|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران96/1/31: بررسي مقايسه اي وضعيت داخلي و بين المللي ايران در دو دوره پيش و پس از برجام در گفت و گو با ديپلمات پيشين كشورمان؛ تندرو ها در ديپلماسي دنبال الگوي كره شمالي هستند
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6480
پنجشنبه هفتم ارديبهشت ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6475 31/1/96 > صفحه 21 (سياسي) > متن
 
      


بررسي مقايسه اي وضعيت داخلي و بين المللي ايران در دو دوره پيش و پس از برجام در گفت و گو با ديپلمات پيشين كشورمان؛ تندرو ها در ديپلماسي دنبال الگوي كره شمالي هستند
پيام انتخابات ايران به جهان نبايد سياست خارجي ماجراجويانه باشد

نويسنده: مريم سالاري

برجام در حالي به سند اعتمادسازي دوباره ميان ايران و کشورهاي جهان تبديل شد که مخالفان دولت يازدهم اين روزها و در آستانه انتخابات رياست جمهوري با طرح انتظارات غير واقع بينانه، آن را به ابزاري براي بي اعتماد کردن ملت به دولت تبديل کرده اند. با وجودي که از منظر صاحبنظران، شرايط امروز کشور در صحنه بين المللي و تغييرات جدي در صحنه داخلي و مقايسه تفاوت موقعيت امروز با چهار سال قبل، حتي براي شهروندان عادي نيز کار سختي نيست، مخالفان همچنان دولت را آماج حملات تند و تيز خود قرار مي دهند. نگاهي مقايسه اي به وضعيت کشور در دولت يازدهم و چرايي تلاش برخي جريان هاي سياسي از سياه نمايي وضعيت کشور محور پرسش هايي است که با جاويد قربان اوغلو، ديپلمات پيشين کشور در ميان گذاشتيم. گفت و گويي که اين صاحبنظر مسائل بين المللي در آن به مخاطراتي اشاره داشت که با توجه به روي کار آمدن دونالد ترامپ در صورت روي کار آمدن يک تفکر ماجراجويانه و متفاوت از گفتمان دولت يازدهم، ايران با تهديد مواجه مي شود. مشروح اين گفت و گو از نظر مي گذرد؛
    
     به انتخابات رياست جمهوري ايران در حالي نزديک مي شويم که دونالد ترامپ در امريکا با پيگيري مشي مخالفت جويانه با برجام و اتخاذ تصميم هايي چون تصويب تحريم هاي جديد عليه ايران و ماجراجويي در منطقه، اما و اگرهاي جدي اي در خصوص اجراي توافق هسته اي و نحوه تعامل با ايران به وجود آورده است. با توجه به چنين فضايي بفرماييد که دولت بعدي در ايران بايد در مواجهه با اين شرايط چه مختصاتي داشته باشد؟
    همانطور که در گزارش اخير وزارت خارجه به مجلس درباره برجام اشاره شده بود، رئيس جمهوري جديد امريکا تمايل و اهتمام جدي براي اجراي برجام نشان نمي دهد و اين در حالي است که تحليلگران، دشواري هاي اجراي برجام را در دوره ترامپ پيش بيني کرده بودند. به اين معنا که اگرچه ترامپ مطابق وعده اي که داده بود برجام را پاره نمي کند اما اجراي آن را با دست اندازهاي جدي مواجه مي کند. خوشبختانه کارنامه پايبندي ايران به تعهدات برجامي اش در برابر افکار عمومي جهان، سازمان هاي بين الملل و بخصوص آژانس بين المللي انرژي اتمي روشن است و با توجه به اين موضوع، امريکا در درگيري هايي که با ايران دارد، وضعيت مناسبي ندارد و کشور ما در موضع مستحکم تري قرار دارد. اما نگراني هايي در اين باره وجود دارد. چنانچه در انتخابات پيش رو تفکري مشابه تفکر آقاي روحاني روي کار نيايد، ديگر تنها مانع تراشي بر سر اجراي برجام مطرح نيست و در آن صورت کشور وارد يکسري گودال هاي عميق و جدي و به عبارتي وارد ميدان مين مي شود که هر لحظه ممکن است هر يک از مين ها يا بر اثر غفلت يا تعمد يا بر اثر بي توجهي منفجر شود و تمام دستاوردهاي توافق هسته اي را از بين ببرد. بنابراين معتقدم علاوه بر اينکه بايد با پديده ترامپ مدارا کرد، در کنار آن بايد با ديپلماسي هوشمندانه و رايزني هاي ممتد با کشورهايي که درگير اين موضوع بودند و همچنين ديپلماسي عمومي فعال سعي کنيم تيم بشدت خطرناک و امنيتي ترامپ را از دست زدن به اقداماتي که ممکن است برجام را دچار مخاطره کند بازداريم. از طرف ديگر معتقدم ايران بايد با بردباري و صبوري برخورد کند و حتي در برابر برخي از اقدامات تحريک آميز مانند افزودن برخي از تحريم ها به بهانه مسائل غيرهسته اي به جاي اقدامات تحريک آميز يا برخوردهاي واکنشي به رايزني هاي ديپلماتيک بپردازد تا بتواند از اين مرحله عبور کند.
    
