|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 96/7/20: آستانه تحمل كشور را بالا ببريم
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 2990
پنجشنبه بيست و هفتم مهرماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 2984 20/7/96 > صفحه 6 (ديپلماسي) > متن
 
      


آستانه تحمل كشور را بالا ببريم


نويسنده: قاسم محبعلي *

١ اگرچه جمهوري خواهان حاکم بر کنگره، مانند ترامپ مخالف برجام در شکل فعلي آن هستند؛ اما به نظر مي رسد که بين ترامپ و کنگره رويکردها و ديدگاه هاي متفاوتي در قبال آن وجود دارد. آنچه ترامپ دنبال مي کند، ابطال مصوبات و تصميمات باراک اوباما و پاک سازي ميراث و آثار دوران اوست که از جمله مهم ترين و شايد حساس ترين آنها توافق هسته اي با جمهوري اسلامي ايران يا برجام به شمار مي آيد؛ اما جمهوري خواهان آن را توافقي ضعيف و ناقص مي دانند که در آن، همه جنبه هاي مدنظر آنان در قبال ايران لحاظ نشده است؛ بنابراين برخلاف ترامپ ساير اعضاي کابينه او خواستار نابودي و لغو کامل آن نيستند؛ بلکه احتمالا دنبال تکميل يا به نظر آنان تقويت نظام کنترلي آن از طريق مذاکرات مجدد حول چند مسئله هستند؛ از جمله آنها خواستار تمديد زمان برجام و تحميل محدوديت ها و کنترل هايي به صورت دائمي از سال ۲۰۲۵ به بعد هستند. سياست مداران آمريکا به خوبي آگاه هستند که لغو يک طرفه برجام باعث انزوا و لطمه به اعتبار آمريکا مي شود و نظام کنترل تسليحات هسته اي را مخدوش خواهد کرد. درعين حال گستردن دامنه مذاکرات به ساير مسائل ديگر مانند برنامه موشکي ايران، حمايت ايران از حزب الله و حماس، اوضاع منطقه خاورميانه، حقوق بشر و مسائل دوجانبه نيز مي تواند مدنظر آنان باشد.
    
