|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم96/4/26: واقعيت ماجراي بقاياي دايناسورهاي تازه كشف شده در ايران
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4951
شنبه بيست و نهم مهرماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 4873 26/4/96 > صفحه 7 (دانش) > متن
 
 


يادداشت 
واقعيت ماجراي بقاياي دايناسورهاي تازه كشف شده در ايران


نويسنده: عرفان خسروي*

چند روز گذشته منابع رسمي و غيررسمي، خبرهايي عجيب و گاه ضدونقيضي از کشف دايناسورهاي دوپا و دايناسورهاي پردار دادند، اما اصل ماجرا از چه قرار است؟
    نخستين بار ردپاي دايناسورها در سال 1354 در ايران (دره نيزار کرمان) کشف و توصيف شد. مدتي بعد، ردپاي ديگر در البرز مرکزي کشف شد. ردپاهاي کرمان و ردپاي کشف شده در البرز، همگي متعلق به دايناسورهايي دوپا بود و به صورت اتفاقي کشف شد. سال 1381 براي نخستين بار هياتي پژوهشي از چند پژوهشگر ايراني مرکب از مجيد ميرزايي عطاآبادي، محمدرضا پورباغبان و نگارنده به همراه چند پژوهشگر خارجي به نام هاي فابيو مارکو دالاوکيا، آلکس کلنر و الدر دپائولو سيلوا به شيوه اي روشمند عازم اکتشاف سنگواره دايناسورها شدند و نخستين بقاياي استخوان ها و دندان دايناسورها را از ايران گزارش کردند. اين پژوهش ها از آن زمان به صورت روشمند همچنان ادامه دارد.
    دکتر نصرالله عباسي از دانشگاه زنجان، ديرينه شناس ديگري است که تخصص اصلي اش سنگواره هاي آثاري جانداران است و بخصوص نمونه هاي متعددي از سنگواره ردپاي دايناسورها در ايران گزارش کرده است. دانشگاه زنجان به لطف حضور دکتر عباسي و دکتر ميرزايي عطاآبادي، اکنون يکي از قطب هاي اصلي ديرينه شناسي مهره داران در کشور است. گزارش جديد دکتر عباسي درباره ردپاي دايناسوري از رسوبات دوره ژوراسيک است که تنها اثر دو انگشت در آن ديده مي شود. اما چرا ماجراي دوانگشتي بودن ردپا اين اندازه اهميت دارد؟ علت اين است که برخلاف اغلب ردپاهاي ديگر که نمي توانيم دقيقا بگوييم به کدام خانواده تعلق داشته، اين ردپاهاي دوانگشتي به احتمال (و نه قطعا) متعلق به گروهي از دايناسورهاي شکارچي به نام داينونيکوسورهاست که هميشه انگشت دوم پاي خود را بالا نگه مي داشتند (تا ناخن آن تيز و آماده شکار بماند) و تنها انگشتان سوم و چهارم آنها بر سطح زمين قرار مي گرفت و از همين رو، ردپاي دوانگشتي دارند. اين گروه اواسط دوره ژوراسيک (170 تا 160 ميليون سال پيش) ظاهر شدند ولي بيشترين آثار سنگواره اي از آنها مربوط به دوره کرتاسه است (146 تا 66 ميليون سال پيش). از همه مهم تر، اين دايناسورها نياي پرندگان امروزي هستند و سنگواره هاي پردار متعددي از آنها در نقاط ديگر جهان کشف شده؛ قيد احتمال از اينجاست که جز داينونيکوسورها، گروه هاي ديگري از دايناسورهاي شکارچي نيز که خويشاوندان دورتر پرندگان هستند، پاهايي با آناتومي مشابه داشته اند و حتي برخي پرندگان امروزي همچنين پاهايي دارند. اين کشف (اگر انتساب آن به داينونيکوسورها صحيح باشد) از دو منظر اهميت دارد: اولا پيش تر در مقالات مختلفي که نگارنده اين يادداشت و همکارانش در جاهاي مختلف منتشر کرده بودند (براي مثال: فصل دايناسورهاي ايران در کتاب فرهنگنامه دايناسورها اثر عرفان خسروي)، با توجه به کشف هاي پيشين اشاره شده بود که ايران احتمالا يکي از مهدهاي داينونيکوسورها بوده است و اين کشف، فرضيه ما را تقويت مي کند.
    ثانيا اين کشف يکي از قديمي ترين آثار به جا مانده از اين گروه است. آنچه در خبرهاي فضاي مجازي خوانديم و شنيديم، انعکاس نادرستي از اصل خبر بوده، مثلا ماجراي دوانگشتي بودن ردپاها تبديل شده به دوپا بودن صاحب ردپا (که ازقضا درباره دايناسورها اصلا عجيب و غيرمنتظره نيست چون اغلب آنها دوپا بوده اند) يا ماجرا طوري نقل شده که گويي سنگواره کشف شده، حاوي بقاياي پر بوده است که چنين نيست. نکته ديگر اين که برخلاف بسياري از روايت هاي شنيده شده از اين خبر، چنين کشفي محصول کار ديرينه شناسان است و نه باستان شناسان.
    
    *ديرينه شناس و مروج علم
    
    یادداشت: واقعيت ماجراي بقاياي دايناسورهاي تازه کشف شده در ايران
    


 روزنامه جام جم، شماره 4873 به تاريخ 26/4/96، صفحه 7 (دانش)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 15 بار



آثار ديگري از "عرفان خسروي"

  نقطه اي مبهم در تاريخ علم ايران / رويكرد جانورنامه به نظريه تكامل داروين
عرفان خسروي *، شرق 13/3/95
مشاهده متن    
  تجربه بالاتر است يا علم؟
عرفان خسروي*، جام جم 12/5/94
مشاهده متن    
  به نام علم، به كام پول / تهران، ميزبان چه نوع دايناسورهايي شده است؟
عرفان خسروي*، شرق 15/8/93
مشاهده متن    
  جاي خالي علم / اين كاروان راه قبله را گم كرده است
عرفان خسروي*، شرق 13/6/93
مشاهده متن    
  آنچه درباره المپياد زيست شناسي نمي دانستيد! / نگاهي به پيامدهاي ناگوار كاربردگرايي در آموزش علوم پايه
عرفان خسروي*، شرق 24/5/92
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
دو فصلنامه مطالعات برنامه ريزي آموزشي
متن مطالب شماره 10، پاييز و زمستان 1395را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است