|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد96/6/22: واكاوي
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4196
شنبه بيست و هفتم آبان ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4143 22/6/96 > صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد) > متن
 
 


واكاوي



قيام براي احياي مشروطه
    خياباني نهضت خويش را اگرچه از آذربايجان آغاز کرد اما آن را نهضتي ملي و سراسري خواند و به طور مستمر بر چشم اندازهاي ملي قيام پاي فشرد و در دوره حيات جنبش بر اين اصل کلي وفادار ماند. در تاييد اين گفتار مي توان به شماري از نطق هاي او اشاره کرد. او در بسياري از سخنراني هايش اعلام کرد که قيام منحصر به تبريز نبوده، بلکه آزادي تمام ايران را مي خواهد. وي در بخشي از سخنراني خود در 18 ارديبهشت 1299 نيز اينچنين گفته است: «اين دفعه آزاديخواهان آذربايجان يا آزادي و استقلال ايران را تامين خواهند کرد يا عرصه اين مملکت را مبدل به يک درياي خون ساخته و خودشان نيز در اين دريا غرق خواهند شد.» کاربرد مداوم «ايران مال ايرانيان است» هم از سوي او گواهي ديگر براي اين گفتار است. از جمله در سخنراني 7 خرداد 1299 خياباني اين نکته را به وضوح اعلام کرد که «در مسلک ما ايران مال ايرانيان است.»
    از بارزترين ويژگي هاي جنبش خياباني، تلاش در جهت احياي مشروطيت است. خياباني که بر اين باور بود رژيم مشروطه در ايران اجرا نشده است، در تمام مقالات و سخنراني هايش از لزوم برقراري کامل مشروطيت سخن مي گفت. به عنوان نمونه او در مقاله اي که با عنوان «چه بايد کرد؟» که در مورخه 8 رجب 1335 در روزنامه تجدد نگاشت، خواستار احياي مشروطيت شد و با اشاره به اصل هفتم قانون اساسي گوشزد کرد: بايد اصول و قوانين مقدس مشروطيت به مجراي خود بيفتد و قانون اساسي را از گرد و غباري که رويش نشانده اند، بيرون آورد. وي همچنين در 16 ارديبهشت 1299 در بخشي از سخنراني خود چنين گفت: «در تطبيق قانون اساسي و از قوه به فعل آوردن رژيم مشروطه با نهايت صبر و ثبات به پافشاري خواهيم نشست و ايران را با قوانين و اصول مطابق با عصر حاضر اداره خواهيم کرد.» اين موارد نشان مي دهد که شيخ به هيچ وجه تجزيه طلب نبود و اين امر بيش از آنکه متکي بر واقعيات تاريخي باشد، روايت رژيم براي حذف او بود.
    منبع: محمد نعمت پور، عنايت سالاريان، «تحليل محتواي نطق ها و سخنراني هاي شيخ محمد خياباني، پژوهش هاي علوم انساني، 1392
    
    
    
    طيف هاي گوناگون مبارزان تبريز
    مجاهدان تبريز از طيف هاي گوناگون اجتماعي تشکيل مي شدند. اما بيشتر آنها از قشرهاي فرودست جامعه بودند. بنا بر آمار نمونه اي، بيش از نيمي از آنها را مي شود در زمره پيشه وران و اصناف يا دکان داران کوچک دانست. تعدادي از لوطيان هم به مجاهدان پيوستند که بسياري از آنان پيشه ور و دکان دار بودند يا با اين قشرها ارتباط خانوادگي داشتند. چند روستايي و اجاره دار باغ يا افرادايلاتي نيز به مجاهدان پيوستند، اما تعداد آنها چشمگير نبود. اگر مجاهدان تبريز را به صورت پديده اي اجتماعي در نظر بگيريم، مي توانيم بگوييم که اين پديده اساسا شهري بود. هرچند عناصر غيرشهري در مقاومت تبريز شرکت جستند، اما دايره مشارکت اين طيف ها گسترده نبود.
    بخشي از يک گفت وگو با سهراب يزداني به نقل از مردمنامه.
    
    
    
نور حقيقت خواهد تابيد
    خياباني در سال 1295 دوستان آزادي خواه و مبارزش را - كه اغلب «دموكرات» ناميده مي شدند - گردآورد و كميته اي تشكيل داد. سپس همه نمايندگان دموكرات و آزاديخواه را از سراسر آذربايجان به تبريز دعوت کرد که نتيجه آن برگزاري يک همايش بزرگ بود. در اين همايش استاني، 480 نفر شركت داشتند. تشكيلات فرقه دموكرات كه پنج سال پيش تعطيل شده بود، دوباره تاسيس شد. در جريان اين كنفرانس، انتشار روزنامه «تجدد»، ارگان تشكيلات دموكرات، مورد تصويب قرار گرفت و خياباني مديرمسوول و صاحب امتياز روزنامه شد. نخستين شماره تجدد در بيستم فروردين ماه 1296 (8 رجب 1335) انتشار يافت.
    شيخ در اولين شماره تجدد، مقاله اي تحت عنوان «نور حقيقت خواهد تابيد» نوشت و لزوم اجراي قوانين مشروطيت و احياي آن را بيان كرد. در مرداد 1298 انتخابات مجلس چهارم برگزار شد. خياباني با داشتن 9 هزار راي، حائز اكثريت آرا بود. در اثناي انتخابات، متن قرارداد 1919 بين دولت ايران و انگليس امضا و در ايران منتشر شد. اين پيمان ننگين را وثوق الدوله، نخست وزير ايران، با نمايندگان انگليس منعقد كرده بود. وثوق الدوله، سال ها پيش با قبول اولتيماتوم روس، ضربه مهلكي به پيكر مشروطيت زده بود و اينك با امضاي قرارداد استعماري ديگر درصدد بود كه اختيار كامل امور مالي، گمركي و نظامي ايران را به دست مستشاران انگليسي بدهد و كشور را تحت الحمايه بريتانيا گرداند. در پي انتشار متن قرارداد، موجي از اعتراض و ناخشنودي در ايران پديد آمد. فرقه دموكرات در تبريز به رهبري خياباني عليه قرارداد 1919 وارد عمل شد و روزنامه تجدد نوشت: تا زماني كه قرارداد به تصويب مجلس نرسيده، ورق پاره اي بيش نيست و اعتباري ندارد.
    منبع: قيام شيخ محمد خياباني در تبريز، علي آذري، چاپ چهارم، تهران، 1362واکاوي
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4143 به تاريخ 22/6/96، صفحه 30 (تاريخ و اقتصاد)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 8 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه پژوهش هاي باستان شناسي ايران
متن مطالب شماره 13 (پياپي 702)، تابستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است