    گزينه هاي پيش روي ترامپ مي تواند به اين شرح باشد:
     الف- معقول ترين گزينه اعلام پايبندي ايران به برجام و ادامه تعليق تحريم هاي لغوشده در برجام است. با وجود اينکه قبلا دو بار به آن مبادرت ورزيده؛ ولي به نظر مي رسد با توجه به فضاي تبليغاتي ايجادشده و مواضع اعلاني ترامپ، اگرچه دور از انتظار به نظر مي رسد؛ ولي با توجه به شخصيت پيش بيني ناپذير او و تمايل اعضاي کابينه او، باز هم تا حدي اين گزينه محتمل به نظر مي رسد.
     ب- اعلام خروج کامل آمريکا از توافق هسته اي و بازگرداندن تحريم هاي تعليق شده در برجام که با توجه به مخالفت اعضاي ارشد دولت، نظاميان و جامعه سياسي احتمال آن اگرچه وجود دارد، ولي گزينه نهايي او نخواهد بود.
     ج- گزينه ديگر اعلام پايبندنبودن ايران يا اعلام اينکه برجام برخلاف منافع و امنيت ملي آمريکاست، اما اتخاذ تصميم نهايي آن را به دست سنا بسپارد؛ اين گزينه بيش از ساير گزينه ها محتمل به نظر مي رسد. در اين صورت سنا بايد لغو يا تمديد و درخواست مذاکره مجدد را به راي سناتورها بگذارد. در بين سه گزينه گفته شده با توجه به اکثريت ضعيف و آسيب پذير جمهوري خواهان و اختلاف بين آنان و مخالفت يکپارچه دموکرات ها، احتمال لغو کامل و خروج از آن کمترين شانس را خواهد داشت؛ اما گزينه هاي بعدي يعني تمديد و به ويژه مشروط کردن به تحريم ها و مذاکرات جديد حول ساير مسائل و افزودن بندهاي جديدي به آن محتمل است. درهرحال توافق هسته اي با چالش هايي جدي مواجه خواهد شد.
     ٢ بنا بر سياست هاي اعلامي ساير اعضاي ۵+۱، همه آنان بر سودمندي برجام و تداوم آن تاکيد مي کنند و پيشاپيش مخالفت و نگراني خود را از رفتار و سياست هاي دولت ترامپ ابراز کرده اند؛ بنابراين چنانچه طرف ايراني اقدامي انجام ندهد که مستقيما نقض برجام تلقي شود و در نتيجه زمينه ساز تشکيل کميسيون هاي مربوطه و فعال شدن مکانيسم ماشه و ارجاع مجدد آن به شوراي امنيت را در پي نداشته باشد، تحريم هاي شوراي امنيت همچنان معلق مي شود و فقط تحريم هاي يک جانبه آمريکايي باز خواهد گشت. همچنين بعيد است ساير دولت هاي جهان علاقه اي به برقراري مجدد تحريم ها و پيروي از آمريکا داشته باشند، مگر اينکه مناسبات آنها با آمريکا در حجم بالايي تحت تاثير قرار بگيرد و منافع آنان را دچار آسيب زيادي کند. در اين وضعيت برجام هرچند به طور ضعيف و کمابيش ناکارآمد استمرار مي يابد، اين فرصت در اختيار جمهوري اسلامي ايران و ديگر کشور هاي باقي خواهد ماند که در پي انتخابات سال آتي کنگره آمريکا و شکست احتمالي جمهوري خواهان يا حتي عدم انتخاب مجدد آقاي ترامپ در ۲۰۲۰ بار ديگر اين برنامه را با مشارکت آمريکا ادامه دهند؛ اما اگر آمريکا خواستار حفظ برجام و در کنار آن خواستار اعمال فشار و مذاکره با ايران درباره ساير موارد مورد مناقشه شود، احتمالا اتحاديه اروپا، فرانسه، انگليس و آلمان با آن مخالفت نخواهند کرد، اما اين سياست چندان مورد استقبال روسيه و چين واقع نخواهد شد.
    ٣ مصوبه اخير کنگره آمريکا موسوم به قانون کاستا يک قانون فرامرزي بوده که با اجماع دو حزب دموکرات و جمهوري خواه و تقربيا با اکثريت مطلق مجلسين سنا و نمايندگان به تصويب رسيده است و تحريم هاي گسترده و وسيعي را عليه سه کشور ايران، روسيه و کره شمالي دربر مي گيرد. در بخش مربوط به جمهوري اسلامي ايران مي توان گفت علاوه بر برنامه موشکي ايران و قضيه حقوق بشر مشخصا سياست خاورميانه اي حال حاضر ايران و نقش و اقدامات سپاه پاسداران انقلاب اسلامي در آن هدف گرفته شده است. البته سطح و چگونگي اجراي آن و حجم و مصاديق تحريم ها به تصميم و اراده رئيس جمهور بستگي دارد و در اختيار دولت و وزارت خزانه داري آمريکا قرار گرفته است؛ اما دامنه هاي آن به شدت گسترده است و مي تواند به تمامي ارتباطات داخلي و خارجي اين ارگان و منابع مالي و تسليحاتي آن تسري يابد، از اين رو اقدامي غيرمعمول و ماجراجويانه تلقي مي شود و مي تواند عواقب خطرناکي براي صلح و امنيت منطقه و جهان داشته باشد و خطر وقوع يک جنگ جديد را در خاورميانه در پي داشته باشد. سپاه نيروي مسلح رسمي و قانوني کشور محسوب مي شود، تروريستي قلمدادکردن آن و تحريم يکسره آن نقض قواعد بين المللي و بدعت جديدي در روابط بين المللي تلقي مي شود. طبعا واکنش هاي دولت ايران بايد با دقت بسيار دقيق و