    مواجهه آقاي روحاني در برابر اقدامات تحريک آميز امريکايي ها را تاکنون چگونه ارزيابي مي کنيد؟
    برخورد ايران تاکنون عاقلانه و هوشمندانه بوده و بهانه اي به طرف مقابل نداده است و اگر چنانچه در دام هايي که آنها با تحريک ايران گسترده بودند مي افتاد، فضا از اکنون تيره تر بود. من فکر مي کنم ارزيابي کارنامه دولت يازدهم به انضمام ديپلماسي در جهت برخورد خردمندانه بوده که توانسته در مواجهه با اين آتش افروزي ها يا تنش آفريني هاي طرف مقابل که آماده چنين کاري است مانع ايجاد کند و نگذارد اين اتفاق بيفتد. البته سوي ديگر اين مساله به تعديل سياست هاي ترامپ بازمي گردد. به نظر مي رسد که ترامپ با ورود عملي به صحنه سياست با واقع گرايي به درک جديدي رسيده است و با مواضع جديد با مسائل برخورد مي کند.
    
    سواي دشواري هايي که از سوي تندروهاي امريکايي بر سر اجراي برجام قابل پيش بيني است، برجام در معرض انتقاد و حمله برخي از جريان ها و گروه هاي مخالف دولت قرار گرفته است. منتقداني که در عين حمله به برجام هيچ آلترناتيوي را براي آن در نظر ندارند...
    يکي از دلايل اقبال مردم به آقاي روحاني رويکرد شفاف، آگاهانه و خردمندانه اش در حوزه سياست خارجي بود چرا که ايران در همين عرصه تحت تاثير تنش هسته اي، سال ها درگير تقابل با ساير کشورهاي جهان بود. ذهن افلاطوني نمي خواهد که کشف کند اگر به شرايط قبل انتخابات 92 و چالش هسته اي بازگرديم، چه عواقبي براي ايران رقم مي خورد. در حوزه داخلي، اقتصاد کشور کاملاً با بن بست رو به رو شده بود و در شرايطي که بيشترين اتکاي اقتصاد ايران به نفت است ديگر نمي توانستيم نفت بفروشيم. بنابراين چنانچه توافقي صورت نمي گرفت، عملاً اقتصاد قفل مي شد و اين در حالي بود که حتي امکان وصول پول 900 هزار بشکه اي هم که قرار بود تا پايان سال 92 تعداد آن کمتر هم بشود، وجود نداشت و آن اواخر مجبور شديم پول فروش نفت را در کشورهايي ذخيره کنيم که در پس گرفتن آن مشقت هاي جدي وجود داشت. پول هايي که بعدها با رايزني هاي جدي توانستيم آنها را پس بگيريم. در دوره تشديد تحريم ها کاسبان تحريم به اسم فروش نفت، کلاه بزرگي سر ملت گذاشتند و اگر برجام نبود چنانچه مي خواستيم کالايي را با دلار از يک کشور در جهان بخريم بايد با دادن مبالغ سنگين به کاسبان تحريم آن کالاهاي خارج از کيفيت را با 20- 30 درصد قيمت بيشتر وارد مي کرديم. خب معيشت مردم کاملاً در معرض مخاطره قرار گرفته بود. از طرف ديگر از منظر بين المللي ايران در دنيا منزوي شده بود و يک اجماع خفقان آوري عليه ما به وجود آمده بود.
    قطعنامه هاي فصل 7 شوراي امنيت سازمان ملل، ايران را به عنوان يک تهديد بين المللي شناخته بود. قطعنامه 1929 يک اعلان جنگ به ايران بود که به موجب آن تمام کشتي هايي که به سمت ايران مي آمدند يا از ايران خارج مي شدند، بايد مورد بازرسي قرار مي گرفتند. شش قطعنامه باعث شده بود هيچ کشوري با ايران کار نکند. حال آنکه اگر کشوري در عرصه بين المللي روابط خارجي اش فعال نباشد و منزوي باشد علاوه بر اينکه يک تهديد بين المللي به حساب مي آيد، تبعات سنگين سياسي و اقتصادي برايش به