|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه كيهان95/12/28: الگو پذيري ازحضرت زهرا (س) در عصر حاضر؛ چرا و چگونه؟
magiran.com  > روزنامه كيهان >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 21729
شنبه يكم مهر ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2827
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 21588 28/12/95 > صفحه 8 (معارف) > متن
 
      


الگو پذيري ازحضرت زهرا (س) در عصر حاضر؛ چرا و چگونه؟



گرايش به الگو و تاثيرپذيري از آن در امور مختلف زندگي فردي و اجتماعي ، از جمله گرايش هاي فطري انسان است و فطرت كمال جويي انسان او را وا مي دارد تا براي رسيدن به هدف و كمال از بهترين الگوها استفاده كند. از طرفي قرآن كريم که براي هدايت انسان و پاسخگوئي به نيازهاي فطري او نازل شده است ، کامل ترين الگوها را پيامبر اکرم – صلي الله عليه و آله وسلّم- و اهل بيت آن حضرت برمي شمارد و به صراحت آنها را به عنوان برترين الگوها معرفي مي کند. حضرت فاطمه زهرا – سلام الله عليها- از جمله الگوهاي معرفي شده از اين خاندان مطهّر است. با اين همه، شبهه اي که در فضاي مجازي و غير مجازي مطرح شده و مي شود اين است؛ زني که در عصر صنعت و تکنولوژي زندگي مي کند، چگونه مي تواند زندگي حضرت زهرا– سلام الله عليها- را سرمشق و الگوي زندگي خود قرار دهد؟مطلب حاضر درصدد پاسخگوئي به اين سوال است.
    اسلام به عنوان آخرين و کامل ترين دين، گر چه چهارده قرن پيش توسط خاتم انبياء بر جامعه بشري عرضه شده است، اما براي همه زمانها و تمامي انسانهاست. همين طور، کساني که تجسم کامل دين و تبلور عيني قرآن و وحي الهي اند و ما از آنان به عنوان الگوي هدايت و اسوه تکامل نام مي بريم، براي همه انسان ها و در همه زمان ها الگو هستند و در مورد آنها ديروز و امروز مطرح نيست. آنان همواره اسوه هاي روز و فراتر از زمانند؛ زيرا ما هر قدر مراتب رشد و کمال را بپيمائيم، باز آنان جلوتر و کامل ترند. به عبارت ديگر، آنان چون تمامي مدارج تکامل را پيموده اند، در واقع درهر نقطه از مسير هدايت، حضوردارند، براي هر مرتبه تکامل و هرانساني الگو و اسوه اند. البته جامعه و شرايط زندگي هر دوره با دوره ديگر تفاوت دارد؛ اما سخن بر سر شرايط نيست. اسوه هاي انساني هيچگاه محصور در يک دوره و شرايطي خاص نيستند، وگرنه نمي توانستند الگو قرار گيرند. الگوپذيري انسان امروز از آن بزرگواران در واقع، يافتن راه ها، خطوط اصلي زندگي اسوه هاي ديني و چگونگي رسيدن به کمال و شکوفاسازي استعدادها است و اين مسئله ارتباطي به زمان و مکان خاصي ندارد.
    «اين شبهه از اينجا نشات مي گيرد که برخي تصور مي کنند با تغيير زمان و سبک زندگي، ارزشهاي اخلاقي و معنوي نيز تغيير مي کنند و جاي فضايل با رذايل عوض مي شود؛ درحاليکه آنچه تغيير و تحول پيدا مي کند، عنصر زمان و مکان و ابزارهايي است که مفاهيم اخلاقي در آن ظهور و بروز پيدا مي کند».
    «مفاهيمي مانند حق، تقوا، احسان، راستگويي، صبر، حيا، عفت و پاکدامني هميشه پسنديده و قابل ستايش بوده و باطل، ظلم، دروغگويي، بي عفتي و امثال آن در همه زمانها ناپسند است و با فطرت انسان ناسازگار مي باشد و لذا فضاي زندگي، قالب ها، امکانات، رنگها، ظواهر مادي، تکنولوژي، زندگي در آسمان خراش ها موجب نمي شود جاي عفت را با بي عفتي عوض کنيم، دروغ را زيبا و راستگويي را زشت بدانيم.»(1)
    
