|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران96/1/31: برد با كيست؛ ميراث فرهنگي يا حفاران؟
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6548
شنبه سي و يكم تير ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6475 31/1/96 > صفحه 11 (ميراث فرهنگي و گردشگري) > متن
 
      


برد با كيست؛ ميراث فرهنگي يا حفاران؟
طوفان فهرج يك سايت 800 ساله را پيش پاي همگان گذاشت!

نويسنده: زهرا كشوري

دهکده سلجوقي فهرج را طوفان چند هفته گذشته عيان کرد اما اگر عکس هاي آن به رسانه ها نمي رسيد شايد حالا حالاها شهرهاي ديگر از جمله مرکزي ها متوجه نمي شدند که طوفان ريگان چه چيزي را پيش پاي مردم آن گذاشته است. شايد هم دچار سرنوشت منطقه کشف شده بين فهرج و ريگان در اسفندماه گذشته مي شد. آن منطقه به خوش شانسي منطقه نگين کوير نبود که پيش از آنکه مردم منطقه خبردارشوند عکس هاي آن به خبرگزاري برسد. بنابراين مردم بيل وکلنگ برداشتند و به جان منطقه اي که به گفته کارشناسان متعلق به «هخامنشي - اشکاني» است افتادند و اشياي آن را بردند. آن طور که «روحي» معاون ميراث فرهنگي، صنايع دستي وگردشگري به «ايران» مي گويد تعيين جايزه از طرف فرماندار فهرج باعث شد تا 80 شيء آن به ميراث فرهنگي بازگردد.
    
    خاکبرداري تاريخ
    عکس هاي خبرگزاري مهر بود که توجه ها را به فهرج و ريگان جلب کرد تا بسياري هشدار بدهند که جيرفت و کنارصندل ديگري در راه هست. اشياي 5 هزارساله کنار صندل جيرفت در دهه 60 توسط مردم محلي غارت شد. عکس ها و بخش هايي که طوفان پرده از آنها برداشته بود نشان مي داد که مخاطب با تاريخي شگرف رو به روهست. آن طور که «لاله خواجويي» عکاس کرماني خبرگزاري مهر به «ايران» مي گويد در حال عکاسي از طوفان شن ريگان و فهرج بود که يکي از دوستانش آدرس اين سايت را به او مي دهد. به گفته خواجويي گودال هاي تازه نشان مي دهد پيش از آنکه پاي نيروي انتظامي به منطقه برسد، مردم مثل هميشه کار خود را کرده اند. به گفته او محوطه بزرگتر از آن بود که او بتواند از تمام آن عکاسي کند و وسعت سايت تاريخي تا خانه روستاييان مي رسيد. تخمين هاي اوليه وسعت اين سايت تاريخي را 5هزارمتر اعلام مي کند اما فرمانداري فهرج احتمال مي دهد که وسعت بيشتر از اين عدد باشد. در عکس هايي که عکاس مهر گرفته هم عکس بيل هاي باقي مانده از حفاري ها ديده مي شود. اومي گويد: «حتي بدون بيل هم مي توان آنجا حفاري کرد، چون شن است و به راحتي مي توان با دست شن را کنار زد.» خواجويي مي گويد: «وقتي درسايت تاريخي قدم مي زدي، ممکن بود همان لحظه پا روي اسکلت يا يک اثر بگذاري.» او خودش صداي شکستن استخوان هاي 800 ساله را زير پايش شنيده است. اما هوا از نگاه مسئولان کرماني و فهرجي ها خوب است. آنها به «ايران» مي گويند: «همه چيز آرام است.» با اين وجود ناآرامي ها در لابه لاي حرف هايش به يکباره بيرون مي زند. «خالقي» فرماندار فهرج در ميان حرف هايش مي گويد مردم همان ابتداي امر به منطقه حمله مي کنند واگر نيروي انتظامي نبود معلوم نبود برسر اشياء چه مي آمد!؟ يکي از معتمدين محل هم در پاسخ به اين سوال که آيا مردم بعد از گفت و گوي معتمدين محل آثار برده شده را پس آورده اند، مي گويد: «کسي که شيء را مي برد ديگر برنمي گرداند.» اما بعد از اين حرف هايش تاکيد مي کند که آنان که شيء برده اند، فهرجي نيستند.
    
