|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 95/12/28: نوروز، آييني وراي باورها
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 2943
سه شنبه سي و يكم مرداد ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 2829 28/12/95 > صفحه 8 (جهان) > متن
 
      


نوروز، آييني وراي باورها



«نوروز روز اول فروردين که بزرگ ترين جشن ملي و آغاز سال نو ايرانيان است، آن گاه که در آغاز بهار روز و شب برابر گردد، عيد»؛ اين عبارت، ساده ترين تعريف نوروز است که گرچه بسيار ساده، ولي دربردارنده مفاهيم عميقي است. نوروز، آغاز سال هجري خورشيدي به گاهشماري رسمي کشور ايران است و از زمان جلال الدين ملکشاه سلجوقي ترک تبار با تدبير حکيم عمر خيام بنيان گذاري شده است. در روزگاري که ممکن بود به روال ساير تقويم ها روزهايي با مناسبت هاي مذهبي آغاز سال شمرده شوند؛ اما باور عمومي و پذيرفته شدن بي توضيح اين روز چنان بود که بر صدر سال خورشيدي برقرار ماند و تاکنون نيز چنين بوده است. آيين ها و جشن هاي ملي و قومي بسياري در ملل مختلف دنيا وجود دارد که ريشه در بستر باورها و هنجارهاي قومي مناطق مختلف دارد و نوروز نيز از اين قبيل است. وجه تمايز نوروز امّا ريشه داشتن اين آيين در بستري وراي باورهاي مذهبي و قوميتي منطقه غرب و مرکز آسياست. نوروز، در حقيقت جشن طبيعت است. در منطقه اي که خاستگاه کهن ترين تمدن هاي بشري و اولين نشانه هاي ظهور انسان کوچ نشين و کشاورز است، نوروز نشانه پايان سختي زمستان و آغاز حيات دوباره زميني است که تنها حامي و ملجا اميد انسان در مدل هاي اوليه تمدن به شمار مي رفت. علاوه بر ايران در جغرافياي به رسميت شناخته شده کنوني که اکثريت مردم آن مسلمان شيعه هستند، اين جشن در کشورهايي با ترکيب مذهبي و قوميتي متفاوت و در جغرافياي متنوعي مايه سرور ملي است. نگاه اجمالي به کشورهايي که نوروز در آنها جشن و تعطيل رسمي است، کارکرد فراباوري اين آيين را پيش چشم عيان تر مي كند:
     افغانستان، کشوري با چهار قوميت مختلف و غالبا سني مذهب که تندروي مذهبي در آن بسيار است
     تاجيکستان، کشوري با اکثريت قومي تاجيکي و اکثريت مذهبي سني حنفي و اقتصاد بر پايه کشاورزي
     جمهوري آذربايجان، کشوري با اکثريت آذري و شيعه که شباهت جمعيتي بسياري با ايران دارد
     ازبکستان، کشوري با اکثريت قومي ازبک و تاجيک و اکثريت مذهبي سني حنفي
     ترکمنستان، کشوري با اکثريت قومي ترکمن و اکثريت مذهبي سني حنفي و اقتصاد بر پايه کشاورزي و دامپروري
     قزاقستان، کشوري با اکثريت قومي قزاق و روس که ٣٠ درصد مردمش مسيحي اند
     قرقيزستان، کشوري با اکثريت قومي قرقيز، ازبک و روس که اکثريت مردمش مسلمان سني مذهب اند
     آلباني، کشوري در شبه جزيره بالکان با اکثريت قومي آلبانيايي و ترکيب مذهبي مسلمان سني و مسيحي
     غير از کشورهايي که نام برده شد، زرتشتيان و کردها در هر جاي دنيا از هند تا اروپا و آمريکا نوروز را بزرگ داشته و در آن به جشن و شادماني مي پردازند. گو اينکه در بعضي کشورها مانند ترکيه، در ادوار خاصي اين موضوع به عنوان يک آيين با رنگ و بوي قوميتي و جهت گيري خاص دانسته و از بزرگداشت آن جلوگيري مي شد اما پايبندي به آن در بين بزرگ دارندگان هيچ گاه متزلزل نشد. جغرافيايي که در آن نوروز به عنوان جشن همگاني و روز خجسته بزرگ داشته مي شود، همان جغرافيايي است که در قرون متمادي بنا بر دلايل مختلف مذهبي و قوميتي همواره جولانگاه جنگ هاي بيرحمانه و کشتار هاي وسيع بوده است. از کشورگشايي هاي ويرانگر و سبعانه مغولان و تاتاران تا جنگ هاي استعماري روسيه در مناطق وسيعي از آسياي مرکزي، از جنگ هاي مذهبي تا کشورگشايي هاي توسعه طلبانه حاکمان صاحب قدرت، مردم اين جغرافيا ذيل پرچم هاي مختلفي با هم جنگيده اند. امّا همه آنها گويي در قدم نوروز، اختلاف هاي متکي بر برتري جويي قومي و نژادي و مذهبي را به کناري نهاده و بر بزرگداشت نوروز اتفاق نظر داشته اند. به راستي راز اين هم نوايي در ميان آن همه اختلاف چيست؟
     نوروز، بزرگ داشته مي شود و روز جشن و سرور است زيرا همه مردم اين جغرافيا، بيش و پيش از آنکه با قوميت يا مذهبشان شناخته شوند، «انسان» اند. انسان وابسته به خاک و زمين به عنوان مادري که زندگي را به آنها بي چشمداشت هبه مي کند. و نوروز، آغاز بهار است و آغاز حيات دوباره اين مادر هميشه زاينده و گرامي. چگونه مي توان آن را بزرگ نداشت و آغاز حيات دوباره اش را به جشن و شادي نايستاد؟
     در آستانه نوروز، مي توان بار ديگر و با نگاهي نو به اين جشن باستاني نگريست و کيمياي وحدت آفرين آن را در اين جغرافياي پرجدال حلاجي کرد و همان گونه که نوروز با اتکاي بر ذات انسان و وراي باورهاي ديني و بندهاي نژادي و قوميتي موجب ايجاد سرور همگاني در انسان ها مي شود؛ بنيان هاي مشترکي براي نزديک کردن انسان ها در تمامي جهان يافت تا جدال و ميل به «نفي» ديگران براي «اثبات» خود با باورهايي که در بطن خود صلح و دوستي را به همراه مي آورند، جايگزين شود. به يمن قدم فرخنده بهار، چنين باد!
    نوروز، آييني وراي باورها
    


 روزنامه شرق ، شماره 2829 به تاريخ 28/12/95، صفحه 8 (جهان)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 10 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه گنجينه اسناد
متن مطالب شماره 106، تابستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است