    تفكيك ميان قالب و محتواي سيره ها
    الگوپذيري از حضرت زهرا – س- به دو صورت مستقيم و غير مستقيم مي تواند صورت پذيرد. الگوپذيري مستقيم آن است كه گفتار و رفتار آن بزرگوار را عيناً برنامه و راه و رسم زندگاني خويش قرار دهيم. در بعضي از موارد از جمله عبادت و دعا، با همان شكل و قالب رفتاري مي تواند اسوه و الگوي ما قرار گيرد. براي نمونه در روايت آمده است كه حضرت زهرا – س- پس از هر نماز واجب ذكر مخصوص داشتند. (34 مرتبه الله اكبر، 33 مرتبه الحمدلله، 33 مرتبه سبحان الله)؛ ذكري كه دستور آن را به عنوان هديه اي عظيم از پدر بزرگوارشان دريافت كرده بود و همواره بر آن مداومت مي ورزيد و به شيعيان خويش نيز توصيه مي کرد. از اين رو، ما نيز به آن حضرت اقتدا مي کنيم و همان ذكر را با همان ترتيب بعد از هر نماز واجب به عنوان تعقيبات نماز مي گوئيم. چنين اقتدائي به آن بزرگوار، اسوه پذيري مستقيم خواهد بود.
    الگو پذيري غير مستقيم آن است كه روح و حقيقت گفتار يا كردار آن اسوه الهي را درك کنيم و با تحليل و استنباط از سيرة علمي و عملي آن بزرگوار، وظيفة خويش را در همة ابعاد زندگاني (فردي، اجتماعي، فرهنگي، سياسي، اقتصادي و ... ) دريابيم. بسياري از شكل ها و قالب هاي رفتاري اسوه ها ويژه شرائط خاص بوده است؛ از اين رو، منظور از اسوه پذيري از آن رفتارها اين نيست كه همان قالب و شكل رفتاري خاص را اقتباس و تقليد كنيم؛ بلكه مطلوب و مقصود اين است كه روح و محتواي آن سيره رفتاري را درك کنيم و آن را در شكل ها و كالبدهاي نوين، طبق اقتضاي شرايط زماني و مكاني خويش تحقق دهيم.
    براي نمونه در روايات مي بينيم كه حضرت فاطمة زهرا و علي مرتضي – عليهما السّلام- در يك چهار ديواري كوچك و گلين زندگي مي كنند. از يك پوست گوسفند، به عنوان رو اندازشان استفاده مي كنند. حضرت زهرا – س- چادري از ليف خرما مي بافد و از آن استفاده مي كند. قالب و شكل اين گونه رفتارها به هيچ وجه در عصر حاضر قابل تاسي نيست؛ اما آنچه ارزشمند و قابل تاسي است، «حقيقت»، «محتوا» و «روح» اين رفتارهاست. اسوه پذيران حقيقي آناني اند كه روح اين رفتارها را درك و اقتباس کنند و در كالبد زندگي خويش به اجرا گذارند؛ مانند روح بي اعتنايي به دنيا و حقير شمردن مظاهر فريبندة آن، روح پارسايي و رستگي از حبّ دنيا، روح ساده زيستي و پرهيز شديد از تجمّل گرايي.(2)
    
    الگوگيري از حضرت زهرا(س) در رفتار با پدر
    حضرت زهرا درسنين شش هفت سالگي قرار داشت که قضيه شعب ابي طالب پيش آمد. شعب ابي طالب، دوران بسيارسختي در تاريخ صدر اسلام است؛ يعني دعوت پيامبر اکرم شروع شده بود، دعوت را علني کرده بودند، بتدريج مردم مکه - بخصوص جوانان و برده ها - به حضرت مي گرويدند؛ بزرگان طاغوت، مثل ابولهب، ابوجهل و ديگران ديدند که هيچ چاره اي ندارند جز اينکه پيامبر و پيروان تازه گرويده به آن حضرت را از مدينه اخراج کنند؛ تعداد زيادي از اينها را که ده ها خانوار مي شدند از مکه بيرون کردند. جناب ابي طالب در نزديک مکه و در شکاف کوه، ملکي داشت که از آن به «شعب ابي طالب » ياد مي شد؛ اين بزرگواران به مدت سه سال در اين ملک ساکن شدند و در اين مدت در محاصره و تحريم کامل اقتصادي قرار داشتند. اين دوره، يکي از دوران هاي بسيار سخت و طاقت فرساي پيامبر(ص) بود. در همين اثنا، جناب ابي طالب و خديجه کبري که از پشتيبانان و اميد پيامبر بودند، در ظرف يک هفته از دنيا رفتند. حضرت فاطمه زهرا در اين دوره پر مشقت و طاقت فرسا، احساس مسئوليت مي کند و مثل يک مادر، يک مشاور و يک پرستار، تلاش مي کند تا غبار غم و اندوه و مشکلات را از چهره پدر بزدايد. لذا پيامبر گرامي اسلام از ايشان به عنوان «ام ابيها» (مادر پدرش) ياد کرده است. آيا اين نمي تواند براي يک نوجوان و جوان در همه زمان ها الگوباشد؟(3)
    
