|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران96/1/31: <طلاي سياه>، دور از دسترس كاسبان تحريم
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6621
چهارشنبه بيست و ششم مهرماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6475 31/1/96 > صفحه 6 (اقتصادي) > متن
 
      


<طلاي سياه>، دور از دسترس كاسبان تحريم
گزارش «ايران» از هواي تازه در صنعت نفت «پسابرجام»

نويسنده: عطيه لباف

پول نفت فروخته شده در دولت گذشته کجا رفت و چه شد؟ ميلياردها دلار از سرمايه ملي که مي توانست صرف فعاليت هاي عمراني شود و براي بسياري از جوانان کشور شغل ايجاد کند، به جيب چه کساني رفت؟ نزديک به 4 سال است که دغدغه دولت، بانک مرکزي و قوه قضاييه پيدا کردن پاسخ اين سوالات و بازگرداندن پول نفت فروخته شده در آن زمان به خزانه امن است. اما کار آساني نيست. دولت گذشته نفت خام و ميعانات گازي کشور را با قيمت هاي مخفف و بدون ضمانتنامه به دست دلالان سپرد و به گمان خودش «تحريم ها را دور زده بود.» پول آن بخش از نفت خام هم که دولت مستقيماً به کشورهاي آسيايي نظير هند و چين صادر کرد؛ همان جا در بانک هاي کشور خريدار بلوکه مي شد. کشور خريدار در بهترين حالت با پول بلوکه نفت خام فروخته شده به ايران وام مي داد يا اينکه کالاهاي بي کيفيت خود را به ايران صادر مي کرد. معادله اي دو سر ضرر که اکبر ترکان مشاور رئيس جمهوري آن را روشي «بسيار تحقيرآميز» مي داند.
    چندي پيش او در گفت و گو با روزنامه ايران شرايط فروش نفت خام در اواخر دولت دهم را به تصوير کشيد و گفت: «پس از تحريم نفت ايران، فقط هند و چين از ايران نفت مي خريدند که با روشي «بسيار تحقيرآميز» انجام مي شد. به اين ترتيب که در دولت گذشته نفت ايران به چين فروخته شد اما پول نقد اين نفت که ۲۲ميليارد دلار است از سوي چين در يک حساب بلوکه مي شد. چيني ها قرار بود معادل اين پول يعني ۲۲ ميليارد دلار به ما وام بدهند که در ابتدا ۴ ميليارد دلار را به عنوان سود وام کسر کردند و براي ۱۸ميليارد وامي که به ما دادند ۸ درصد هم پول بيمه در نظر گرفتند.»
    وي با اشاره به اينکه اکنون ۲۲ ميليارد دلار پول ما در چين وثيقه است، گفته بود «هند نيز پول نفت ما را به دو قسمت مي کرد، بخشي را به حساب يورويي و بخشي را به حساب روپيه واريز مي کرد. آن پولي که به حساب يورويي واريز مي شد، توقيف مي شد چون نمي توانستيم با آن خريد کنيم اما از پولي که در حساب روپيه قرار داشت بايد از هند و به قيمت هايي که خودشان مي گفتند کالاي هندي بخريم.»
    ذينفع ديگر در زمان تحريم ايران کشورهاي ترکيه و امارات بودند که «از جابه جايي پول ايران منفعت مي بردند درصدهاي بزرگي از پول گير آنها مي آمد زيرا ما در بازار، تحريم بوديم و بايد با واسطه ها خريد مي کرديم که هزينه هاي بسيار هنگفتي را به خريداران ما تحميل مي کردند.»
    اما اين تمام مشکلات ناشي از تحريم نبود. «دلالان فروش نفت که تنها يکي از آنها بابک زنجاني بود، پول نفت را بردند و خوردند و يک ليوان آب هم روي آن.»اين موضوع را وزير نفت در روزهاي اخير اعلام کرد. اگرچه وزارت نفت دولت يازدهم توانست بخشي از محموله هايي که فروش نرفته بود را از دلالان بازپس بگيرد اما ظاهراً تلاش هاي 4 ساله دولت براي پس گرفتن پول نفت فروخته شده به دست دلالاني نظير زنجاني بي نتيجه بوده است و همچنان اين پرونده بايد باز بماند. ترکان مي گويد: در دولت قبل همه دلالاني که کوشش دستگاه هاي اطلاعاتي و امنيتي و اجرايي بيرون کردن آنها بود-يعني همان هايي که وزارت اطلاعات بايد دانه دانه آنان را با انبر پيدا مي کرد و بيرون مي انداخت- رسماً پشت ميز مذاکره آمدند و بدون هيچ پشتوانه اي نفت را از وزير سابق تحويل گرفتند و بردند و فروختند.
    بيژن زنگنه فقط در مورد پرونده بابک زنجاني مي گويد: آقاي زنجاني پول ملت را خورد و برد و يک ليوان آب هم روي آن. پول را هم پس نداد. جز اين که ما به زور حدود ٢ هزار ميليارد تومان را توانستيم از طريق مصادره اموال بگيريم، اما ايشان ۱۳تا ۱۴ هزار ميليارد تومان پول کشور و مردم را خورده است و انگار نه انگار و خيلي هم روحيه خوبي دارد. حداکثر دو هزار ميليارد تومان بابت اموال آقاي زنجاني به حساب وزارت نفت نوشته اند البته بايد جنس هاي او را بفروشيم، نمي دانيم چقدر از ما بخرند، يکسري از اموال مانند زمين، پروژه ايران زمين، زمين الهيه، هواپيمايي قشم و هتل در قشم را کسي نمي خرد، در واقع اسباب دردسر و مشکلات ما شده است.
    اگرچه دولت يازدهم دست دلالان نفتي را از اين سرمايه ملي کوتاه کرد و با اجراي برجام بخش اعظم پول هاي بلوکه شده را به حساب هاي ايران بازگرداند؛ اما بازگرداندن پول نفت فروخته شده در دولت قبل يکي از دغدغه هاي اين دولت و ناشي از بي تدبيري دولت قبل بود.
    اميرحسين زماني نيا معاون امور بين الملل و بازرگاني وزير نفت درباره آخرين وضعيت دريافت درآمدهاي حاصل از فروش نفت مي گويد: روزانه بيش از 2 ميليون و 200 هزار بشکه نفت خام فروخته مي شود که از طريق سيستم بانکي پول آن را دريافت مي کنيم و اين دستاورد برجام است. برجام قفل تحريم ها را بازکرد و درآمد حاصل از صادرات نفت خام و ميعانات گازي را به حساب هاي ايران بازگرداند.
    پول صادرات نفت به صورت اسکناس يا نقدي به ايران بازنمي گردد، بلکه خطوط اعتباري ميان فروشنده و خريدار نفت باز شده و مبادلات ميان دو طرف از اين طريق انجام مي شود. به اين ترتيب، اگرچه در دوران تحريم، درآمد حاصل از صادرات روزانه يک ميليون بشکه نفت خام، بلوکه مي شد و امکان دسترسي به آنها وجود نداشت، اما با رفع تحريم ها، اين موانع برطرف شد.
    
