|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد95/12/28: باز پس گيري قدرت نفت
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4028
دوشنبه چهارم ارديبهشت ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4010 28/12/95 > صفحه 11 (نفت و پتروشيمي) > متن
 
 


باز پس گيري قدرت نفت
توليد و صادرات نفت كشورمان از سال 90 بررسي شد


دنياي اقتصاد: آخرين روزهاي سال 95 در حالي رو به پايان است که صنعت نفت ايران در اين سال فراز توليد را پس از فرودي اجباري تجربه کرد. بعد از لغو تحريم هاي غرب عليه ايران که با اجراي توافق برجام در دي ماه سال 94 عملياتي شد، صنعت نفت با سرعتي که در بازيابي توليد و صادرات داشت، تبديل به موتور پيشران اقتصاد کشور شد. شاهد نقش تاثيرگذار افزايش توليد نفت در اقتصاد کشور، رشد 6/ 11 درصدي اقتصاد در 9 ماه سال جاري بود که به زعم کارشناسان بيشترين بار آن بر دوش صنعت نفت بوده است. توليد کشور درحالي به مرز 4 ميليون بشکه در روز نزديک شده و صادرات نفت کشور به بيشترين سطح خود در کل سال هاي پيش از انقلاب رسيده است که همين چند سال پيش تحريم ها چنان گلوي صنعت نفت ايران را فشرده بود که صادرات نفت حتي در برخي ماه ها به کمتر از دوران جنگ تحميلي ايران و عراق رسيده بود و آن طور که غرب برنامه ريزي کرده بود مي رفت که به صفر برسد. اما با شروع دولت يازدهم و اميد به پيشرفت مذاکرات روند کاهشي خريد نفت از ايران متوقف شد و با حصول توافق و اجرايي شدن برجام، صادرات و توليد نفت چنان شتابي گرفت که رسانه ها و کارشناسان خارجي غافلگير شدند.
     
    شتاب در توليد نفت
    توليد نفت در حالي از ابتداي سال 95 روند رو به رشد خود را حفظ کرد، که نگاهي به آمار توليد سال هاي قبل نشان مي دهد توليد و صادرات نفت ايران به خصوص در سال هاي اعمال تحريم هاي غرب با کاهش چشمگيري همراه بوده است. به اين ترتيب اعمال تحريم هاي غرب که از اوايل سال 90 عليه کشورمان آغاز شد و اثر عملياتي آن در ماه هاي ابتدايي سال 91 خود را نشان داد، براي حدود چهار سال صنعت نفت ايران را روز به روز ضعيف تر کرد.اعمال تحريم هاي غرب در حالي صنعت نفت کشور را از سال 91 درگير خود کرد که بر اساس اطلاعات موجود از روند توليد نفت در سال هاي پيش از آن، مي توان به اين نتيجه رسيد که صنعت نفت براي چند سال قبل از اعمال تحريم ها با روند کاهش توليد طبيعي همراه شده بود. به اين ترتيب در حالي که در سه سال آخر دهه 80 توليد نفت کشور چيزي نزديک به 4 ميليون بشکه بود، در سال هاي آغازين دهه 90 و پيش از اعمال تحريم ها با افت 300 تا 400 هزار بشکه اي همراه شد. از نگاه کارشناسان علت اين اتفاق که در دوران اوج قيمت نفت رخ داد، بي توجهي به جذب سرمايه براي توسعه ميادين نفتي و جلوگيري از کاهش طبيعي توليد بوده است. با اين تفاسير توليد نفت ايران که در دوران طلايي قيمت ها با افتي طبيعي همراه شده بود، بعد از اعمال فشار تحريم ها وارد سراشيبي سقوط شد. بر اساس آمارهاي موجود توليد نفت ايران در فروردين ماه سال 1390 (به عنوان سال پايه اين گزارش) در حالي 65/ 3 ميليون بشکه در روز است که با آغاز زمزمه هاي تحريم از ميانه هاي اين سال، در اسفند ماه توليد نفت به 35/ 3 ميليون بشکه در روز رسيد. آمارها نشان مي دهد روند رو به کاهش توليد نفت ايران در سال هاي بعد ادامه پيدا کرد و خرداد سال 1391 آخرين ماهي بود که توليد نفت ايران روي عدد سه ميليون بشکه قرار داشت. در خرداد 91 توليد نفت ايران بعد از تجربه افتي بيش از 200 هزار بشکه اي در روز از ابتداي اين سال، به 01/ 3 ميليون بشکه در روز رسيد تا بعد از اين ماه وارد محدوده توليد 2 ميليون بشکه اي شود و براي چهار سال در محدوده 8/ 2 تا 6/ 2 ميليون بشکه در روز نوسان داشته باشد.
    بعد از چهار سال تحريم يکجانبه غرب عليه ايران که به طور ويژه صنعت نفت کشور را نشانه گرفته بود، دي ماه 94 تبديل به آخرين ماهي شد که توليد نفت ايران زير سه ميليون بشکه در روز قرار داشت. در اين ماه توليد نفت ايران 92/ 2 ميليون بشکه در روز بود در حالي که يک ماه پس از اجراي برجام و باز شدن درهاي بازار جهاني نفت به سوي توليدات ايران، توليد نفت خام کشورمان به 08/ 3 ميليون بشکه در روز رسيد. روند رو به رشد توليد نفت ايران از بهمن 94 در حالي آغاز شد که تا کنون ادامه يافته است و آن طور که اخيرا مديرعامل شرکت ملي نفت ايران در مصاحبه با «دنياي اقتصاد» اعلام کرد، در ارديبهشت سال 96 توليد نفت کشور به 4 ميليون بشکه در روز خواهد رسيد. به گفته علي کاردر، افزايش توليد بيش از يک ميليون بشکه اي توليد نفت ايران در يک سال پس از برجام در حالي با تکيه به توان داخلي محقق شده است که براي گسترش آن در سال هاي آينده، ورود سرمايه امري ضروري خواهد بود.
     