    الگوگيري از حضرت زهرا (س) در رفتار با همسر
    در طول ده سالي که پيامبر(ص) در مدينه حضور داشت، حدود نه سالش حضرت زهرا و حضرت اميرالمومنين – عليهما السّلام- به عنوان زن و شوهر در کنار يکديگر زندگي مي کردند. در اين نه سال، حدود شصت جنگ اتفاق افتاده که در اغلب آنها اميرالمومنين - عليه السّلام- شرکت داشته است. حالاشما ببينيد او خانمي است که در خانه نشسته و شوهرش مرتب در جبهه است و اگر در جبهه نباشد، جبهه لنگ مي ماند؛ از لحاظ زندگي هم وضع رو به راهي ندارند؛ انسان چقدر روحيه قوي داشته باشد تا بتواند اين شوهر را تجهيز کند؛ دل او را از وسوسه اهل و عيال و گرفتاري هاي زندگي خالي کند؛ به او دلگرمي بدهد؛ بچه ها را به آن خوبي که ايشان تربيت کرده، تربيت کند. اين طور خانه داري و شوهرداري نمي تواند براي يک دختر جوان و يک خانم خانه دار الگو باشد؟(4)
    
    الگوگيري از حضرت زهرا(س) در رفتار با فرزند
    با كمي دقت در برخورد عاطفي و منطقي حضرت زهرا در مي يابيم كه آن بانوي بزرگوار، در ساختن روح و شخصيت فرزندان گرامي اش از ابزاري بسيار ظريف و دقيق استفاده كرده است كه بسياري از آنها در حال حاضر، ميان روان شناسان تربيتي مورد بحث و بررسي قرار گرفته و خبرگان اين فن، به نتايج مثبت آن ايمان آورده اند. بي شك، اين توفيق بي نظير در تربيت كودكان، ناشي از معرفت عميق و صحيحي است كه اسلام در مورد انسان، ارائه داده است. بنابراين، اگر بگوييم هر مكتبي به اندازه شناخت درستي كه از انسان دارد، در نظام تربيتي خود به توفيقاتي دست مي يابد، سخن به گزاف نگفته ايم. دين آسماني و الهي اسلام از كامل ترين و واقع بينانه ترين شناخت در مورد انسان برخوردار است، لذا بيشترين توفيق را در مسئله تربيت انسان بدست آورده است. روش تربيتي و اخلاقي حضرت فاطمه(س) که برگرفته از دين اسلام است، بهترين شيوه، و تجربه براي ساختن نسلي پاك و سعادتمند است. از اين رو جا دارد كه پيروان و ارادتمندان مكتب اسلام، با به كار بستن شيوه ها و ظرايف تربيتي آن حضرت در رشد و تربيت نسلي پاك و پيشرو همت نموده، سعادت دنيا و آخرت فرزندان خود را بيمه كنند.
    روح انسان به گونه اي ساخته شده كه نياز به محبت و عطوفت، يكي از اساسي ترين نيازهاي او محسوب مي شود، بدين جهت، كودكان محروم از اين موهبت، دچار كمبودها و مشكلات رواني و گاه نواقص جسمي خواهند شد. حضرت فاطمه(س) كه خود از سرچشمه محبت و عطوفت رسول خدا سيراب گشته و قلبش كانون محبت به همسر و فرزندان خود بوده، در اين جهت نيز وظيفه مادري خود را به بهترين شكل انجام داد. حضرت فاطمه فرزندان خود را به بازي و مسابقه تشويق و گاهي با آنان به بازي مشغول مي شد و با حرکتها و گفتارهاي شيرين مادرانه و بالاو پائين انداختن فرزندان خود آنان را از احساسات پاک مادري سيراب مي کرد.
    نقل شده است كه حضرت زهرا(س) با فرزندش امام حسن مجتبي(ع) بازي مي كرد و او را بالامي انداخت و مي فرمود: «پسرم حسن، مانند پدرت باش. ريسمان ظلم را از حق بركن. خداي را بپرست كه صاحب نعمت هاي متعدد است و هيچگاه با صاحبان ظلم و تعدي، دوستي مكن».
    