دنبال دارد و اين در حالي بود که ايران در نتيجه اين انزوا همچنين درگير مسائلي همچون شيعه هراسي و اسلام هراسي هم شده بود. تندروها در ديپلماسي دنبال الگوي کره شمالي هستند، بنابراين از نظر آنها بهتر بود برجام نباشد و وضعيت ايران هم مانند کره شمالي باشد که الان شرايط آن گوياست. راي مردم به روحاني و مجلس 94 نشان داد آگاه هستند و نمي خواهند الگوي کشوري مانند کره شمالي را داشته باشند بلکه مي خواهند عزتمندانه با ساير کشورهاي جهان تعامل داشته باشند و با رفتارهاي سياسي خود اين را نشان دادند.
    
    مساله اينجاست بسياري از منتقدان برجام و دولت در زمره کساني هستند که خوشان در ايجاد اين وضعيت تاثير گذار بودند و حالا بيش از همه بر طبل مخالفت مي کوبند. اينها با چه هدفي و بر چه مبنايي اين انتقادات را مطرح مي کنند؟
    اين دسته از منتقدان از نظر ما باعث چنين وضعيتي بودند اما خودشان اين وضعيت اسفبار را که نامطلوب نمي دانند. اساساً همين طرز تفکر آنها باعث شد که چنين وضعيت آشفته اي براي ايران به وجود آيد. شايد برخي اين را جزو سند افتخارات خود مي دانند. وقتي يکي از همين آقايان مي گويد ما انقلاب نکرديم که مثل ژاپن شويم خب معلوم است که الگويش انزواست. اما مهم ترين دليلي که باعث مي شود مسببان اين شرايط، خود به مدعي تبديل شده اند، اين است که با آشفته نشان دادن وضعيت کشور در آستانه انتخابات يک بار ديگر خود را براي رسيدن به قدرت و اهداف سياسي شان آماده مي کنند. در وادي رقابت تلاش مي کنند تمام نقاط ضعف طرف مقابل را احصا و آن را مبناي حملات خود قرار دهند. مثلاً آقاي روحاني در سال 92 و همچنين بعد از برجام وعده هايي براي برون رفت از وضعيت آشفته اي که محصول دولت قبل بوده، داده است که روند اجرايي شدن آنها با توجه به وضعيت پيچيده اي که ايران داشت زمانبر است. مانند مريضي سرطاني که بيماري اش کهنه شده و در حال احتضار است. کاري که روحاني کرد اين بود که اين بيمار در حال احتضار که تمام بدنش را غده سرطاني گرفته بود، معالجه کرد اما خب معالجه اين بيماري زمانبر است و حالا اين جريان که خود مسبب بروز اين وضعيت شده اند در مقام طلبکار ظاهر شده اند و اين وضعيت را به عنوان نقطه ضعف دولت مطرح مي کنند، بدون اينکه متوجه باشند خودشان اين باتلاق را به وجود آورده اند.
    اما اين افراد در حالي صداي خود را در اعتراض به دولت بلند کرده اند که دولت دستاوردهاي مهمي در همين چهار سال داشته است. عادي شدن وضعيت ايران در صحنه بين المللي، بيش از دو برابرشدن فروش نفت، افتتاح طرح هاي مهم و بزرگ بهره برداري از منابع گاز و آغاز سرمايه گذاري هاي جدي با کشورهاي مهم جهان از جمله اين دستاوردها بود. از همه مهمتر آن بود که فضاي جنگ رخت بربست. وزير دفاع سابق امريکا در پاسخ به اينکه چرا امريکا اخيراً از مادر همه بمبها استفاده کرده است، گفته است: «اين بمب در زمان مسئوليت من آماده شده و قرار بود که اگر ايران در زمينه هسته اي همکاري نکند از آن عليه تاسيسات هسته اي اش استفاده شود». خب ايران توانست با پيشگيري مذاکرات جدي و دستيابي به برجام سايه شوم جنگ را از سر کشور بردارد.
    