    شرکت ملي نفت، تنها مرجع فروش نفت شد
    دولت قبل تلاش کرد به کمک شرکت هاي خصوصي و افراد حقيقي نفت کشور را بفروشد يا به عبارت ديگر تحريم هاي نفتي را دور بزند. اين تلاش براي افزايش درآمدهاي کشور اساساً نادرست نبود. شناخت نداشتن دولت از شرايط تحريم و نحوه صحيح فروش نفت کشور وضعيتي را ايجاد کرد که عده اي سودجو توانستند به بهانه تحريم پول نفت را به کشور بازنگردانند.
    اين تفکر غلط دولت قبل مبني بر اينکه اگر فروشنده عوض شود مي توان نفت را فروخت، پاي واسطه هايي را به عرصه صادرات نفت باز کرد که خيلي از آنها يا پول نفت را بازنگرداندند يا آنکه نتوانستند نفت تحويل گرفته را بفروشند. در اين ميان شلوغي بازار که واسطه ها عامل آن بودند خريداران را محتاط تر کرد و احتمال فروش نفت توسط دلالان را کاهش داد. بنابراين واسطه ها براي کشور نتوانستند کاري انجام دهند اما توانستند از اين بي اطلاعي مسئولان وقت به نفع خودشان سوءاستفاده کنند.
    اما با روي کار آمدن دولت يازدهم نوع تفکر به فروش نفت در شرايط تحريم تغيير کرد به طوري که وزارت نفت با اين ديدگاه که «اگر شرکت نفت در شرايط موجود نتواند به بعضي از پالايشگاهها نفت بفروشد دلال هم نمي تواند» دلال ها را کنار گذاشت و نتيجه آن شد که با حذف دلال ها ميزان صادرات نفت ايران بر خلاف تصور عموم بيشتر نيز شد. به اعتقاد دولت يازدهم «تحريم ها دور زدني نبود»، بلکه بايد با آن به شيوه معقولي مقابله مي شد. شهريور سال 92 بود که زنگنه فهرستي از دلالان و رانت خواران نفتي را براي داوري فرستاد. در همان زمان هم با بيان اهميت پيگيري وصول پول هاي واريز نشده نفت به خزانه، مساله وجود دلالان سودجو در صنعت را به بهانه دور زدن تحريم يک موضوع مهم تلقي کرد که بايد با آن برخورد قاطعي شود.
    در خرداد ماه سال 93 دولت براي فروش مطمئن نفت راهکاري پيش روي خريداران قرار داد. اينکه خريدار مستقيماً وارد مذاکره با شرکت ملي نفت کشور شود. به اين ترتيب با احياي برخي از قوانين در اين معاملات مستقيم، رانت خواري در فروش نفت به طور کلي قطع شد. زيرا دو شرط توان عملياتي اجرايي شرکت هاي متقاضي و امکان پرداخت پول نفت که طي سال هاي تحريم از قوانين فروش نفت کشور حذف شده بود مي توانست حضور متقاضيان غير واقعي در بازار فروش نفت و فرآورده هاي نفتي را به حداقل ممکن برساند. به عبارت ديگر توان عملياتي همان اصل آشنايي خريدار با صنعت يا پالايشگر بودن و امکان پرداخت پول، احيا شد. شروطي که تضامين بازپرداخت و ندادن تخفيف هاي غير معقول زمان دور زدن تحريم ها را بازگو مي کرد.
    با اجراي برجام شرايط بهتر نيز شد، به طوري که پول نفت فروخته شده طبق روال عادي خود به کشور بازگشت و حتي پول هاي بلوکه شده به جز موارد خاص که در رهن وام هاي گرفته شده در دولت قبل بود، به کشور بازگشت.
    
