|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 96/7/20: تجربه جهاني فراروي ما
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 2990
پنجشنبه بيست و هفتم مهرماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 2984 20/7/96 > صفحه 10 (علم) > متن
 
      


تجربه جهاني فراروي ما
چالش هاي پژوهش هاي كاربردي و انجام كارهاي گروهي در كشور

نويسنده: كامبيز مينايي *

دانايي يکي از مهم ترين محور هاي اصلي پيشرفت کشور محسوب مي شود. اين مهم بدون انجام پژوهش و توسعه دانش موجود، امکان پذير نيست. ميزان فعاليت هاي پژوهشي هر کشور، يکي از شاخص هاي اصلي توسعه پايدار و پيشرفت محسوب مي شود. پيشرفت در تمام فعاليت ها، به گونه اي به گسترش فعاليت هاي پژوهشي وابسته است. بدون انجام پژوهش، دانش بشري راکد خواهد ماند. پژوهش کوششي است براي ساختن فردايي بهتر. از سوي ديگر انجام بسياري از پژوهش ها به کارهاي گروهي منسجم و سازمان يافته نياز دارند به گونه اي که بتوان با استفاده از خرد جمعي به حداکثر کارايي دست يافت. در اين نوشتار به بررسي برخي چالش هاي موجود در انجام پژوهش (به ويژه پژوهش هاي کاربردي) و نيز انجام کارهاي گروهي در کشور پرداخته مي شود. در پايان به برخي راهکارهاي برون رفت از مشکلات موجود اشاره خواهد شد.
     پژوهش هاي کاربردي در راستاي رفع نيازها و بهبود وضعيت جوامع انساني انجام مي گيرد. اين نوع از پژوهش ها با استفاده از زمينه و معلوماتي که از طريق تحقيقات بنيادي فراهم شده است، شکل مي گيرند. به عبارت ديگر، انجام پژوهش هاي بنيادي براي رسيدن به پژوهش هاي کاربردي امري اجتناب ناپذير است. باوجود پيشرفت هاي روزافزون در سال هاي گذشته، به ويژه در زمينه پژوهش هاي نانو و گسترش شرکت هاي دانش بنيان، پژوهش به مفهوم واقعي آن در کشور نهادينه نشده است؛ به عنوان نمونه همچنان سهم بودجه پژوهشي از توليد ناخالص ملي قابل توجه نيست. در نتيجه انتظار انجام پژوهش هاي کاربردي بي آنکه زيرساخت هاي لازم فراهم آيد، دور از انتظار است. بااين همه به نظر مي رسد علاوه بر مشکلات ساختاري يادشده، مانع مهم ديگر براي انجام پژوهش هاي کاربردي، قوانين و آيين نامه هاي موجود در کشور باشد. بر اساس رويه معمول کنوني، پژوهشگران را تشويق مي کنند تا توليدات علمي (شما بخوانيد توليد مقاله!) آنها افزايش يابد! به علاوه پژوهشگر بايد تمام تلاش خود را به کار بندد تا مقالاتش را در مجلات خاصي (که تقريبا همه در خارج از کشور منتشر مي شوند)، به چاپ برساند. اين در حالي است که بسياري از چالش هايي که کشور با آنها روبه رو است «محلي» و مختص کشور يا حتي «ناحيه خاصي» از کشور است. گام اول براي ازبين بردن يا کاهش اين چالش ها، انجام پژوهش هاي کاربردي حساب شده است. با وجود اين، نتيجه انجام اين پژوهش ها هرچه باشد، چاپ مقاله در مجلات موردنظر آيين نامه هاي موجود نخواهد بود! همين موضوع تمايل پژوهشگران را براي پژوهش هاي کاربردي تحت تاثير قرار داده است. شايد به همين دليل است که باوجود رشد روزافزون چاپ مقالات در کشورهايي مانند ايران، بسياري از مسائل بنيادي موجود حل نشده اند. متاسفانه در بسياري از موارد، پژوهشگر يا عضو هيئت علمي دانشگاه به جاي پرداختن به مسائل مهم پژوهشي کشور، بايد در انديشه جمع آوري امتياز و انتشار مقاله براي رفع مشکل خود باشد! به علاوه، مسائل بنيادي برزمين مانده کشور معمولا پيچيده هستند. به همين دليل بررسي و مطالعه آنها به کار گروهي و نه انفرادي نياز دارد. کار گروهي به منظور حل مشکلات پژوهشي پيچيده کارساز است. مثال آن در کشورمان، بحران خشک سالي در سال هاي گذشته و پيش رو است. لازمه انجام پژوهش هايي در جهت کم کردن مشکل خشک سالي، رهيافت بين رشته اي شامل رشته هاي گوناگون در کشاورزي، محيط زيست، مهندسي و علوم انساني خواهد بود. کمتر پژوهشگري در جهان بدون کمک گرفتن از پژوهشگران ديگر توانايي انجام مطالعات گسترده علمي را خواهد داشت. در يک کار گروهي، از مجموع توانمندي ها، مهارت ها و انرژي هاي افراد، به بهترين شکل و با بيشترين بازدهي استفاده مي کنند. در اين گونه کارها، افراد نقش هاي مشخص همراه با مهارت هاي مکمل دارند و کارهايي که انجام مي شوند، به يکديگر وابسته هستند. افراد مي کوشند خود را با يکديگر تطبيق دهند و يک هدف مشترک را دنبال مي کنند. در کار گروهي هر فرد از اينکه در جمع حضور دارد، از نقش ها و شخصيتي که پيدا مي کند، لذت مي برد و اين حس افراد را به سوي ادامه شرکت در کار گروهي مي کشاند. عدم همکاري و متصل نشدن به گروه مي تواند مشکلات زيادي را براي انجام پژوهش هاي اساسي داشته باشد.
