد شد و علي اکبر ولايتي وزير امور خارجه. مصطفي معين وزير فرهنگ و آموزش عالي شد و محمد سعيدي کيا، وزير راه و ترابري. عبدالله نوري وزير کشور بود و علي فلاحيان، وزير اطلاعات. ولي اينها به علاوه تورم بالايي که در جامعه به دليل اجراي سياست هاي تعديل، نرخ ارز و وام هايي که گرفته شد و مسائلي از اين دست وجود داشت؛ همه وهمه دستاويزي بود تا مخالفان توسعه اقتصادي هاشمي و دولت تکنوکراتش سعي در کاهش آراي آن در انتخابات سال ٧٢ داشته باشند چون باورشان نمي شد چهره باسابقه سياسي ايران را به اين راحتي ها بتوان از صحنه به در کرد. برهمين اساس هم بود که درست در زماني که هاشمي مي رفت تا در بهار ٧٢ بار ديگر شانس خود را براي انتخاب بيازمايد رقبا و مخالفانش بر موج همين تورم بالاسوار شدند و از کاهش آراي وي سخن گفتند. رقباي آن روزهاي هاشمي که البته با هم براي رقابت با وي در انتخابات رياست جمهوري ششم به توافق نرسيده بودند با استراتژي کاهش راي هاشمي سعي داشتند تا حداقل از اين طريق رئيس دولتي کم اقتدارتر را براي چهار سال در کنار داشته باشند. اما اينها همه در شرايطي بود که در اين دوره از انتخابات به علت سپري شدن عمر نخستين دولت پس از جنگ، نظام خود را در وضع تثبيت شده تري مي ديد و اوضاع عادي تر از گذشته بود، بنابراين مردم جامعه بيشتر به فکر مسائل روزمره زندگي افتاده بودند. براين اساس، فضاي سياسي کشور و توان جناح هاي نظام هم به کلي تغيير کرده و نمود اين تغييرات در صف آرايي نامزدهاي انتخاباتي به چشم مي خورد. اگرچه اين استراتژي به باور خودشان به گونه اي پاسخ داد ولي آيت الله نظر ديگري داشت که وقتي صحنه را از رقبا خالي ديد از رقيباني دعوت به شرکت براي حضور در انتخابات کرد و همين مسئله را هم موجب کاهش آراي خود خواند. به اين ترتيب بود که در کتاب خاطرات خود دراين باره نوشت: «جمعه ۲۱ خرداد ۱۳۷۲. امروز انتخابات رياست جمهوري داشتيم. براي دادن راي به حسينيه جماران رفتيم. خبرنگاران زيادي جمع بودند. به چند سوال جواب دادم. ظهر بستگان مهمان ما بودند. عفت وليمه حج مهدي و فرشته را مي داد. مقداري از وقت را به تماشاي برنامه هاي تلويزيون براي گزارش انتخابات گذراندم. مرتبا با ستاد انتخابات کشور و هيئت اجرائي تماس داشتم. برخلاف همه انتخابات گذشته، اين بار براي گرم ترشدن انتخابات، به دست خودمان رقيب درست کرده بوديم. به نظر مي رسد مقدار زيادي از آراء من از دست مي رود؛ گرچه محتمل است براي جو رقابت، راي دهنده بيشتري داشته باشيم که همين جزو اهدافمان بود. محسن پس از بازديد چند حوزه نظر داد که تقريبا ۱۵ تا ۲۰ درصد از آراء را رقبا و باطله ها دارند. چند بار وقت انتخابات تمديد شد، براي اينکه مراجعه داشتند. آقاي عبدالله نوري، آخر شب اولين گزارش قرائت آراء را داد. به نظر مي رسد حدود سي وپنج درصد آراء از من نيست و رقبا بيش از حد انتظارمان راي آورده اند. در مناطق کردنشين به آقاي احمد توکلي راي داده شده و لابد به خاطر مخالف خواني هاي جدي است. از خاطرات جالب امروز، اظهارات علي فرزند فاطي است که چون او را از رفتن به لب بام نهي کردم، رنجيد و به مادرش گفته مي خواهد به آقاي جاسبي راي دهد، چون باباجون با او دعوا کرده! از بچه سه ساله اظهارات جالبي است». اگرچه پس از