    
    <طلاي سياه>، دور از دسترس کاسبان تحريم / گزارش «ايران» از هواي تازه در صنعت نفت «پسابرجام»
    


 روزنامه ايران، شماره 6475 به تاريخ 31/1/96، صفحه 6 (اقتصادي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 14 بار
    



آثار ديگري از "عطيه لباف"

  معاون بين الملل و بازرگاني وزارت نفت در گفت و گو با «ايران»: سخنراني ترامپ بر صادرات نفت ايران تاثيري ندارد
عطيه لباف، ايران 23/7/96
مشاهده متن    
  سود 9/5 ميليارد دلاري ايران از توافق كاهش توليد اوپك / «ايران» از تحولات جديد بازار نفت گزارش مي دهد
عطيه لباف، ايران 18/7/96
مشاهده متن    
  حسين صدقي كارشناس ارشد نيرو در گفت و گو با «ايران»: آب طي20 سال به بحران قرن ايران بدل شد
عطيه لباف، ايران 16/7/96
مشاهده متن    
  پاي روس ها به حوزه جنوبي درياي خزر باز شد / ايران و روسيه دو تفاهمنامه امضا كردند
عطيه لباف، ايران 13/7/96
مشاهده متن    
  5 سناريو براي صادرات گاز به هند / مديرعامل شركت ملي گاز در گفت و گو با «ايران» تشريح كرد
عطيه لباف، ايران 10/7/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
سياستنامه مفيد
متن مطالب شماره 1، 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است