     با وجود مزاياي بي شمار کار گروهي، از شواهد برمي آيد که انجام کارهاي مشترک در ميان پژوهشگرهاي دانشگاهي و مراکز پژوهشي مرسوم نيست. اين موضوع نه تنها بين پژوهشگرهاي مراکز مختلف فاصله عميقي ايجاد کرده، بلکه ارتباطات موثر بين مراکز گوناگون پژوهشي را نيز به حداقل رسانده است. دست کم دو عامل مهم در اين موضوع موثر است. يکي از اين عوامل فرهنگي است که به نبود آموزش مناسب براي انجام کارهاي گروهي از دوران دبستان مربوط مي شود. نمود آشکار عوامل فرهنگي، در ميزان موفقيت بيشتر ورزش هاي انفرادي نسبت به ورزش هاي گروهي ديده مي شود. عامل ديگر به مقررات دست وپاگير و متعدد موجود در روابط مراکز پژوهشي و دانشگاهي داخل کشور مربوط مي شود. قوانين موجود در برخي مراکز پژوهشي و دانشگاهي کشور آنچنان عرصه را بر پژوهشگران مراکز ديگر تنگ کرده است که معمولا پژوهشگرها رغبت چنداني به ايجاد ارتباط ندارند و در صورت برقراري اين پيوند، وقت و فرصت زيادي از پژوهشگر گرفته مي شود. موضوع در مورد روابط مراکز پژوهشي و پژوهشگرهاي داخل با مراکز و پژوهشگرهاي خارج از کشور دشوارتر است! در اين حالت علاوه بر مسائل مالي، مشکلات سياسي نيز اثرگذار هستند. نکته مهم در اين ميان آن است که با وجود صرف هزينه هاي هنگفت براي راه اندازي برخي مراکز پژوهشي يا خريد دستگاه هاي پيشرفته، شايسته است شرايط استفاده بيشتر از مراکز موجود و تجهيزات يادشده با گسترش همکاري هاي علمي- پژوهشي فراهم شود.
     درمجموع، ما به نگاه واقع بينانه در حوزه علم و علم سنجي نياز داريم. افزايش تعداد و حتي کيفيت مقالات نمايه شده در پايگاه هاي اطلاعاتي، به خودي خود موجب پيشرفت کشور نخواهد شد. شايسته است مراکز دانشگاهي و پژوهشي در آيين نامه ها و رهيافت هاي موجود بازنگري کنند. به علاوه، به نظر مي رسد گام هاي نخست نهادينه کردن باور فرهنگ کار جمعي، بايد از مدارس و کودکستان ها آغاز شود تا در بزرگ سالي ميوه آن در قالب همکاري هاي متقابل بين مراکز پژوهشي و دانشگاهي به دست آيد. در کنار آن ضروري است ضمن تشويق افراد به کار گروهي، زيرساخت هاي آن نيز فراهم شود. ارتباط بين مراکز مختلف پژوهشي کشور با يکديگر و با مراکز معتبر پژوهشي خارج از کشور بايد نظام مند و همراه با مشوق هاي لازم در دستور کار قرار گيرد. بايد توجه داشت که در بيشتر کشورها، به خدمت گرفتن پژوهشگران در کارهاي گروهي آسان نيست. گروه هاي پژوهشي به يک ماموريت مشترک، ساختار اداري مناسب و توجه زياد به روابط بين فردي نياز دارند. بااين همه تجربه موفق همکاري پژوهشگرهاي کشورهاي پيشرفته با يکديگر فراروي ماست.
    * استاد دانشگاه شيراز تجربه جهاني فراروي ما / چالش هاي پژوهش هاي کاربردي و انجام کارهاي گروهي در کشور
    


 روزنامه شرق ، شماره 2984 به تاريخ 20/7/96، صفحه 10 (علم)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 8 بار
    



آثار ديگري از "كامبيز مينايي "

  در جست و جوي استقلال از دست رفته / چالش هاي وزارت علوم و راهكارهاي حل آن
كامبيز مينايي *، شرق 1/4/96
مشاهده متن    
  تلاش براي توليد علم و ثروت ملي / برخي از دستاوردهاي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري در ٣ سال گذشته
كامبيز مينايي *، شرق 31/4/95
مشاهده متن    
  پژوهش پديده اي لوكس نيست / درباره لزوم انجام تحقيق در دانشگاه
كامبيز مينايي *، شرق 6/3/95
مشاهده متن    
  ضرورت نهادينه شدن علم در جامعه
كامبيز مينايي*، شرق 20/8/94
مشاهده متن    
  تقلب هاي علمي و مسئوليت استادان / پيامدهاي گسترش بي رويه تحصيلات تكميلي
كامبيز مينايي*، شرق 16/7/94
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله دندانپزشكي دانشگاه علوم پزشكي فارس
متن مطالب شماره 3 (پياپي 56)، 2017 Sepرا در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است