|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 95/10/22: ديكشنري شبيه به ميدان مين است
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 2829
شنبه بيست و هشتم اسفند ماه 1395



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 2774 22/10/95 > صفحه 9 (كتاب) > متن
 
      


ديكشنري شبيه به ميدان مين است
روايتِ منوچهر انور از ترجمه «فتحنامه كلات»


نمايشنامه «فتحنامه کلات» اثر بهرام بيضايي براي بار نخست در سال ١٣٦١ نوشته شد و بعدها در نشر روشنگران درآمد و بارها بازنشر شد. در روزهاي اخير اما ترجمه اي از اين كتاب به قلمِ منوچهر انور، مترجم بِنام منتشر شد. او نوزده سال پيش نمايشنامه «مرگ يزدگرد» بيضايي را ترجمه کرد و اين بار «فتحنامه کلات» را به زبان انگليسي برگردانده. انور در گفت وگويي كه به اين بهانه با سهيلاقرباني انجام داده و روي سايت نشر روشنگران منتشر شده، «مرگ يزدگرد» را از فيلم هاي موردعلاقه خود مي داند: «آقاي بيضايي اين را مي دانست. از من خواست براي فيلم، زيرنويس انگليسي بنويسم و نوشتم. بعدش، آقاي بيضايي از من خواست مرگ يزدگرد را براي چاپ جداگانه ترجمه کنم. اين ماجرا مربوط به هجده نوزده سال پيش است. درواقع از زيرنويس انگليسي شروع شد، از ترجمه گذشت و درنهايت، بعد از چند ويرايش به چاپ رسيد.» دو سال بعد، بيضايي از انور مي خواهد تا «فتحنامه کلات» را هم ترجمه كند. «قرار بود فوري به چاپ برسد، اما نمي دانم چرا نرسيد. اين اواخر، دوباره چراغ کلات روشن شد و از من خواستند دوباره نگاهي به آن بيندازم و اگر لازم باشد در آن دست ببرم، که لازم شد و دست بردم و فوري به چاپ رسيد.» انور درباره شخصيت ها و زبان متفاوت بيضايي نيز مي گويد: «پيچيدگي شخصيت ها و ويژگي هاي نوشتاري در کارهاي ايشان يکي دو تا ده تا نيست. به خصوص در فتحنامه کلات، که پرسوناژ بي مانندي مثل آي بانو؛ زني شريف و نازک دل و در عين حال، استوار در برابر غول هاي بي شاخ ودم خونخواري مثل توي خان و توغاي خان مغول قد علم مي کند و با کارداني، حق را، تمام و کمال به کرسي مي نشاند. ژرف نگري آي بانوي آراني، خشونت خان هاي مغول را خنثي مي کند و درآميخته با مناعت ذاتي، درس بزرگي به فمينيست هاي پر قيل و قال امروزي مي دهد.» اما زبان خاصِ بيضايي مشكلاتي نيز براي ترجمه پيش مي آورد: «مشکلات زبانِ فتحنامه کلات براي ترجمه بيشتر از مشکلات زباني مرگ يزدگرد بود. با توجه به دشواري زبان فتحنامه کلات، به نظرم آمد که برگردانش بايد کمي آزاد باشد، نه لفظ به لفظ. اين باعث شد که از آقاي بيضايي جوازِ کمي پا را از خط بيرون گذاشتن بگيرم و از اين راه به مقصود درام نزديک تر شوم. اصولاً در کار ترجمه، برگردان لفظ به لفظ خيلي وقت ها حق مطلب را ادا نمي کند. بعضي ها به آن اعتقاد مطلق دارند، اما برخورد من با آن دوگانه است. در ترجمه، در عين حال كه بايد به تک تک کلمات و شان معنايي شان توجه داشت، نبايد در همه حال به برگرداندن تک تک آنها اصرار ورزيد، چون کلمه جزئي از کل معني است. اگر ترجمه تحت اللفظي لطمه به کل معني بزند بهتر است ترجمه نشود و عبارتي در کار بيايد که کمک به شکفتن معني