|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد96/6/23: «لوديسم» ايراني
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4212
دوشنبه بيستم آذر ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4144 23/6/96 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


سرمقاله 
«لوديسم» ايراني


نويسنده: دكتر علي فرحبخش

خاطرم هست در زمان دانشجويي که به عنوان يک مهندس پاره وقت در مکانيزاسيون يکي از شرکت هاي بيمه اي کشور مشغول به کار بودم، در آخر وقت تمام سيستم سخت افزاري و نرم افزاري را تحويل کارمندان مربوطه مي دادم؛ ولي در صبح روز بعد با کمال تعجب شاهد از هم پاشيدگي سيستم ها بودم. در ابتدا در اين تصور بودم که شايد اَجِنه به اين اداره رفت و آمد مي کنند.
    تا اينکه پيرمردي از کارمندان باسابقه مرا به کناري کشيد و از رمز ازهم پاشيدگي سيستم ها پرده برداشت. وي به آهستگي در گوشم گفت که بسياري از کارمندان اين سازمان واهمه دارند که با مکانيزاسيون نظام بيمه اي به عنوان کارمند مازاد تعديل شوند و به همين دليل به فردي براي اين خرابکاري بزرگ ماموريت داده اند. بعدها که به فراگيري اقتصاد روي آوردم و با تاريخ انقلاب صنعتي آشنا شدم، با موارد بسياري از اين حوادث در هنگام توسعه اروپا آشنا شدم.
    ند لود، نام سرکرده جنبش لوديسم است که در اواخر قرن هجدهم در انگلستان شخصيتي همانند رابين هود در اذهان عمومي يافت. لود کارگران و بيکاران را تهييج مي کرد تا به کارخانه ها حمله کنند و ماشين آلات را به مثابه عامل بدبختي شان در هم بشکنند. آنها ماشين آلات جديد در صنعت نساجي را عامل بيکاري خود مي دانستند و با حمله به اين دستگاه ها آنها را از کار مي انداختند. لوديت ها در 1753 خانه جان کي، مخترع انگليسي را که در 1733، «ماشين فلاپينگ شاتل» را به عنوان يکي از اولين دستاوردهاي بزرگ صنعت بافندگي اختراع کرده بود، به آتش کشيدند. جيمز هارگريوز مخترع «ماشين نخ ريسي» نيز که پيشرفت انقلابي مکملي در ريسندگي به شمار مي رفت، به همين سرنوشت گرفتار شد. جنبش لوديت ها آنچنان گسترش يافت که ارتش بريتانيا براي مقابله با آنها به حال آماده باش درآمد و حتي در يک دوره زماني، تعداد سربازان شاغل در سرکوب جنبش لوديت ها، بيش از سربازان در حال جنگ با ناپلئون بود، که در همان زمان جريان داشت. به همين دليل امروزه واژه لوديت، معرف مقاومت در برابر تغييرات تکنولوژيک است.
    در تاريخ ايران، اولين مقاومت سازماندهي شده در برابر تغييرات تکنولوژيک مربوط به ماشين دودي در عصر ناصري است. ماشين دودي نامي بود که در تهران قديم به اولين خط آهن ايران که ميان تهران و شهرري کشيده شده بود، داده بودند. علت اين نام گذاري بخاري بود که از دودکش قطار آن خارج مي شد. اين راه آهن در سال ۱۸۸۳ ميلادي ساخته شده بود و امتياز آن را يک مهندس فرانسوي به نام مسيو بواتال به نمايندگي يک شرکت بلژيکي از ناصرالدين شاه گرفت. ماشين دودي را مي توان در اصل نخستين خط ترامواي تهران دانست. ماشين دودي دو ايستگاه داشت. نقطه آغازين خط نزديک خيابان دروازه خراسان و نقطه پاياني جلوي درحرم شاه عبدالعظيم در شهر ري بود.
    پس از افتتاح ترامواي تهران- ري، چارواداران که خر، استر و يابو براي مسافرت در اين مسير کرايه مي دادند، در يک برنامه سازماندهي شده به اين قطار دودي حمله کردند و واگن هاي آن را از کار انداختند، مشابه همان کاري که لوديت ها در هنگام انقلاب صنعتي انجام داده بودند. در مدت کوتاهي اين شرکت بلژيکي ورشکست شد و تراموا در تهران به بايگاني تاريخ سپرده شد. اکنون فقط يک دستگاه از آن، براي بازديد عموم در متروي شهرري قرارداده شده است. چنين بود که ماشين دودي به ضرب المثلي در فرهنگ ايران براي ممانعت از پيشرفت تبديل و گفته شد که هر زمان که قطار حرکت کند با سنگ و کلوخ به آن حمله مي شود؛ ولي هيچ کس با قطار متوقف شده، کاري ندارد.