    ما نيروي انتظامي را نمي خواهيم
    چند روز بعد از رو نمايي طوفان از تاريخي مدفون، به نظر مي رسد که شرايط آرامتر شده است. جلالي يکي از معمتدين محل در گفت و گو با «ايران» مي گويد: «مردم نگين کوير از منطقه(سايت تاريخي) حفاظت مي کنند و نياز به نيروي انتظامي و اين چيزها ندارند.» او درباره اينکه چرا نيازي به حضور نيروي انتظامي ندارند، توضيحي نمي دهد ومي گويد: «مردم مظلوم شيعه و سني اينجا از تاريخ حفاظت مي کنند.» بارها تاکيد مي کند که نيازي به نيروي انتظامي ندارند: «مردم اينجا اجازه حفاري نمي دهند.» او در پاسخ به اينکه اگر شبي نصف شبي کسي به منطقه دستبرد بزند، چه کسي مسئول است هم مي گويد: «مردم اينجا عشاير هستند، چون دامدارند شب و روز در بيابان تردد مي کنند. بنابراين اجازه نمي دهند که کسي به منطقه نزديک شود.» او درباره حفاري مردم منطقه هم مي گويد: «ازمردم منطقه نبودند از جاهاي ديگر آمده بوده و فرار کردند. مردم اينجا فرهنگ بالايي دارند وبه نيروي انتظامي نيازي ندارند.» فرمانداري فهرج برخلاف گفت و گوي هاي پيشين با «ايران»، اين بار به تلفن همراه خود جواب نمي دهد. بعد از يکي دو روز هم مسئول دفترش مي گويد که جلسه دارد. بعد از آن هم شماره اش بي پاسخ مي ماند اما اقدامات او و پشتکارش براي حفاظت از سايت تازه پيدا شده همه را راضي کرده است. به گفته يکي از محلي ها او قول داده تا کمبود هزينه حفاري ها را جبران کند.
    
    آيا نياز اعتباري مانع حفاظت مي شود؟
    در روز نخستي که خبر به رسانه ها رسيد اداره کل ميراث فرهنگي کرمان به وضوح نشان داد که علاقه اي به نشر خبر آن ندارد. درميان حرف هاي مسئولان و کارکنان آن کمبود اعتبار براي کاوش ها و حفاظت مساله بود! آنها به گفته خودشان نمي خواستند هزينه و اعتباري که دارند را خرج فهرج کنند اما «روحي» معاون ميراث فرهنگي اداره کل ميراث فرهنگي، صنايع دستي وگردشگري استان در گفت و گو با روزنامه ايران اين مساله را رد مي کند اما کمبود اعتبار با توجه به تعداد زياد محوطه هاي تاريخي و باستاني استان را رد نمي کند. کرمان پهناورترين استان کشور يکي از باستاني ترين استان هاي کشوراست که باستان شناسان از آن به بهشت «باستان شناسي» ياد مي کنند.
    
    سربرآوردن دهکده اي سلجوقي
    پيش از آنکه پاي باستان شناسان به فهرج برسد گمانه زني ها محوطه بيرون آمده را متعلق به هخامنشي –اشکاني يعني 2500تا2200 سال پيش مي دانست اما آن طور که «حميده چوبک» رئيس پژوهشکده باستان شناسي کشور به «ايران» مي گويد اين سايت براساس اطلاعات اوليه کارشناسان ميراث فرهنگي کرمان متعلق به دوره مياني اسلام يعني سلجوقي است. به احتمال بسيار باستان شناسان اين بارهم با يک محوطه 800 ساله مثل شهر دقيانوس(جيرفت قديم) رو به رو هستند. سفال هاي قالب و مهره زده دوره سلجوقي هم به گفته چوبک شاهدي براين مدعا هستند. البته چوبک از منطقه ظاهر شده به يک «آبادي دوره اسلامي» تعبير مي کند تا شهر. به گفته او از اين آبادي ها در منطقه کرمان بسيار زياد است. او مي گويد: «در حال برنامه ريزي و پيش بيني بودجه اضطراري هستند تا براساس اطلاعات و داده براي آينده اين سايت برنامه ريزي کنند.» کرماني هم از انجام اقدامات لازم براي ثبت ملي محوطه تازه کشف شده خبر مي دهند.
    
