|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد95/12/28: آدم وقتي سكوت مي كند از گفت و گو دست نمي كشد
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3933
پنجشنبه بيست و هفتم مهرماه 1396



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 3772 28/12/95 > صفحه 11 (كتاب) > متن
 
      


قفسه 
آدم وقتي سكوت مي كند از گفت و گو دست نمي كشد


نويسنده: افشين هاشمي *

اين روزها نمايشنامه اي خواندم از ماتئي ويسني يك با برگردانِ وحيد رهباني كه توسطِ نشر ترعه به بازارِ كتاب عرضه شده. نامِ كناري آن هست: «قطعه هايي از زندگي مه يرهولد» و داستانِ آن اقتباسي آزاد از آخرين كابوس كارگردان وسولد مه يرهولد پيش از كشته شدن در زندان در سال ١٩٤٠ به فرمان سپه سالار ژوزف ويساريونوويچ استالين است. نمايشنامه جذابي است: مخصوصا براي كساني كه كارشان تئاتر است: چه آنها كه به عنوانِ نويسنده، كارگردان، بازيگر، سوفلور و... تئاتر را مي سازند، چه آنها كه به عنوانِ بازخوان، بازبين، شوراي نظارت يا هرچه ديگر با تئاتر سر و سرّي دارند. هردو دسته در نمايشنامه هستند. حتي يكي از شخصيت هاي نمايشنامه شكسپير: ريچارد سوم و حتي پدر و مادرِ ميرهولد كه پيوندِ خوني شان با فرزند است و پيوندِ ذهني شان با قدرت. اينها همه با هم حرف مي زنند، مي روند، مي آيند و در آخر، وسولد مه يرهولد ريچارد سومِ شكسپير را به صحنه نمي برد، كه مي شود نامِ نمايش: ريچارد سوم رخ نخواهد داد!
    
     وحيد رهباني و ناشر اين تكه از حرف هاي ميرهولد به ريچارد سه را براي پشت جلد كتاب انتخاب كرده اند:
     تو يه قدرت تاريكي، اما نماد شرارت صادقانه اي. تو آدم مي كشي كه به قدرت برسي، اما به اسم يك مدينه فاضله آدم نمي كشي. تو در شرارت هيچ پروا و هيچ ترديدي نداري، اما هرگز از همدستانت يا قرباني هات نخواستي تقديست كنن. تو قاطعانه به دل ها وحشت مي اندازي چون عوام فريب نيستي. تو هم زمان هم جذاب و هم هولناك هستي اما خودت رو در مقام خدايي قرار نمي دي. تو اداي دوستي و عشق رو درمي آري، اما هيچ كس نمي تونه انكار كنه كه اين كار رو به برازندگي انجام مي دي. تو به طرز وحشيانه اي جنايت مي كني، اما سخنوري باهوش و اعجاب انگيزي. تو نماد چيزي هستي كه انسانيت از دست داده: شرارت سرراست، بي ريا، خالص. امروزه شرارت خودش رو پشت هزاران شعار «دنياي بهتر» قايم كرده. شرارت امروزي نمي خواد فقط جماعت رو نابود كنه، بلكه مي خواد جماعت براش كف بزنه و براش هورا بكشه.
    
     و حالامن اين تكه از سخنانِ ميرهولد را هم اضافه مي كنم:
     سكوت مسموم. سكوت تلخ. سكوت مبتذل. حق با شماست، رفقا. آدم وقتي سكوت مي كنه از گفت وگو دست نمي كشه. بين دو كلمه، بين دو جمله، فضايي هست كه در اون سكوت چيزي رو مي گه كه برخلاف اون چيزيه كه كلمات مي خوان بگن. براي اينه كه تو نمايش من شخصيت ها اين همه سكوت مي كنن... خوشبختانه حزب گوش موسيقيايي خوبي داره... من، وسولد مه يرهولد كه از اول كمونيست بودم، با انتخاب اجراي اين نمايش ساكت به شهروندان اهانت كردم... با انتخاب اين سكوت مي خواستم نشون بدم كه ما در كشوري زندگي مي كنيم كه در سكوتي خون آشام غرق شده.
    