پايان رقابت هاي انتخاباتي، هاشمي رفسنجاني براي بار دوم بر کرسي رياست جمهوري نشست اما دو روز بعد از روز جمعه انتخابات، در خاطراتش نوشت: «يکشنبه ۲۳ خرداد ۱۳۷۲ ساعت هشت ونيم صبح دفترم بودم. آمار قطعي انتخابات اعلان شد: ٦٣،١ درصد من و بقيه {آرا}، سه نفر ديگر؛ به نظرم آرايم کم و تلخ است». به اين ترتيب آيت الله هاشمي رفسنجاني که در دور اول يعني در سال ٦٨ درحالي که از حمايت جامعه روحانيت مبارز و اکثر گروه ها و جريانات سياسي برخوردار بود و شعار سازندگي را برگزيده بود، با کسب ٩٤ درصد آرا و راي ١٥ ميليون و ٥٥٠ هزار و ٥٢٨ نفري بر کرسي رياست دولت جمهوري اسلامي تکيه زده بود در انتخابات رياست جمهوري ششم نتوانست چنين آرايي را کسب کند، گرچه طبق روايت تاريخ و آمار در اين دوره، هم مشارکت مردمي کاهش يافت و هم آراي هاشمي رفسنجاني و شايد کاهش حضور مردم، از دلايل کاهش آراي رئيس جمهور مستقر ارزيابي شود. چنين بود که در انتخابات ششمين دوره رياست جمهوري که سال ١٣٧٢ برگزار شد، درحالي که ٣٣ ميليون و ١٥٦ هزار و ٥٥ نفر واجد شرايط راي دادن شناخته شدند تنها ٥١ درصد آنها يعني ١٦ ميليون و ٧٩٦ هزار و ٧٨٧ نفر پاي صندوق هاي راي رفتند و هاشمي با کسب ١٠ ميليون و ٥٦٦ هزار و ٤٩٩ راي يعني حدود ٦٣ درصد آرا، براي دومين بار رئيس جمهور ايران شد.
    
    مخالف، مخالف است
     حالامخالفان روحاني آرزو دارند بتوانند جا پاي مخالفان هاشمي بگذارند. اگرچه اکنون بيشتر از دو دهه از آن روزها گذشته و شرايط قابل قياس با دهه ٧٠ نيست اما آنچه در اين روزها مي گذرد شبيه هماني است که بر هاشمي رفت هرچند ممکن است در چند ماه آينده فضا تغيير کند. اما درهرحال آنچه مشخص است اينکه همان داستان کاهش محبوبيت و کاهش راي را مخالفان پرتعداد و برخوردار از امکانات، براي حسن روحاني هم طراحي کرده اند. طبق قاعده اي هميشگي و بدون استثنا اصولاهر رئيس دولتي در دور دوم انتخاب خود دچار ريزش راي خواهد شد، چراکه هميشه پاي ناراضياني در ميان است و اصولاتمام وعده هاي انتخاباتي که داده مي شود صورت اجرائي به خود نخواهد گرفت. اين موضوع را نخستين بار صادق زيباکلام در يادداشتي که در روزنامه اعتماد نوشت، مطرح کرد: «آقاي روحاني از برخي جهات نتوانسته واقعا حمايتي را که ٢٤ خرداد ٩٢ وجود داشته، نگه دارد. برخي اقشار امروز از نتيجه بخش بودن عملکرد دولت بر زندگي شان نااميد شده اند. اگر در شرايط کنوني انتخابات رياست جمهوري برگزار شود تصور نمي کنم آقاي روحاني همان ١٨ ميليون راي سال ٩٢ را بياورد. ضمن اينکه بعيد است از الان تا ارديبهشت سال آينده نيز تغيير و تحولات زيادي رخ دهد و اين مقدار راي افزايش يابد. بنابراين سبد راي آقاي روحاني با چند ميليون کاهش براي دور دوم انتخابات مواجه خواهد شد». همين جمله کافي بود تا مخالفان به استناد همين موضوع و همين جمله صادق زيباکلام از دلسرد شدن اصلاح طلبان از روحاني بگويند و تاکيد کنند راي وي کاهشي چشمگير خواهد داشت. چنين بود که رسانه هاي آنها شروع به نقل قول از زيباکلام کردند و درهمين راستا سايت رجانيوز -رسانه حامي سعيد جليلي و محمود احمدي نژاد- نوشت: «در شرايطي که چند ماه بيشتر به پايان عمر دولت يازدهم باقي نمانده است و با نزديکي به زمان برگزاري انتخابات رياست جمهوري، اصلاح طلبان که در بهره برداري از به ظاهر پيروزي ها و موفقيت ها در صف اول قرار داشته اند، پروژه مشترک انتقاد از روحاني را در دستور کار خود قرار داده و ترجيح داده اند که با انتقاداتي به ظاهر دلسوزانه جايگاه اجتماعي خود را ترميم کرده و از کارنامه به جاي مانده از روحاني خود را مبرا کنند...».
    