    افت و خيز صادرات نفت
    اما پيش از توليد، تاثير تحريم ها بر صادرات نفت نمود پيدا کرد. در واقع از آنجا که توليد نفت ايران تابعي از صادرات است، با کاهش خريد نفت از ايران در پي تشديد تحريم ها، کشور چاره اي جز کاهش توليد نفت خود نداشت. از اين رو، در حالي که صادرات نفت ايران پيش از تحريم ها بيش از 2/ 2 ميليون بشکه در روز بود، با شروع تحريم ها در مسير کاهشي قرار گرفت و در مدت کوتاهي به کمتر از نصف رسيد.
    به گفته مسوولان نفتي کشورمان، ايران از ابتداي انقلاب مورد تحريم هاي غرب بوده که بخش مهمي از تحريم ها همواره صنعت نفت کشور را نشانه رفته است. اما تحريم هاي سال هاي اخير تحريم هايي بسيار هوشمند بوده اند و به جاي ايران کشورهاي خريدار نفت ايران را نشانه گرفته بود. بر اساس اين تحريم ها که از سوي وزارت خزانه داري آمريکا و اتحاديه اروپا وضع شده بود، به غير از 11 کشور، هيچ کشوري حق خريد نفت از ايران را نداشت. البته به اين کشورها نيز گفته شده بود که هر ماه بايد واردات خود را از ايران کاهش دهند تا به تدريج به صفر برسد.
    خريداران اروپايي نفت ايران که از هر دو سمت اتحاديه اروپا و آمريکا در خطر بودند، پيش از همه شروع به قطع واردات خود کردند و ظرف چند ماه تقريبا خريد نفت از ايران را به صفر رساندند. کشورهاي اروپايي پيش از تحريم ها يعني قبل از سال 90 در مجموع بيش از 500 هزار بشکه در روز از ايران نفت خريداري مي کردند، اما در سال 90 تقريبا هيچ نفتي از ايران خريداري نکردند. ديگر مشتريان ايران نيز به غير از چهار کشور آسيايي، چين، ژاپن، کره جنوبي و هند و همچنين کشور اروپايي-آسيايي ترکيه واردات خود از ايران را به صفر رساندند. البته خريداراني نيز که باقي مانده بودند مدام زير ذره بين دولت هاي غربي قرار داشتند و مجبور بودند واردات خود را آرام آرام از ايران کاهش دهند. از آنجايي که روند مذاکرات بين ايران و غرب بر سر مساله هسته اي در دولت دهم هيچ پيشرفتي نداشت، روند کاهش خريد نفت از ايران تا پايان اين دولت ادامه يافت، به طوري که در ماه هاي آخر ميزان صادرات ايران به حدود 600 هزار بشکه در روز رسيد که به معناي افت بيش از 70 درصدي صادرات ايران بود. کاهش 70 درصدي خريد نفت از ايران در شرايطي رخ داد که آن زمان يعني سه ماه اول 92 مصادف با ميانه هاي سال 2013، بازار نفت به شدت با کمبود نفت مواجه بود و نفت همواره در قيمت هاي بيش از 100 دلار به فروش مي رسيد. اين در حالي است که يک سال پس از آن بازار نفت به شدت با مازاد عرضه مواجه شد به طوري که ظرف مدت کوتاهي قيمت ها حدود 70 درصد افت کرد و از بالاي 110 دلار به کمتر از 50 دلار رسيد. از اين رو بايد گفت اگر بدبيني به ايجاد توافق ايران و غرب آن هم در شرايطي که بازار نفت با بيش از دو ميليون بشکه در روز مازاد عرضه مواجه شده بود، ادامه مي يافت، کشورهاي خريدار نفت ايران به راحتي مي توانستند خريد نفت از ايران را بيشتر کاهش داده و حتي به صفر برسانند. اما همزمان با آغاز