     و بهترين صحنه نمايش، لحظه اي كه سپه سالار استالين به مهماني هنرمندان پا مي گذارد:
     شب بخير هنرمندا. مهموني گرفتين. عاليه. عاليه وقتي هنرمندان خوشحالن! كشوري كه توش هنرمندان خوشحالن، جايي يه كه توش همه چي خوب پيش مي ره و خود كشور نيز خوشحاله. و بنابراين منم خوشحالم! و چون من خوشحالم، ايناهاش! براتون آشپزي كردم!
     طبل ها نواخته مي شوند. سپه سالار روكش ديس را برمي دارد. روي ديس سر بريده شده ريچارد سوم، زنده و در حالي كه از شدت نور عاجزانه پلك مي زند، ديده مي شود.
     وسولد مه يرهولد نابغه تئاتر قرن بيستم شوروي، رهبر آوانگاردهاي تئاتر آن دوران و خالق نظريه بيومكانيك در تئاتر بوده، اما پس از ممنوعيتِ كار تجربي در شوروي و الزامِ گروه هاي تئاتر به اجراي نمايش هاي واقع گرايانه ايدئولوژيك حزب، متهم به فرماليسم و دستگير شد. كمتر از يك ماه بعد همسرش زنايدا رايخ در آپارتمان شان در مسكو به ضرب چاقوي دو فرد ناشناس به طرز فجيعي به قتل رسيد و خودش پس از شكنجه هاي غيرانساني و بازجويي هاي طولاني گاه ١٨ ساعته، محاكمه و در دوم فوريه ١٩٤٠ در مقابل جوخه آتش ايستاد و پيكرش در گورستان نامعلومي احتمالادر گوري دسته جمعي به همراه قربانياني چون خويش به خاك سپرده شد.
     روماني شاهد سرسخت ترين حكومت استاليني در بلوك شوروي بود و ويسني يك در اين فضا به دنيا آمده و رشد كرده بود. «ريچارد سوم رخ نخواهد داد يا صحنه هايي از زندگي مه يرهولد» براي نخستين بار در ٨ دسامبر ٢٠٠٥ به صحنه رفت و ويسني يك كه سال ها پيش به پاريس گريخته بود، ١٦ سال پس از فروپاشي ديكتاتوري كمونيستي روماني، توانست در خاك زادگاهش به بار نشستن باورهاي خلاقش را به تماشا بنشيند.
     براي من كه در ارتباط با ميرهولد نمايشِ درخشانِ «و آنك انسان» محمد رضايي راد را بازي كرده ام، خواندنِ اين نمايشنامه لذتبخش بود و البته مقايسه ناخواسته و بي دليل اما اجتناب ناپذيرِ اين دو نمايشنامه در ذهنم بار ديگر به يادم آورد كه نمايشنامه نويسي ايران در چه جايگاهِ رفيعي ايستاده است.
    * بازيگر
    
    قفسه: آدم وقتي سكوت مي كند از گفت و گو دست نمي كشد
    


 روزنامه اعتماد، شماره 3772 به تاريخ 28/12/95، صفحه 11 (كتاب)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 28 بار
    



آثار ديگري از "افشين هاشمي "

  به مديريت «همت» خوش بينم
افشين هاشمي *، شرق 30/2/95
مشاهده متن    
  واژه هاي سربه فلك كشيده
افشين هاشمي، اعتماد 24/6/92
مشاهده متن    
  ساخت و ساز مرد بي چهره / درباره بازي علي سرابي و نمايش «برهان» محمد يعقوبي
افشين هاشمي، اعتماد 5/11/91
مشاهده متن    
  ساخت و سازِ مردِ بي چهره / درباره بازي علي سرابي و نمايش «برهان»ِ محمدِ يعقوبي
افشين هاشمي، شرق 4/11/91
مشاهده متن    
  برپايي تئاتر به افتخار حميد سمندريان
افشين هاشمي *، شرق 24/4/91
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه طعم زندگي
متن مطالب شماره 5، تابستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است