|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران96/7/20: تولد فرهنگ روزنامه در ايران
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6622
پنجشنبه بيست و هفتم مهرماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6616 20/7/96 > صفحه 10 (تاريخ) > متن
 
      


در مسير تاريخ 
تولد فرهنگ روزنامه در ايران
23مهر ماه سال 1253 ه.ق انتشار نخستين روزنامه در ايران

مترجم: اميد غريب پور
برگرفته از: سايت بنياد مطالعات پيشرفته. نيوجرسي.امريكا

روند آغاز روزنامه و روزنامه نويسي در دوره قاجاريه در ايران آغاز شد. يک نسخه از روزنامه «کشکول» منتشره در 23 نوامبر 1907(1آذر1286 ه.ش)
     مربوط به دوران بيسوادي در ايران، نقاشي مصوري را به تصوير مي کشيد که مردي را در حال خواندن روزنامه با صداي بلند براي اطرافيانش نشان مي داد.
    در ماه مارس 1881 (1260 ه.ش)سرمقاله غير منتظره اي نظر خوانندگان روزنامه ايراني را به خود جلب کرد: «شما فرهيختگان جامعه که خودتان را متعهد به پيشرفت جامعه و کشور مي دانيد، چرا به سکوت تن درداديد و تسليم انزوا و سستي شديد. مفهوم اين سکوت بي پايان چيست. شما محققان فکور و انديشمند چيزي بگوييد، سکوت را بشکنيد، کاري کنيد، نظري بدهيد، به فکر حل مشکلات باشيد. آيا بزرگان نگفته اند که آگاه کردن ديگران از آنچه مي دانيد زکات علم است و عالم بي عمل به زنبور بي عسل مي ماند.»
    اين نامه سرگشاده به اهل علم براي ورود به صحنه و نظر دادن و به اشتراک گذاشتن علم در جهت حصول پيشرفت در روزنامه دولتي «اطلاع» در تهران چاپ و منتشر شد. اين حرکت تلاشي توسط اين روزنامه بود که توانست خود را به عنوان محفلي جهت افکار مستمعين اش مطرح کرده و اعتماد آنان را جلب کند.
    مسئولان روزنامه پس از چاپ اين سرمقاله اعلام کردند که آنان کاملاً رها از تمامي محدوديت هاي حکومتي هستند و هر گونه مقاله اي که به دفتر روزنامه ارسال شود و مادامي که براي مردم مفيد بوده و دين و حکومت را به چالش نکشاند چاپ خواهند کرد.
    شواهد حاکي از آن است که خوانندگان به اين نحوه مراجعه به افکار عمومي توسط اطلاع ظنين بودند اما مسئولان روزنامه روي اين موضوع پافشاري مي کردند که سرمقاله هايي از اين دست را به صورت متناوب چاپ خواهند کرد.درخواست هاي مکرر روزنامه اطلاع براي مشارکت خوانندگان از بسياري جهات متناقض بود. نخست اينکه اين امر روندي متفاوت از عادات گذشته و حرکتي نو بود. براي مثال زماني که نخستين روزنامه دولتي «وقايع اتفاقيه» در 8 ژانويه سال 1851 (18 دي 1229 ه.ش) شروع به انتشار کرد هدف آشکار آن مطلع نمودن مردم قلمرو پارسيان (ممالک ايران) از احکام دولتي بود. در سال هاي پيش رو، زماني که وقايع اتفاقيه دستخوش تغييراتي از قبيل نام، سبک کار و مديريت شد و تا اواسط دهه 1860 (1239 ه.ش) که مبدل به يکي از چهار روزنامه رسمي ايران گشت، هيچ گونه شواهدي مبني بر دغدغه آنان براي جلب خواننده عمومي وجود نداشت. در هر صورت از آنجايي که مقامات و مواجب بگيران دولتي اشتراک حداقل يکي از اين روزنامه ها را داشتند اطمينان از داشتن خواننده از قبل حصول شده بود. آن دسته از کارمندان دولت که از اين امر تبعيت نمي کردند با کسر مبلغ اشتراک از حقوق دريافتي شان جريمه مي شدند. دوم اينکه موسس و ناشر اطلاع «ميرزا محمد خان اعتمادالسلطنه» بود.
     وي در آن زمان نه تنها شخص مورد اعتماد شاه و مسئوليت وزارت انتشارات، يک اداره دولتي که نظارت بر تمامي مطالب روزنامه هاي تحت الحمايه دولت قبل از زير چاپ رفتن شان را برعهده داشت، بلکه چندين سال بعد براي اينکه مورد لطف و عنايت شاه قرار بگيرد، با الهام گرفتن از قوانين سانسور موجود در اروپا، نخستين اداره سانسور ايران را بنيان گذاشت.
    حال سوال اساسي اين است که چرا يک روزنامه تحت الحمايه دولت همانند اطلاع به ناگاه خواندن روزنامه توسط عامه مردم را امري ضروري مي بيند و اين موضوع از چه جهت حائز اهميت است؟
    از دهه 1870 (1249 ه.ش) به بعد، دنيايي که ايران خود را در آن يافت به طور فزاينده اي به يکديگر متصل بود. معرفي شبکه هاي ارتباطي جديد همانند تلگراف نه تنها به طور شگرفي در شناساندن ولايات و شهرهاي ايران به دنياي وسيع تر کمک کرد، بلکه جرايد دولتي ديگر نتوانستند وانمود کنند که تنها منبع خبر در داخل کشور هستند. دسترسي به يک گستره اي از روزنامه هاي اروپايي، حداقل در بين قشر نخبگان امکان پذير گشت. نکته مهم تر آنکه روزنامه هاي فارسي زبان منتشر شده در خارج کشور در داخل ايران پديدار شدند و طيف وسيع تري از مردم را به خود جذب کردند.
    در آن زمان اين روزنامه هاي تبعيدي که در استانبول، لندن، کلکته، قاهره و باکو به انتشار مي رسيدند، نمايانگر جرايد مستقلي بودند که پا را از عرصه سانسور دربار قاجار فراتر گذاشته، آگاهي هاي سياسي را افزايش داده و محفلي را براي مباحثه افکار جديد عرضه مي کردند.
    
    در مسير تاريخ: تولد فرهنگ روزنامه در ايران / 23مهر ماه سال 1253 ه.ق انتشار نخستين روزنامه در ايران
    


 روزنامه ايران، شماره 6616 به تاريخ 20/7/96، صفحه 10 (تاريخ)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 4 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
راهبردهاي توسعه در آموزش پزشكي
متن مطالب شماره 2 (پياپي 8)، پاييز و زمستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است