|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم96/1/30: ابرها بي پول نمي بارند
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4805
يكشنبه سوم ارديبهشت ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 4802 30/1/96 > صفحه 7 (دانش) > متن
 
 


ابرها بي پول نمي بارند
رئيس مركز ملي تحقيقات و مطالعات باروري ابرها در گفت وگو با جام جم از تحقق نيافتن بودجه 10 ميليارد توماني اين مركز مي گويد

نويسنده: كاظم كوكرم

سال 96 تا اينجا سال پرباران و پربرکتي بوده است. زمستان سال گذشته نيز در مقايسه با زمستان سال هاي پيشتر خوشبختانه شاهد بارش باران و برف بيشتري بوديم. اين روزها برخي اين تحولات را نتيجه طرح بارورسازي ابرها مي دانند و بارش باران ها را به دخالت مهندسان کشور در طبيعت نسبت مي دهند. از اين رو با مهندس فريد گلکار، رئيس مرکز ملي تحقيقات و مطالعات باروري ابرها در يزد که تنها مرکز اجرايي و تحقيقاتي در زمينه تعديل وضع هوا و انجام پروژه هاي افزايش بارش در کشور است، گفت وگو کرديم تا هم از صحت اين حرف و حديث ها مطلع شويم و هم آخرين وضع پروژه هاي مطالعاتي و عملياتي اين مرکز براي سال جديد را جويا شويم.
    
    آخرين وضعيت پروژه باروري ابرها بدون بودجه
    مهندس فريد گلکار درباره اين که سال گذشته چه اقداماتي درخصوص باروري ابرها انجام شد به جام جم مي گويد: ما از دهم آبان تا پايان اسفند 95 پروژه بارورسازي ابرها را با دو فروند هواپيما در استان هاي آذربايجان شرقي، آذربايجان غربي، کرمانشاه، فارس، يزد، اصفهان، چهارمحال و بختياري و خراسان جنوبي انجام داديم. علت اين که نتوانستيم کل کشور را پوشش بدهيم اين است که با کمبود امکانات مواجهيم و بعد از آغاز سال جديد نيز نتوانسته ايم پروژه اي را انجام دهيم. مرکز ملي تحقيقات و مطالعات باروري ابرها که بنا به بودجه سال 95، اعتبار مورد نيازش در سال گذشته براي پيشبرد طرح هايش تصويب شده بود به گفته مسئول مربوطه هنوز پرداخت نشده است. اين در حالي است که فروردين سال گذشته دکتر محمدمهدي جواديان زاده، رئيس سابق مرکز ملي مطالعات و باروري ابرها در گفت وگو با تسنيم گفته بود بودجه ده ميليارد توماني براي سال 95 تصويب شده است، در حالي که مرکز ملي تحقيقات و مطالعات باروري ابرها به بودجه 30 تا 40 ميليارد توماني نياز دارد و در اين صورت با بارورسازي ابرها چه بسا احياي درياچه اروميه نيز ممکن باشد.
    مهندس گلکار درباره وضع کنوني بودجه اين مرکز تصريح مي کند: متاسفانه تا امروز هنوز يک ريال هم از آن ده ميليارد تومان تصويب شده به مرکز ما تخصيص داده نشده است. ما سال گذشته پروژه ها را با فداکاري پرسنل و مشکلات بسيار اجرا کرديم. در اين ميان مسئولان شرکت هواپيمايي صافات که از قديم پيمانکار مرکز تحقيقات بود به ما اعتماد کردند و با عرق ملي و اهميتي که بارش باران براي کشور دارد پروژه پرواز هواپيماها را بدون پيش پرداخت اجرا کردند، ولي ما هنوز نتوانسته ايم پرداخت را به آن شرکت انجام دهيم. براي سال 96 هنوز بودجه مشخصي به ما اعلام نشده است. ما ترجيح مي دهيم رقم اعتبار بودجه مان پايين باشد، اما دست کم همان را تخصيص دهند. ادامه وضع فعلي مي تواند به آسيب ديدن جدي مرکز مطالعاتي ما منجر شود.
    