    روحاني رئيس جمهور دولت دوازدهم با آراي بالاتر
     در برابر اين مدعا اگرچه اصلاح طلبان وارد شدند و بارها و بارها جواب جريان مقابل را دادند که روحاني تنها کانديداي اصلاح طلبان است و نااميدي از دولت اعتدال ادعايي بيش نيست، اما هنوز اين آرزوي خام انديشانه در ميان اصولگرايان دست به دست مي شود و به شکل هاي مختلف از اين رسانه به آن رسانه منتقل مي شود؛ چه در برابر اصولگرايان که اين روزها به نظر مي رسد رقيبي جدي دربرابر روحاني ندارند شانتاژ خبري و ايجاد جو نااميدي در ميان جامعه براي بودن حسن روحاني با راي پايين تر در کسوت رياست جمهوري خوشايندتر است. اينها ولي يک بعد قضيه است و بعد ديگر آن ديده نمي شود؛ بعدي که صادق زيباکلام در همان يادداشت در روزنامه اعتماد به آن اشاره کرده بود و اصولگرايان تعمدا از ديدن آن چشم پوشي کردند. همان جايي که زيباکلام در بند دوم يادداشتش نوشت: «ليکن با همان ميزان راي نيز شانس پيروزي آقاي روحاني در انتخابات آتي بسيار بالاتر است. در مقابل هيچ شانسي براي اصولگرايان در انتخابات آتي وجود ندارد. با وجود تمام حملات و تهاجماتي که عليه دولت آقاي روحاني انجام مي شود، اين تخريب ها به پيروزي منجر نخواهد شد. شانس گزينه هايي که امروز اين جريان مطرح مي کند از جمله آقايان قاليباف و جليلي نسبت به سال ٩٢ بيشتر نشده است. نه آقاي جليلي به چهار ميليون رايش اضافه خواهد شد و نه آقاي قاليباف. در حالي که به نظر مي رسد حتي از سبد راي آنها کاسته شده باشد و آنها شانس سال ٩٢ را نيز در انتخابات نداشته باشند». انتخابات مجلس دهم نشان داد جامعه ايران تصميم گرفته در برابر محدوديت هايي که مقابل جريان اصلاحات و اعتدال ايجاد شده است، حتي از فهرست هاي چندم آنان حمايت کند و آنها را بر ژنرال هاي رقيب ترجيح دهد. درباره انتخابات رياست جمهوري دوازدهم نيز اين باور در ميان برخي اصلاح طلبان مطرح شده است که اگر اتفاق خارج از عرف سياسي رخ ندهد و روحاني در مرحله اصلي انتخابات حاضر باشد، روحاني با آراي بالاتري از رياست جمهوري يازدهم، راهي پاستور خواهد شد. عبدالله ناصري، از فعالان سياسي اصلاح طلب، دراين باره مي گويد: «امروز ميدان در دست روحاني است که مي تواند با عملکردش در سال ٩٦ حتي بيشتر از سال ٩٢ هم راي بياورد. اصولگرايان حتي اگر چهره بسيار قوي تري داشته باشند قطعا محبوبيت روحاني را نخواهد داشت. آنها فقط با بيان برخي سخنان مي خواهند فضا را بر هم بزنند و شرايط را به نفع خودشان برگردانند». اين حتي از سوي عبدالرضا داوري، سخنگوي غيررسمي جريان حامي محمود احمدي نژاد، هم تاييد شده است: «استفاده از اهرم تمديد تحريم هاي «ايسا» در رقابت هاي پيشِ رو نه تنها به ضرر حسن روحاني نيست، بلکه فضايي را براي او ايجاد خواهد کرد که بتواند رقبا را در حوزه سياست خارجي به بحران زايي متهم کند و خود را منجي سياست خارجي و تنش زدايي معرفي کند.
