|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 96/1/31: پيچيدگي هاي انتخابات رياست جمهوري ٩٦
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 2915
چهارشنبه بيست و هشتم تير ماه



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 2844 31/1/96 > صفحه 9 (يادداشت) > متن
 
      


پيچيدگي هاي انتخابات رياست جمهوري ٩٦


نويسنده: شهرام اجتهادي

سال ١٣٨٤ که انتخابات رياست جمهوري به دور دوم کشيده شد و مرحوم هاشمي و محمود احمدي نژاد در ميدان با هم رقابت مي کردند، برخي کارشناسان مي گفتند امکان ندارد مردم احمدي نژاد را که هيچ سبقه سياسي اي ندارد، انتخاب کنند و هاشمي قطعا رئيس جمهوري خواهد شد. اين کارشناسان که طبقه متوسط و بي حوصله آن زمان را مطالعه کرده بودند، همچنان بر نظر خود پايدار بودند تا اينکه صندوق هاي راي محمود احمدي نژاد را رئيس جمهوري اعلام کرد. تحليل رفتار انتخاباتي مردم ايران هميشه براي کارشناسان کار سختي است، چراکه بنا بر دلايلي که بيان آن در يک يادداشت نمي گنجد، از بيان افکار سياسي خود پرهيز دارند و آن را چون رازي پيش خود نگه مي دارند، بااين حال نتيجه آرا در چند انتخابات اخير رياست جمهوري کشورمان نشان مي دهد مردم ايران در چند روز آخر رقابت است که تصميم نهايي خود را مي گيرند.
     در خرداد سال ٧٦ درحالي که نخبگان سياسي پيش بيني مي کردند ناطق نوري بر کرسي رياست جمهوري تکيه بزند، اين رقيب او بود که از صندوق هاي راي بيرون آمد، براساس نظريه جامعه شناسي سياسي، انتخاب رقيب ناطق نوري به دليل شرايطي بودي که در چندين سال در جامعه ايران رقم خورده بود و به قول سعيد حجاريان آنچه چندين سال در پايين جامعه رخ داده بود، در بالا بازتاب پيدا کرد؛ از جمله گسترش سواد و شهرنشيني، گسترش آموزش عالي، گسترش سواد در ميان زنان، تحول در حوزه اشتغال، ارتقاي وضعيت شغلي زنان، مهاجرت ها به شهرهاي بزرگ، بالارفتن سطح بهداشت و... و همگي باعث تغيير تفکر اجتماعي مردم و خواسته هاي آنها در چندين سال شده بود. اين روند هرچند کند آغاز شد و لاک پشت وار جلو رفت؛ اما چنان تحول عظيمي را در پايه هاي جامعه ايران به وجود آورد که با وجود همه پيش بيني ها مردم فردي را انتخاب کردند که چندان ميان مردم شناخته شده نبود؛ اما باورهاي سياسي بيان شده از سوي وي توانست او را در جامعه به اوج برساند.
     همين تحول در زمان انتخاب احمدي نژاد هم رخ داد؛ او فردي بود بدون کارنامه سياسي و زماني کانديدا شد که جامعه ايران به شدت احساس بي عدالتي داشت، روي برگرداندن طبقه متوسط از جريان دوم خرداد به دليل سرخوردگي ايجادشده از نرسيدن به همه خواسته هايشان و ايجاد احساس ناديده گرفته شدن از سوي طبقه ضعيف باعث شد احمدي نژاد از اين خلا استفاده کند و با بيان شعارهاي جذابي مانند عدالت اجتماعي و ريشه کني فقر و... به قشري که احساس فراموش شدگي داشتند، جاني دوباره بدهد. بيان شعارهاي جذاب و ايجاد هيجان بدون اينکه از او پرسيده شود چطور مي خواهد فقر را ريشه کن کند و چه برنامه کارشناسي در اين زمينه دارد، چنان هيجاني را در ميان قشر آسيب پذير ايجاد کرد که گفتمان جديد او با اقبال مواجه شد، درحالي که طبقه متوسط اقبالي به شرکت در انتخابات نشان نمي داد، او توانست کرسي رياست جمهوري را به دست آورد.
     از منظر روان شناسي سياسي، بررسي رفتار انتخاباتي مردم ما را به همين نتيجه مي رساند. سياست زده شدن مردم همچنان در قالب اين نظريه هم کاملا روشن است. در انتخابات ٧٦ کانديداي برنده با شعار جامعه مدني وارد عرصه شد و در انتخابات ٨٤ شعار فقرزدايي و عدالت بود که باعث برنده شدن يک کانديدا شد. هر دو کانديدا در زماني که وارد رقابت شدند، عضو شناخته شده يک حزب نبودند و شايد اقبال هر دو در همين مورد بود؛ دورشدن از وجه سياسي. کلمه اي که مردم ايران چندان به آن علاقه اي ندارند و در ميان عموم اين کلمه بار معنايي منفي دارد.