    بارورسازي ابرها با حمايت کارکنان و شرکت هاي خصوصي دلسوز
    مرکز ملي تحقيقات و مطالعات باروري ابرها، ماموريت حساس و خطيري همچون بارورسازي ابرها دارد و نتيجه مستقيم کارش به افزايش بارندگي و متعاقب آن رونق کشاورزي، ايجاد شغل، پيشگيري از مهاجرت و حل صدها مشکل ديگر متاثر از کم آبي مي انجامد. اين که چنين مرکزي پرداخت بودجه حداقلي اش يک سال به تاخير بيفتد و دستش چنان خالي باشد که براي سال 96 نتواند برنامه ريزي روشني انجام دهد از عجايب کشور ماست. با توجه به اين وضع از رئيس اين مرکز پرسيدم در اين مدت اداره هزينه هاي جاري مرکز و پيشبرد پروژه ها به چه ترتيب ممکن شد، وي در پاسخ مي گويد: با توجه به اين که سال 94 پروژه اي نداشتيم، از روي مانده سنوات به هر ترتيبي بود توانستيم حقوق پرسنل را از محل طرح بپردازيم. مرکز ما خوشبختانه کارکنان بسيار خلاق و دلسوزي دارد. بعلاوه در جريان انعقاد قرارداد کليدي مانند نوسازي و گردآوري رادارهاي هواشناسي و ... طرف قرارداد ما ازخودگذشتگي کرد و تمام پيش پرداخت ها را در حداقل ممکن در نظر گرفت. نکته جالبي که در حال حاضر به چشم مي خورد اين است که مي بينيم. شرکت هاي خصوصي نسبت به ارگان هاي دولتي در مورد مسائلي که به منافع و مصالح ملي ما گره خورده است، دلسوزي بيشتري از خود نشان مي دهند.
    مهندس گلکار به نقش همکاران خصوصي خود در سال گذشته تاکيد مي کند، به هر حال يک شرکت خصوصي در نهايت به سود و زيان خود مي انديشد و فعاليت در اين حالت معني اي جز نقض غرض ندارد. رئيس مرکز ملي تحقيقات و مطالعات باروري ابرها در پاسخ به اين ابهام که همکاري در چنين طرح هاي هزينه بري چه مزيتي براي شرکت هاي خصوصي مي تواند داشته باشد، بيان مي کند: فناوري جديدي مثل رادار هواشناسي تا به حال در کشور ساخته نشده است. در شرايطي که پردازش پديده هاي هواشناسي در رادارها بسيار پيچيده است، اکنون زمينه اي براي پرداختن به ساخت و توليد اين رادارها براي اولين بار در کشور مهيا شده است و شرکت هاي خصوصي چنانچه بتوانند به اين فناوري دست يابند موفقيت بزرگي در کشور خواهد بود و آنها با اين اميد پا به عرصه گذاشتند. به علاوه همه مي دانند معضل آب در کشور ما موضوعي حياتي است و به اهميت آن واقف شده اند. اين شناخت و بلوغ در شرکت هاي خصوصي پس از چند سال ارتباط ما با آنها ايجاد شده است.
    