نهايي بکند.» انور در ترجمه درخشان خود از «عروسكخانه» و نيز در كتاب «زبان زنده» كه در دست چاپ دارد به اين مسائل پرداخته. «اصرار به ترجمه لفظ به لفظ، غالباً مخل کليتِ معني و مقصود نويسنده است. خيلي وقت ها ترجمه بايد کمي آزاد باشد تا به معناي کلي کار و مقصود نويسنده لطمه نزند. اين کاري ست که در ترجمه فتحنامه کلات به آن سخت پايبند بوده ام.» با اين اوصاف، ترجمه اين نمايشنامه با حك و اصلاحاتي همراه است؛ در مواردي بعضي از ديالوگ ها جابجا شده و گفتارها کوتاه تر. «البته هيچ صحنه اي بالکل حذف نشده.» او به تفاوتِ ترجمه آثار نمايشي با آثار ادبي نيز اشاره مي كند: «ديالوگ نويسي براي نمايشنامه به کلي امر جدايي ست از کار داستان يا رمان نويسي. ديالوگ يعني حرف هايي که از دهن آدم ها بيرون مي آيد و بايد به همان شکل طبيعي اصلي ادا شود و شکل طبيعي اصلي در زبان گفتار فارسي پر از زيروبم ها و شکستگي هاي خاصي ست که در ترجمه بايد دقيقاً نت نويسي شود و صداهاش دربيايد و حقش ادا شود. براي ترجمه نمايشنامه، معيارمان بايد زبان گفتارمان باشد، اما چون بسياري از مترجمانِ حتي درجه اولِ ما به اين نکته توجه کافي نمي کنند، کارشان در ترجمه ديالوگ، شکل ادبي به خود مي گيرد، درصورتي که گفتار در نمايش بايد، درواقع، کمي «بي ادبي» باشد نه «ادبي». اين اشکال کارِ نويسندگان و مترجمانِ ماست که چون سابقه تئاتري ندارند عمدتا کارشان يا قابل اجرا نيست، يا ترجمه هاشان شکل ادبي پيدا مي کند.» انور به وضعيت ترجمه در ايران نيز انتقاداتي دارد: «بيشتر کارها چندان رضايت بخش نيست. سليمان حييم که يک تنه فرهنگ فارسي به انگليسي و انگليسي به فارسي را نوشت، البته کار بزرگي کرد. اما اين کار بزرگش باعث شد که تعداد مترجمان يک شبه يک به صد شود. قلم به دستاني تصور کردند که ترجمه يعني لغت به لغت از ديکشنري معني درآوردن، که خطرناک ترين خطاست در کار ترجمه. کسي اگر احاطه کافي به زبان هاي مبداء و مقصد نداشته باشد و فقط از راه ديکشنري بخواهد به مقصد برسد، خودش و خواننده را گول زده. ديکشنري شبيه به ميدان مين است. مترجم سختگير چيزي را که دنبالش است خيلي وقت ها در ديکشنري پيدا نمي کند و در نتيجه، معني شل وپل مي شود. در ديکشنري فقط چيزهايي پيدا مي شود که دست مولف به آن ها رسيده، اما وراي دست مولف، هزاران هزار معني در کار است. الان بسياري از ترجمه هايي که مردم مي خرند صرفاً توليدات صنعتي و محصولات تجارتي ست که بازاري دارد براي خودش. ولي کجاست کاري که به کار هاي نجف دريابندري نزديک شود!».
    ديکشنري شبيه به ميدان مين است / روايتِ منوچهر انور از ترجمه «فتحنامه کلات»
    


 روزنامه شرق ، شماره 2774 به تاريخ 22/10/95، صفحه 9 (كتاب)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 14 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

تبليغات

چاپ مقاله

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله پژوهش هاي پيشرفته در حسابداري و حسابرسي
متن مطالب شماره 4، 2016را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1395-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است