به کار دولت يازدهم با توجه به اميدي که به روند مذاکرات و توافق ايجاد شده بود، مجددا ميزان صادرات نفت ايران در مسير افزايشي قرار گرفت و تا پيش از نهايي شدن توافق حدود يک ميليون بشکه در روز باقي مانده بود. با اجرايي شدن برجام از دي ماه سال گذشته، روند صادرات نفت ايران رو به افزايش گذاشت به طوري که در کمتر از 40 روز حدود 400 هزار بشکه رشد کرد. رشد صادرات نفت ايران شتاب بالايي داشت و همان طور که پيش از برداشته شدن تحريم ها وزير نفت، بيژن زنگنه وعده داده بود، ميزان صادرات به 2/ 2 ميليون بشکه در روز که سطح پيش از تحريم ها بود، رسيد. اين در حالي است که تقريبا همه رسانه ها و موسسات خارجي پيش از اين، چنين سرعتي در بازگشت به بازار نفت را غيرممکن مي دانستند. به طور مثال اداره اطلاعات انرژي آمريکا در گزارشي که حدود سه ماه پيش از اجراي برجام منتشر کرد، پيش بيني کرده بود که توليد و صادرات نفت ايران تا پايان سال 2016 که مصادف با دي ماه 95 مي شود، نهايتا 600 هزار بشکه افزايش يابد. محسن قمصري، مدير سابق امور بين الملل شرکت ملي نفت دليل سرعت بالاي بازگشت ايران به بازارهاي جهاني را آغاز مذاکرات پيش از ايجاد توافق مي داند. وي به هفته نامه تجارت فردا گفته است، حدود يک سال و نيم پيش از اينکه مذاکرات هسته اي به نتيجه برسد، اقدامات و مذاکرات براي انعقاد قراردادهاي جديد فروش نفت آغاز شده بود.
    قمصري مي گويد: «زماني که برجام اعلام شد، حدود 80 درصد راه طي شده بود. اگر ما صبر مي کرديم تا تحريم ها برداشته شود و سپس کار را شروع مي کرديم، به يقين افزايش رشد صادرات نفت ايران بيش از يک سال زمان مي برد.» اما با توجه به رشد توليد نفت ايران از ميادين مشترک غرب کارون و بازاريابي موفق تيم امور بين الملل شرکت ملي نفت روند رشد صادرات نفت خام ايران ادامه يافت به طوري که در حال حاضر حدود 4/ 2 ميليون بشکه در روز است. مقدار صادرات نفت ايران با احتساب صادرات روزانه 500 هزار بشکه ميعانات گازي، نزديک به 3 ميليون بشکه در روز است که به اعتراف رسانه هاي خارجي در کل سال هاي پس از انقلاب بي سابقه بوده است. با اين حال از آنجايي که پيش بيني نمي شود امسال توليد نفت رشد چنداني داشته باشد، احتمال نمي رود صادرات نفت نيز افزايش يابد و احتمالادر سطوح کنوني باقي خواهد ماند. اما با جذب سرمايه و توسعه ميدان هاي جديد و افزايش بهره برداري از ميادين قديمي در سال هاي آتي مي توان اميد داشت که مجددا شاهد رشد صادرات نفت کشور باشيم.
    
    

    
    
باز پس گيري قدرت نفت / توليد و صادرات نفت کشورمان از سال 90 بررسي شد
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4010 به تاريخ 28/12/95، صفحه 11 (نفت و پتروشيمي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 13 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله علوم خواب
متن مطالب شماره 4 (پياپي 104)، Autumn 2016را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است