    از کجا معلوم بارش ها نتيجه باروري ابرهاست؟!
    رئيس مرکز ملي تحقيقات و مطالعات باروري ابرها در پاسخ به اين که چطور مي توان با اطمينان مشخص کرد بارندگي ها نتيجه بارورسازي ابرها بوده است، مي گويد: چالش بزرگ ما همواره اين بوده که نمي توانستيم با دقت اثبات کنيم کاهش يا افزايش بارندگي ها در نتيجه باروري ابرها و اهميت و دقت کار ما در چه حدي بوده است. اين کار را به مدت چهار سال در همکاري با دانشگاه تهران انجام داديم و با روش هاي جديد آماري ارزيابي کرديم و به نتايج خوبي رسيديم. مهندس گلکار تصريح مي کند: از آنجا که فصل به فصل و ماه به ماه شرايط متفاوت است، پيش از انجام برآوردها و محاسبات نمي توانيم ادعا کنيم چه پروازي و چگونه تا چه حد در وقوع بارندگي ها اثربخش بوده يا نبوده است. فعلا ارزيابي هاي ما در مورد سال 93 و 94 انجام شده است و در مورد اين دو سال مي توانيم بگوييم در جريان فرآيند بارورسازي ابرها، در استان هاي اصفهان، کهگيلويه و بويراحمد، فارس، يزد، کرمان، چهارمحال و بختياري ايران و بخش هاي کوچکي از لرستان و خوزستان، افزايش بارش موثر به ميزان دو ميليارد متر مکعب داشته ايم. يعني به طور کلي حدود 15 درصد افزايش بارش در اين مناطق داشته ايم.
    وي با تاکيد بر اين که اين کار با هزينه بسيار پاييني انجام شده است، مي افزايد: براي هر متر مکعب بارش موثر فقط حدود 50 ريال هزينه کرده ايم. در صورتي که مثلا با روش هاي ديگر مثل شيرين کردن آب درياي خزر اگر بخواهيم آب مناسب استخراج کنيم، براي هر متر مکعب حدود 3000 تومان بايد هزينه کنيم.
    
    ايده هاي خلاقانه براي باران زا کردن ابرها
    علاوه بر هواپيما که اصولا پرنده اصلي براي تزريق مواد بارورکننده ابرهاست، ايده هاي جديدي نظير استفاده از پهپاد نيز مطرح شده است. مهندس گلکار در اين باره مي گويد: ما قراردادي براي آغاز مطالعات و عمليات بارورسازي ابرها با پهپاد بسته ايم که در دنيا کم نظير است و فعلا فقط آمريکايي ها در اين حوزه کارهايي انجام داده اند. وي به توليد مواد بارورکننده ابرها در شرايط تحريم در کشور اشاره مي کند و مي افزايد: کار ديگر ما قرارداد توليد پيروپاترون ها بوده است که به علت تحريم ها در تامين آن مشکل داشتيم. اينها کپسول هاي حاوي يديد نقره است که هواپيما آن را شليک مي کند و صنايع دفاع در نهايت همکاري، آن را توليد کرد و در اختيار ما قرار داد.
    
    آينده روشن بارورسازي ابرها در صورت حمايت مناسب
    مشکل بزرگ مرکز ملي، تحقيقات و مطالعات باروري ابرها در حال حاضر اين است که تجهيزات و هواپيماهايي که براي باروري ابرها به کار مي رود بسيار فرسوده است و به گفته رئيس اين مرکز اگر نوسازي و به روز نشوند، بزودي ديگر قابل استفاده نخواهند بود. مهندس گلکار در زمينه لزوم تجهيز اين مرکز به امکانات روز تصريح مي کند: ما نياز داريم بهره وري کارمان را بالاتر ببريم. در شرايط فعلي از هواپيماهاي آنتونوف 26 استفاده مي کنيم که نوعي هواپيماي باري و بسيار ايمن است، اما عمر اين هواپيماها بالاي 30 سال است. در حال حاضر مثلا خريد هواپيماي چيني کوچک تر از آنتونوف 26 فعلي حدود پنج ميليون دلار هزينه دارد که حدود يک ميليون دلار تجهيزات بايد روي آن نصب شود؛ بنابراين ما مثلا با 12 ميليون دلار مي توانيم دو هواپيماي جديد بخريم و مناطق وسيع تري از کشور را پوشش دهيم و به اين ترتيب به بهبود وضعيت کم آبي در مناطق مختلف کشور مي توان اميدوار بود.
    وي در پاسخ به اين که بودجه مطلوب و مورد نياز براي مرکز شما چقدر است، تصريح مي کند: ما يک بودجه جاري نياز داريم که حدود 12 تا 13 ميليارد تومان است تا بتوانيم هزينه اجرا و عمليات سه تا چهار فروند هواپيما را پوشش دهيم. سال گذشته يکي از هواپيماهايمان مدتي زمينگير بود. لذا ما به هواپيماهاي جايگزين نيازمنديم. ما با اعتبار جاري 12 ميليارد توماني توان انجام معمول پروژه ها را داريم.
    اما اگر بتوانيم موثرتر باشيم، ناوگان و رادارها را نوسازي و تقويت کنيم، آزمايشگاه ها را براي کنترل کيفيت مواد باروري تجهيز کنيم، مواد بارورساز بهتري تهيه کنيم و سنسورهاي لازم را که بسيار گران و ارزشمند است تهيه و روي هواپيماها نصب کنيم، تمام اينها به يک بودجه صد ميليارد توماني نياز دارد. در اين صورت ما تا دست کم پنج سال نيازجدي خاصي نداريم و همان بودجه جاري براي پيشبرد کارهايمان کافي است.
    