    الگوگيري از حضرت زهرا(س) در رفتار با مردم
    يكي از نقش آفريني هاي درخشان فاطمه بالابردن فرهنگ جامعه، رشد فكر و انديشه مردم و رفع مشكلات و شبهات آنان است. آن حضرت از مسائل ساده گرفته، تا پيچيده ترين مشكلات را پاسخگو بود و اين ميسّر نبود، مگر با احاطه علمي، قوت فكري و همت بلند ايشان. اين بانوي بزرگ اسلام، زجر تبليغ و رنج تعليم و تربيت را تحمل کرده، چون مشعلي فروزان در راه هدايت جامعه، نورافشاني كرده و با سوختن خود به دل و جان مردم، گرمي بخشيد و پاسداري از ارزش ها و مفاخر اصيل، مبارزه پيگير با بدعت ها، جهل، كجروي ها و ركود جامعه را خط مشي خود قرار داد. حضرت فاطمه از كودكي در متن اجتماع به سر برده و با مردم همدم و همدرد بوده است. اين بانو رابطه اي صميمانه و عالمانه با ياران خود داشت.
    زني به خدمت حضرت زهرا رسيد و عرض كرد: مادر پير و ناتواني دارم كه در نماز بسيار اشتباه مي كند، مرا فرستاده تا از شما بپرسم كه چگونه نماز بخواند. آن حضرت فرمود: هر چه مي خواهي بپرس. آن زن سوالات خود را مطرح كرد، تا به ده سوال رسيد و حضرت با روي گشاده جواب داد. زن از زيادي پرسش خود، شرمنده شد و گفت: شما را بيش از اين زحمت نمي دهم. حضرت فاطمه فرمود: باز هم بپرس. آنگاه براي تقويت روحيه وي چنين فرمود: اگر به كسي كاري واگذار كنند، براي مثال از او بخواهند كه بار سنگيني را به ارتفاع بلندي حمل كند و در برابر اين كار صد هزار دينار به او جايزه بدهند، آيا او با توجه به آن پاداش احساس خستگي مي كند؟ زن جواب داد نه. آن حضرت فرمود: من در مقابل پرسشي كه جواب مي گويم از خدا پاداشي به مراتب بيشتر دريافت مي كنم و هرگز ملول و خسته نمي شوم. از رسول خدا شنيدم كه روز قيامت دانشمندان اسلام در برابر خدا حاضر مي شوند و به اندازه علم و تلاش و كوششي كه در راه آموزش و هدايت مردم داشته اند، از خداي خود پاداش مي گيرند.
    از آنچه گذشت نتيجه مي گيريم که منظور از اسوه پذيري اين نيست که در همه رفتارها همان قالب هاي رفتاري فرد الگو را مد نظر قرار داده و به همان شکل عمل کنيم. هر يک از رفتارهاي حضرت فاطمه(س) داراي حقيقتي است که آن را به سادگي و با تحليل و استنباط مي توان در همه زمان ها و در همه ابعاد فردي، فرهنگي، اجتماعي، سياسي و اقتصادي به کار برد. البته رفتارهايي هم در سيره حضرت فاطمه وجود دارند که عيناً قابل اقتباس و پيروي است؛ مانند عبادت و دعا، احترام به همسر، رفتار مناسب و مهرورزي به خانواده. پس الگوها منحصر به زمان و مکان نيستند و در همه اعصار مي توان براي الگوگيري به آنها مراجعه کرد.
    
    پي نوشت ها:
    1.مومني، علي اکبر، الگوي زنان بعد ار هزار سال، سايت تبيان، گروه خانواده و زندگي.
    2. مصباح، محمدتقي، جامي از زلال كوثر، چ اول، انتشارات موسسة آموزشي و پژوهشي امام خميني، 1380، ص92.
    3و4.بخشي از سخنان رهبر معظم انقلاب در جمعي از دانشجويان، به نقل از وبلاگ سبزترين پاسخ، به تاريخ 15/1/1392.
    مرکز مطالعات و پاسخگويي به شبهات حوزه علميه قم
    الگو پذيري ازحضرت زهرا (س) در عصر حاضر؛ چرا و چگونه؟
    


 روزنامه كيهان، شماره 21588 به تاريخ 28/12/95، صفحه 8 (معارف)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 93 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله انديشه آماد
متن مطالب شماره 61، تابستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است