هوشمندانه تنظيم شده و سياست ها و اقداماتي اتخاذ شود که توجيه کننده يا مويد هدف هاي آشکار و پنهان اين مصوبه نباشد و مستمسکي براي دولت آمريکا به منظور پيشبرد و اجراي آن و همراه کردن ديگر دولت هاي موثر جهان با اين سياست نشود. به ويژه اينکه سياست ها، مواضع و اظهارات بايد به گونه اي تنظيم شود که از سوي ايران تهديداتي را متوجه ديگر کشورها خصوصا دولت هاي کوچک تر همسايه که نگران امنيت و ثبات خود هستند نکند، چراکه در اين صورت زمينه ساز نزديکي و هم پيماني بيشتر آنان با آمريکا خواهد شد. سياست خارجي جمهوري اسلامي ايران همچنان بايد با حوصله و متانت کامل بر پايه صلح و حفظ امنيت منطقه و مقابله با تهديدهاي تروريستي و جلوگيري از حوادث ناخواسته دنبال شود.
    ٤ همان طوري که اشاره شد، اجراي قانون موسوم به کاستا امري چالش برانگيز، خطرناک و بسيار پرهزينه براي دولت آمريکا خواهد بود، ازاين رو اجراي کامل يا گام به گام يا قسمت هايي از آن در اختيار رئيس جمهور و نهادهاي دولتي و به ويژه وزارت خزانه داري آمريکا قرار گرفته است، اما در قانون اين اختيار به آنان داده شده که هر طرفي چه آمريکايي چه غيرآمريکايي و چه ايراني که با سپاه پاسداران تعامل، مراوده مالي يا تسليحاتي داشته باشد، مي تواند تحت تحريم و مجازات آمريکا قرار گيرد. طبعا ارتباط با سپاه به هر نحو و در هر زمينه اي حاوي ريسک بالايي به ويژه براي طرف هاي خارجي، شرکت هاي بين المللي و دولت هاي متبوعه آنان خواهد بود. در داخل ايران نيز بانک ها يا شرکت هاي طرف معامله و همکار مي توانند تحت آن دسته از تحريم هاي پيش بيني شده قرار گرفته و منابع ملي و مستملکات آنها در خارج در خطر بلوکه شدن و ضبط قرار گيرد.
     ٥ تلاش ايران در درجه اول مي تواند متمرکز بر حفظ برجام حتي در اشکال ضعيف تر خود و عدم ورود شوراي امنيت سازمان ملل به اين قضيه باشد. اقدامات متقابل به گونه اي تنظيم شود که شائبه نقض تعهدات و تکاليف بين المللي جمهوري اسلامي را در پي نداشته باشد. در سياست داخلي نيز مي تواند بر ارتقاي سرمايه اجتماعي اهتمام ورزيده و بر احترام هرچه بيشتر به افکار عمومي، مطالبات و خواسته هاي اقشار مختلف، تقويت دموکراسي، آزادي فردي و حقوقي را سرلوحه سياست هاي خود قرار داده و به جذب ايرانيان مهاجر و مقيم خارج توجه شود.
     در همان حال دولت جمهوري اسلامي گزينه هايي براي مقابله با شرايط بعد از لغو برجام در اختيار خواهد داشت؛ اما واضح است که طرح و اعلام زودهنگام گزينه هاي ممکن دور از درايت و امري هوشمندانه نخواهد بود. درهرحال انتخاب گزينه هايي مانند خروج از ان پي تي شديدا مخاطره آميز و برخلاف مصالح و امنيت ملي کشور و آينده ايران تلقي شده اما مي تواند در چارچوب تعهدات و قواعد پذيرفته جامعه بين المللي و با استفاده از خلا ها و فرصت هاي آنها، واکنش ها را به گونه اي تنظيم کند که باعث تقويت موقعيت و اعتبار جمهوري اسلامي ايران و امنيت ملي شود.
     پيروي از رويکردهاي بين المللي پسند و منزوي کننده دولت ترامپ در داخل و خارج آمريکا، ارائه رفتاري پرحوصله و بالابردن آستانه تحمل و بردباري کشور و مردم مي تواند به امن و صواب نزديک تر باشد. هرگونه ماجراجويي و رفتار بحران زا مي تواند تامين کننده خواست و منافع تندروهاي حاکم بر آمريکا و مشوقي براي تداوم سياست هاي جنگ طلبانه آنان و وقوع تحولات خسارت بار براي کشور و منطقه باشد.
    * کارشناس مسائل خاورميانهآستانه تحمل کشور را بالا ببريم
    


 روزنامه شرق ، شماره 2984 به تاريخ 20/7/96، صفحه 6 (ديپلماسي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 14 بار
    



آثار ديگري از "قاسم محبعلي "

  تفاوت ايران و تركيه
قاسم محبعلي *، شرق 3/7/96
مشاهده متن    
  لزوم بهره برداري از فضاي پسابرجام
قاسم محبعلي*، شرق 21/6/96
مشاهده متن    
  عربستان در مسير نوسازي
قاسم محبعلي *، شرق 12/6/96
مشاهده متن    
  ذره بين نتانياهو براي بزرگنمايي «خطر ادعايي ايران»
قاسم محبعلي، اعتماد 7/6/96
مشاهده متن    
  بهبود اقتصاد عربستان، در گرو حل چالش با ايران و يمن
قاسم محبعلي*، ايران 25/5/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله مطالعات ادبيات كودك
متن مطالب شماره 1 (پياپي 15)، بهار و تابستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است