    تکرار تاريخ غارت
    وقتي عکس ها در شبکه هاي اجتماعي وخبرگزاري ها دست به دست شد بسياري گفتند دوباره غارت جيرفت اتفاق افتاد. سايت 5 هزار ساله جيرفت را هم يک سيلاب بيرون انداخت تا مردم به گورستان آن(مطوط آباد) حمله ببرند و آن را غارت کنند. به گفته «يوسف مجيد زاده» سرپرست ايراني باستان شناسي جيرفت(کنارصندل) 2 هزار گور را شکافتند تا ده ها شيء سنگ صابوني را از قبرستان بيرون بکشند. به گفته او تنها در يک گور30 شيء سنگ صابوني وجود داشت. اشياي سنگ صابوني آنقدر زياد بودند که مردم توجهي به اشياي سفالي نداشتند. آنها براي اينکه مطمئن شوند در گورستان شيئي وجود دارد اول با سيخ يا يک فلز تيز گور را بازرسي و بعد آن را باز مي کردند. تکرار اين عمل باعث شد تا بسياري از اشياي سفالي بشکند. کافي است سري به پايگاه ميراث فرهنگي جيرفت بزنيد تا سفال هاي بند زده اين مساله را براي شما مشخص کند.
    «روحي» معاون ميراث فرهنگي کرمان درباره حفاظت منطقه هم مي گويد: «ما با فرمانداري، حوزه نيروي انتظامي و بسيج گفت و گو کرديم تا به کمک يگان حفاظت بيايند.» او تاکيد مي کند اگر کمک نيروي انتظامي، مردم معتمد و فرمانداري نبود يگان حفاظت هرگز نمي توانست از حفاظت اين سايت موفق بيرون بيايد. تعداد يگان حفاظت فهرج در حال حاضر 2 نفر است که معلوم نيست امکانات آنها در چه حدي است؟ اما مسئولان استاني کرمان و شهري فهرج تاکيد مي کند در حد موتور، در اختيار دارند! به گفته روحي اداره کل ميراث فرهنگي به دنبال آن است که ميزان حفاظت از آن را بالا ببرد و مستندسازي و ثبت محوطه هاي تاريخي منطقه را هم دنبال کند. او درباره اين ديدگاه که مردم فهرج دوست دارند بدون حضور نيروي انتظامي از دهکده تاريخي حفاظت کنند هم مي گويد: «خوشبختانه مناطقي چون فهرج، ريگان، بم و جيرفت هنوز آن بافت اجتماعي که به صورت عشيره اي و طايفه اي زندگي مي کنند را دارند. خيلي از بزرگان طوايف عضو انجمن هاي ما هستند و در حفظ ارزشهاي تاريخي کوشا هستند.» معتمدان محلي و فرمانداري فهرج در گفت و گو هاي پيشين با «ايران» خواستار ايجاد يک موزه در فهرج براي نگهداري ونمايش آثار کشف شده در منطقه خود شدند. روحي هم اعتقاد دارد که اين مساله به جذب گردشگر منجر مي شوند. معتمدين محل هم سربسته راه نجات محوطه تازه کشف شده را در ايجاد اشتغال و مشارکت مالي براي اهالي مي دانند که وضعيت اقتصادي مطلوبي ندارند.
    
    حفاران غير مجاز قزويني در فهرج
    محوطه 2500 ساله اي که سيل در اسفندماه گذشته بين فهرج و ريگان پيش پاي مردم گذاشت به خوش شانسي محوطه اسلامي –سلجوقي نگين کوير نبود.پيش از آنکه پاي خبرنگار يا عکاسي به آنجا برسد مردم خبر را به کانال هاي تلگرامي دادند تا حتي پاي حفاران از قزوين هم به مرز ميان اين دو شهر باز شود. برخي از کارشناسان و اهالي فهرج يکي از دلايل بي علاقگي ميراث فرهنگي استان براي رسيدن خبر به رسانه ها را حضور حفاران از مناطق ديگر مي دانند. با توجه به کمبود اعتبار در کرمان اين سوال پيش مي آيد که آيا بعد از خوابيدن تب اخباري که از مرز فهرج ريگان مخابره مي شود، سازمان ميراث فرهنگي منطقه تاريخي نگين کوير را رها مي کند؟
    
    
    
    برد با کيست؛ ميراث فرهنگي يا حفاران؟ / طوفان فهرج يک سايت 800 ساله را پيش پاي همگان گذاشت!
    


 روزنامه ايران، شماره 6475 به تاريخ 31/1/96، صفحه 11 (ميراث فرهنگي و گردشگري)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 9 بار
    



آثار ديگري از "زهرا كشوري"

  تاريخ، قرباني ساخت و سازهاي شهري / شهرداري ابركوه لوله هاي فاضلاب شهر را به داخل يك «كوشك قاجاري» برد
زهرا كشوري، ايران 26/4/96
مشاهده متن    
  يزد در يونسكو «ثبت جهاني» شد / به عنوان بزرگترين شهر خشتي - تاريخي
زهرا كشوري، ايران 19/4/96
مشاهده متن    
  هشدار رئيس سازمان ميراث فرهنگي درباره يك فرصت سوزي: تبريز هنوز براي پايتختي گردشگري جهان اسلام آماده نيست
زهرا كشوري، ايران 17/4/96
مشاهده متن    
  دست و دلباز هاي خطرناك / حضور «گردشگران چيني» در ايران ضابطه مند مي شود؟
زهرا كشوري، ايران 15/4/96
مشاهده متن    
  ماراتن يزد براي جهاني شدن پشت سد موانع بتني / ساخت و سازها ممكن است مانع ثبت جهاني شهر يزد شود
زهرا كشوري، ايران 13/4/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه مطالعات راهبردي
متن مطالب شماره 1 (پياپي 75)، بهار 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است