    بنابراين با اين شرايط اگر تندروها در دولت بعدي بر سر کار بيايند، کشور با چه مخاطراتي مواجه مي شود؟
    اگر گزينه اي غير از تفکر اعتدالي راي بياورد کليت نظام، از الان بايد برنامه اي داشته باشد تا چنانچه اتفاقي بيفتد در سطح بالاتر از دولت، وقايع را کنترل و مديريت کند. يعني در اين شرايط حساس منطقه و بين الملل اگر تفکر تهاجمي و مقابله جويانه اي در انتخابات پيروز شود، نبايد در تصميم گيري هاي مهم در عرصه سياست خارجي داراي اختيار کامل باشد. چنانکه مساله هسته اي هم تحت نظر رهبري و با موافقت ايشان پيگيري مي شد اما راهبرد سازنده دولت يازدهم حصول به توافق را ممکن ساخت. حالا حفظ اين دستاورد بين المللي با توجه به مخاطرات پيش بيني ناپذير بودن ترامپ در امريکا بيش از پيش ضروري است. ترامپ با حمله اي که به سوريه انجام داد، نشان داد که تصميم گيري هاي غير قابل پيش بيني دارد و از منطق خوبي هم براي اقداماتش بهره نمي گيرد. او با اوباما که حضورش فرصتي طلايي براي ايران بود و آقاي روحاني هم بخوبي توانست از فرصت اقبال او به رويکرد ديپلماتيک استفاده کند، تفاوت هاي جدي دارد. بنابراين اگر گفتمان و تفکري شبيه تفکر احمدي نژاد روي کار بيايد و رويه اي ماجراجويانه و هيجاني و غير قابل کنترل داشته باشد، معلوم نيست که ترامپ با چه رويکردي برخورد کند. بنابراين پيام انتخابات ايران به جهان نبايد سياست خارجي ماجراجويانه باشد. انتخاب فردي غير از روحاني پيامي سهمگين به دنيا خواهد داد که ما داريم دوره سياست هاي ماجراجويانه احمدي نژاد را تکرار مي کنيم.
    
    
    
    بررسي مقايسه اي وضعيت داخلي و بين المللي ايران در دو دوره پيش و پس از برجام در گفت و گو با ديپلمات پيشين کشورمان؛ تندرو ها در ديپلماسي دنبال الگوي کره شمالي هستند / پيام انتخابات ايران به جهان نبايد سياست خارجي ماجراجويانه باشد
    


 روزنامه ايران، شماره 6475 به تاريخ 31/1/96، صفحه 21 (سياسي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 6 بار
    



آثار ديگري از "مريم سالاري"
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله پزشكي اروميه
متن مطالب شماره 1 (پياپي 145)، فروردين 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است