    به نظر مي رسد جنبش لوديسم يا ماشين دودي درقرن بيست ويکم يک بار ديگر در ايران به منصه ظهور رسيده است. همراه با ظهور نرم افزارهاي حمل و نقل شهري و کاهش هزينه تمام شده براي مسافران، بسياري از تاکسيرانان سنتي حتي با برگزاري تظاهرات در مقابل مجلس خواستار برخورد مسوولان با تداوم فعاليت اين استارت آپ هاي جديد شدند و حتي موسسان اين نرم افزار را به عاملان دولت هاي بيگانه نسبت دادند. اين مخالفت ها همچنان ادامه دارد و آنان در اعلام شکايتي به شوراي رقابت خواستار مقابله با ارزان فروشي از سوي اين بنگاه ها شده اند.
    لوديسم ايراني و ايجاد مانع در برابر بهره گيري مردم از تکنولوژي روز، مصاديق ديگري نيز دارد. براي مثال، سال ها پيش تکنولوژي اينترنت هاي سريع در گوشي هاي همراه به نام 4G فقط در انحصار يک سرويس دهنده نسبتا تازه کار ايراني قرار گرفته بود و دو سرويس دهنده معروف ديگر براي سال ها از بهره گيري از آن محروم بودند. انحصاري که با وجود بهره گيري از آن براي سال ها، نتوانست اعتبار اين سرويس دهنده را افزايش دهد.
    ايجاد مانع در برابر ورود تکنولوژي روز به صورت ديگري با ايجاد موانع سنگين تعرفه اي در برابر خودروهاي روز دنيا به بهانه ايجاد اشتغال براي صنعت داخلي سال ها است ادامه دارد و بسياري از خانواده هاي متوسط ايراني را از دسترسي به اتومبيل هاي روز دنيا بازداشته است. هفته پيش فرصتي دست داد تا با گروهي از همکاران مطبوعاتي سفري به منطقه آزاد انزلي داشته باشيم. جالب آن بود که در اين منطقه، خودروهاي روز دنيا با عوارضي بسيار ناچيز در منطقه تردد داشتند و اجازه عبور و مرور به اين اتومبيل ها حتي در 70 درصد استان گيلان، از جمله شهرستان رشت داده شده بود. سوال اساسي آن است که چرا بايد چنين آپارتايد تکنولوژيکي در کشور وجود داشته باشد و مردم يک منطقه با قيمت ارزان به تکنولوژي روز دسترسي داشته باشند؛ درحالي که همين تکنولوژي در ساير مناطق کشور با قيمت گزاف در اختيار مصرف کنندگان ايراني قرار بگيرد.
    به هر حال هرچند ورود فن آوري روز بسياري از مردم و مسوولان را مشعوف مي نمايد، ولي همچنان بين بنگاه هاي اقتصادي بازندگان بزرگي دارد که قادرند از طريق لابي در دستگاه هاي سياست گذار از طرق مختلف، دسترسي مردم به اين تکنولوژي را ممنوع يا پرهزينه سازند. به هر حال مسووليت اجتماعي رسانه ها، نخبگان و صاحب نظران اقتصادي آن است که بهره گيري از تکنولوژي روز را به يک مطالبه عمومي در کشور تبديل کنند و ايجاد يک زمين هموار براي همه بنگاه ها از جمله شرکت هاي دانش بنيان کشور را خواستار شوند.
    
     سرمقاله: «لوديسم» ايراني
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4144 به تاريخ 23/6/96، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 32 بار



آثار ديگري از "دكتر علي فرحبخش"

  دو بده - بستان بزرگ
دكتر علي فرحبخش، دنياي اقتصاد 13/8/96
مشاهده متن    
  دو گزينه در برابر دولت دوازدهم
دكتر علي فرحبخش، دنياي اقتصاد 25/7/96
مشاهده متن    
  برندسازي در تيم اقتصادي
دكتر علي فرحبخش، دنياي اقتصاد 30/5/96
مشاهده متن    
  تركيب كابينه آينده
دكتر علي فرحبخش، دنياي اقتصاد 3/4/96
مشاهده متن    
  عبرت از پوپوليسم
دكتر علي فرحبخش، دنياي اقتصاد 4/2/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه مطالعات حقوق كيفري و جرم شناسي
متن مطالب شماره 8، بهار و تابستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است