     اگر بخواهيم اين دو انتخابات تاثيرگذار را از منظر نظريه گفتماني بررسي کنيم، به اين نکته مي رسيم که چه در انتخابات دوم خرداد و چه در سوم تير که احمدي نژاد برنده شد، براساس يافته هاي يک محقق ٢٠ درصد از مردم قبل از انتخابات با احمدي نژاد و خاتمي آشنايي داشته و ٨٠ درصد از آشنايي مردم در دوران انتخابات به وجود آمده است؛ البته وضعيت درباره محمد خاتمي در ميان نخبگان سياسي تفاوت داشت، او به واسطه اينکه در دوره اي وزير ارشاد بود، در ميان نخبگان سياسي و قشري از روشنفکران که با وزارت ارشاد مراوده داشتند، شناخته شده بود؛ اما در ميان عموم مردم او فردي ناشناس محسوب مي شد؛ بنابراين مي توان نتيجه گرفت که مردم ايران گرايش هاي حزبي، قوميتي، جنسيتي و طبقاتي کمي دارند و معمولا مي کوشند به صورت مستقل و براساس شناختي که در دوران انتخابات پيدا مي کنند، بهترين فرد در جهت تامين بيشترين سود و کمترين ضرر را انتخاب کنند. اين اتفاق در سال ٩٢ و انتخاب حسن روحاني هم افتاد؛ روحاني در ميان سياسيون فردي شناخته شده بود؛ اما در گوشه اي از سياست ايران قرار داشت که عموم مردم با او به صورت مستقيم برخوردي نداشتند. در انتخابات ٧٦، ٨٤ و ٩٢ کانديداها هرکدام در روزهاي آخر تبليغات جملاتي کليدي گفتند که آنها را از ديگر رقباي خود جلو انداخت، خاتمي با بيان «تحقق جامعه مدني»، احمدي نژاد با بيان «مگر مشکل ما موي چهارتا جوان است» و حسن روحاني با بيان جمله «حمله گازانبري به کوي دانشگاه و من يک حقوق دانم، سرهنگ نيستم»، مسير خود را از ديگر رقبا جدا کرد.
     حالا در انتخابات پيشِ رو کانديداها در چه وضعيتي قرار دارند، خيل عظيم ثبت نام کنندگان نشان مي دهد دو جناح اصلي که در اين عرصه رقابت مي کنند، به خوبي مي دانند کارزاري سخت پيشِ رو دارند، چراکه باز هم در اين ميان اين طبقه متوسط است که انتخاب نهايي را انجام خواهد داد و کانديداي اصلي آنها نقاط ضعفي دارد، به همين دليل است که جناح هاي اصلي هرکدام با چند کانديدا که بتوانند نقاط ضعف همديگر را پوشش دهند، وارد ميدان شده اند؛ البته نبايد فراموش کرد اين دو رقيب اصلي يک مزاحم قدر نيز دارند، مزاحمي که به دنبال کسب قدرت نيست و مي خواهد ميز بازي را به هم بريزد.
     کارنامه تيم روحاني کاملا مشخص است، به ثمررساندن برجام، کنترل و کاهش تورم، استقرار انضباط مالي، گسترش مناسبات بين المللي و تلاش براي تثبيت مباني حقوق شهروندي از مهم ترين عناوين موفق کارنامه او محسوب مي شود؛ هرچند رکود حاکم بر اقتصاد نيز نمره منفي اين کارنامه در نظر گرفته خواهد شد.
     اين وضعيت درباره تيم مقابل، يعني آقاي رئيسي هم به چشم مي خورد او نيز شناسنامه کاري مشخصي دارد ٣٥ سال سابقه حضور در جايگاه هاي مهم در قوه قضائيه و توليت چندماهه آستان قدس رضوي، نقطه ضعف رئيسي عدم سابقه اجرائي است. براساس نظريات سياسي که در بالا مطرح شد آن کسي مي تواند تعيين کننده و برنده اصلي اين رقابت باشد که بتواند فارغ از جايگاه سياسي صداي طبقه متوسط را بشنود و او را برانگيزد؛ اتفاقي که در سه انتخابات پيش گفته افتاد.
     اما تيم احمدي نژاد چرا وارد اين رقابت شده است؟ بقايي و احمدي نژاد به خوبي مي دانند که خروج از پيچ تاييد صلاحيت براي آنها بسيار سخت و دشوار خواهد بود، اما بقاي آنها در شرکت در اين انتخابات است؛ چراکه همان طور که سابقه دوران رياست جمهوري احمدي نژاد و دوراني که در هر دوره رياست جمهوري اش کانديدا بود نشان مي دهد او به دنبال ايجاد يک هژموني است. او و بقايي چه تاييد و چه ردصلاحيت شوند به هدف خود که ايجاد يک هژموني است خواهند رسيد. آنها در پي زدن هر دو رقيب اصلي هستند و خود به خوبي مي دانند چه در نظر مسئولان و چه در نظر طبقه متوسط موقعيت مناسبي ندارند، اما با همان شعارهاي هميشگي ، عدالت، فقرزدايي، مبارزه با فساد و... آمده اند.
    
     منابع:
     تجزيه و تحليل انتخابات رياست جمهوري در ايران: علل ناکارآمدي روش هاي اثبات گرايانه، فصلنامه تخصصي علوم سياسي، عباس صالحي نجف آبادي
     - روزنامه اعتماد (١٣٨٨)، ويژه نامه نوروز.
     - روزنامه شرق (١٣٨٥)، ضميمه سوم خرداد.
    پيچيدگي هاي انتخابات رياست جمهوري ٩٦
    


 روزنامه شرق ، شماره 2844 به تاريخ 31/1/96، صفحه 9 (يادداشت)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 29 بار
    



آثار ديگري از "شهرام اجتهادي"

  استفاده ابزاري از شرافت و آبروي خبرنگاران
شهرام اجتهادي، شرق 19/1/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
Galen Medical journal
متن مطالب شماره 2 (پياپي 602)، 2017را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است