     نوع جهت گيري افکارعمومي روشن است. مردم در چنين صحنه اي به کمک روحاني آمده اند و با توجه به تمايل غالب در جامعه به پرهيز از تنش در سپهر ديپلماسي و اقتصاد، در صورت تندشدن فضاي ديپلماسي، ميدان و فضاي تحرک براي حسن روحاني بازتر و امکان نشاندن رقبا بر صندلي تنش زايي و تحريم خواهي و جنگ طلبي برايش ميسر خواهد شد. راهي که امروز رقباي روحاني در تندکردن فضاي سياست خارجي در پيش گرفته اند، جز به انتخاب مجدد او با آرايي افزون تر از سال ٩٢ نمي انجامد. نظرسنجي ها نشان مي دهد روحاني در غياب احمدي نژاد، ۶۰ تا ۶۵ درصد راي دارد که در ٤٠ ميليون واجدان راي در دوره بعد اين تعداد چيزي حدود ٢٤ ميليون راي براي روحاني است». آيا روحاني مانند رئيس جمهور دوران اصلاحات، رکورد آراي دور اول رياست جمهوري خود را خواهد شکست؟
    
    به دست خودمان رقيب درست كرده بوديم / ارتباط كاهش آراي آيت الله هاشمي در رياست جمهوري ششم با انتخابات سال ٩٦
    


 روزنامه شرق ، شماره 2774 به تاريخ 22/10/95، صفحه 11 (سياست)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 58 بار
    



آثار ديگري از "نفيسه زارع كهن"

  حكايت هميشگي تغيير تابلو نزديك انتخابات / ائتلاف جديد اصولگرايان چه اما و اگرهايي دارد؟
نفيسه زارع كهن، شرق 13/11/95
مشاهده متن    
  اتحاد همچنان رمز پيروزي است / ضرورت توجه اصلاح طلبان به منافع جمعي و نفي خواسته هاي شخصي
نفيسه زارع كهن، شرق 14/10/95
مشاهده متن    
  آمريكاي دوران ترامپ چگونه است / سوالي كه به تدريج، پاسخ آن نمايان مي شود
نفيسه زارع كهن، شرق 16/9/95
مشاهده متن    
  اشرف بروجردي در گفت وگو با «شرق»: در انتخابات ٩٢ و ٩٤، احزاب حرف آخر را نزدند
نفيسه زارع كهن، شرق 27/7/95
مشاهده متن    
  كلاف سردرگم در جناح اصولگرا / شرايط جريان اصولگرا، چند ماه مانده به انتخابات رياست جمهوري همچنان نامشخص است
نفيسه زارع كهن، شرق 6/7/95
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه تهويه و تاسيسات
متن مطالب شماره 2 (پياپي 155)، ارديبهشت 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است