    چگونگي فرآيند بارورسازي ابرها
    وقتي کارشناسان مرکز ملي تحقيقات و مطالعات باروري ابرها از روي تصاوير ماهواره اي و با بررسي وضع هواشناسي تشخيص مي دهند سامانه ابري مناسبي براي باروري در منطقه عملياتي وجود دارد، ظرف حداکثر 90 دقيقه آماده پرواز عملياتي مي شوند. آنها در هر ساعت از شبانه روز آماده انجام عمليات هستند. به اين ترتيب هواپيماي حاوي مواد يديدنقره از فرودگاه بلند مي شود و پس از رسيدن به لابه لاي ابرها، پيروپاترون ها را ميان ابرها پخش مي کند. در زمان استفاده از يديد نقره يا نيتروژن مايع، اين مواد پس از شليک از هواپيما تصعيد و تبخير مي شود که به صورت دودکردن خود را نشان مي دهد. اين مواد فرآيند بارش را تسهيل و بهينه و بعد از چند ماه کارشناسان نتايج را ارزيابي مي کنند. هرچند بنا به تجربه کارشناسان پروژه بارورسازي ابرها، معمولا حدود 20 - 15 دقيقه تا حداکثر 2 ساعت پس از شليک، نتيجه افزايش بارش و بهينه شدن فرآيند بارندگي شروع مي شود. کارشناسان خبره از روي برخي نشانه ها مانند پديده هاي نوري در ابرها بنابر تجربه تشخيص مي دهند کدام ابر قابليت باروري دارد. آنها به تجربه رشد ابر را پس از تزريق مواد باروري به صورت تصاعدي ديده اند. با اين حال ارزيابي علمي فرآيند باروري ابرها پيچيده است که با مطالعات آماري انجام مي شود و به مشاهدات صرف تکيه نمي کند.
    ابرها بي پول نمي بارند / رئيس مرکز ملي تحقيقات و مطالعات باروري ابرها در گفت وگو با جام جم از تحقق نيافتن بودجه 10 ميليارد توماني اين مرکز مي گويد
    


 روزنامه جام جم، شماره 4802 به تاريخ 30/1/96، صفحه 7 (دانش)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 21 بار



آثار ديگري از "كاظم كوكرم"

  پيرمرد خوشنام و جوان جوياي نام
كاظم كوكرم، جام جم 29/1/96
مشاهده متن    
  در ستايش آقاي دانشمند
كاظم كوكرم، جام جم 29/1/96
مشاهده متن    
  احتمال وجود حيات در قمر سياره زحل
كاظم كوكرم، جام جم 26/1/96
مشاهده متن    
  معمار ايراني، روح در كالبد بنا مي دمد / گفت و گوي جام جم با شيوا پوريوسف خامنه، كه تجارب كار در پيشروترين كمپاني هاي طراحي جهان را دارد
كاظم كوكرم، جام جم 24/1/96
مشاهده متن    
  حقايق علمي از زمين لرزه فريمان
كاظم كوكرم، جام جم 17/1/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
دو فصلنامه معرفت كلامي
متن مطالب شماره 2 (پياپي 17)، پاييز و زمستان 1395را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است