|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم96/7/20: مردان يك ميليون دلاري
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4977
چهارشنبه يكم آذر ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 4944 20/7/96 > صفحه 7 (دانش) > متن
 
 


مردان يك ميليون دلاري
با 10 برنده جايزه نوبل 2017 در 4 شاخه علمي آشنا شويد

نويسنده: سپيده شعرباف

محققان و علاقه مندان علوم پزشکي، فيزيک، شيمي و اقتصاد، هر سال اوايل مهر منتظر شنيدن اسامي برندگان جوايز نوبل هستند. در واقع، جايزه نوبل در اين چهار حوزه را مي توان يکي از معتبرترين و مشهورترين جايزه هاي علمي در فضاهاي آکادميک دانست. اين جايزه هر سال نزديک به سالروز تولد آلفرد نوبل (29 مهر) که پايه گذار اين جايزه بوده، به دانشمنداني اهدا مي شود که مهم ترين کشف، ابداع يا اختراع را در حوزه هاي فيزيک، شيمي و علوم پزشکي داشته اند. بايد توجه کرد تعيين نامزدهاي جايزه نوبل هر سال تا 31 ژانويه همان سال انجام مي شود. نام برندگان جوايز نوبل 2017، روزهاي 10، 11، 12 و 17مهر اعلام شد و نکته جالب اين که در مجموع 10 مرد برنده جايزه نوبل در 4 شاخه علمي امسال شدند.
    جايزه نوبل از 116 سال پيش در حوزه هاي علوم پزشکي و فيزيولوژي، فيزيک، شيمي، ادبيات، صلح و اقتصاد به دانشمندان تاثيرگذار در اين حوزه ها اعطا مي شود. برندگان اين جوايز هر سال در آکادمي سلطنتي علوم سوئد در استکهلم معرفي مي شوند. مبلغ اين جايزه امسال در هر رشته حدود يک ميليون دلار است.
    
    شناسايي ژن هايي براي تنظيم ساعت زيستي
    جايزه نوبل علوم پزشکي امسال به طور مشترک به سه دانشمند آمريکايي اعطا شد که موفق به کشف توالي (ريتم) شبانه روزي سازوکار مولکول هاي زيستي شدند. اين دانشمندان به طور تخصصي روي ساعت داخلي و طبيعي ارگانيسم هاي زيستي مطالعه کردند که خود را با چرخه طبيعت تطبيق مي دهد. جفري هال (Jeffrey C Hall)، مايکل رسبش (Michael Rosbash) و مايکل يانگ (Michael W Young) در اکتشافات خود نحوه تطبيق انسان، گياهان و حيوانات با ريتم طبيعت و ارتباط آن با چرخش زمين به دور خود را توضيح مي دهند. شايد بتوان ملموس ترين مثال از ساعت زيستي بدن را هنگامي که انسان به سفرهاي طولاني هوايي مي رود، عنوان کرد. در اين شرايط، افراد معمولا دچار اختلالات موقت مي شوند که چند روز چرخه طبيعي خواب و خوراک آنها را بر هم مي زند. با به وجود آمدن چنين شرايطي، ساعت زيستي بدن، فعاليت خود را براي تطبيق با محيط جديد به روز مي کند. اين گروه در ادامه مطالعات خود، ژني را شناسايي کردند که اين توالي شبانه روزي را کنترل مي کند و با عنوان ژن دوره اي شناخته مي شود. اين ژن در طول شب پروتئين هاي درون سلولي را کدگذاري مي کند و سطح فعاليت آنها را در طول روز کاهش مي دهد. نتايج اين تحقيقات، حتي به توضيح نحوه تاثير نور طبيعي روي همگام سازي ساعت طبيعي بدن نيز کمک مي کند. پاول نرس (Paul Nurse)، مدير موسسه فرانسيس کريک که سال 2001 موفق به دريافت جايزه نوبل شد، درباره اين کشف مي گويد: همه ارگانيسم هاي زنده روي اين سياره به نحوي به نور خورشيد واکنش نشان مي دهند. همه گياهان و حيوانات، نشانه هايي از تغيير در چرخه تاريکي و روشنايي زمين را بروز مي دهند و به همين ترتيب، سوخت و ساز بدن انسان نيز تحت تاثير اين پديده طبيعي است.
    هال، يکي از برندگان نوبل علوم پزشکي 2017 و استاد بازنشسته دانشگاه برنديز در ماساچوست آمريکاست که اکنون روي چرخه هاي زيستي مطالعه مي کند. رسبش همچنان عضو هيات علمي اين دانشگاه و يانگ استاد دانشگاه راکفلر نيويورک در آمريکا است. در حالي که هال و رسبش در حال تحقيق روي نحوه فعاليت ساعت زيستي بدن بودند، يانگ به طور جداگانه روي اين موضوع مطالعه مي کرده و هر دو گروه، همزمان گزارش کار خود را در سال 1347/1968منتشر کرده اند.
    
    حفظ ساختار طبيعي مولکول هاي زنده
    جاکوب دابوچت (Jacques Dubochet) از دانشگاه لوزان سوئيس، يواخيم فرانک (Joachim Frank) دانشمند آلماني دانشگاه کلمبيا در نيويورک آمريکا و ريچارد هندرسون (Richard Henderson) دانشمند اسکاتلندي دانشگاه کمبريج انگلستان، به طور مشترک جايزه نوبل 2017 در رشته شيمي را دريافت کردند. کار اصلي اين سه دانشمند، توسعه روشي براي منجمد کردن مولکول هاي زيستي بدون تغيير شکل طبيعي آنها بود. آنها روشي براي توليد تصاوير سه بعدي از ساختار مولکول هاي زيستي طراحي کردند. اين روش به طور تخصصي روش ميکروسکوپي کرايوالکترون براي تشخيص ساختار مولکلول هاي زيستي نام دارد. اين سه دانشمند به کمک اين روش توانستند، براي نخستين بار ساختار مولکول هاي زيستي را با وضوح تصوير بسيار بالا مشاهده کنند.
    پيش از اين ميکروسکوپ هاي الکتروني فقط براي تصويربرداري از مواد غيرزنده استفاده مي شد، زيرا ساختار مولکول هاي زنده را بر هم مي زد، اما در فناوري جديد، مولکول ها به سرعت و بدون آن که شکل طبيعي خود را از دست دهند، منجمد شده و آماده مطالعه مي شوند. اين تکنيک به دانشمندان اجازه مي دهد ساختار هر چيز ازجمله پروتئين ها را بکاوند. براي مثال، اين تکنيک روي پروتئين هايي که باعث مقاومت آنتي بيوتيک به ويروس زيکا مي شود، پياده شده است. به نظر مي رسد، اين تکنيک راه هاي تازه اي در زمينه شيمي زيستي و توسعه داروسازي پيش روي محققان علوم زيستي قرار دهد.
    
    کشف امواج گرانشي، انقلاب فيزيک در قرن 21
    سال گذشته، بسياري از فيزيکدانان پيش بيني کرده بودند بدون شک، اين جايزه در حوزه فيزيک به کشف امواج گرانشي تعلق مي گيرد، اما به دليل اين که اين کشف کمتر از يک سال پيش از زمان اعطاي جوايز نوبل 2016 تاييد شده بود، آکادمي نوبل اين کشف را به عنوان برترين فعاليت حوزه فيزيک در سال گذشته نپذيرفت. به اين ترتيب واضح بود جايزه نوبل 2017 به دانشمنداني اعطا مي شود که سهم زيادي در کشف امواج گرانشي داشتند و انتظارها به همين شکل برآورده شد.
    رينر ويس (Rainer Weiss)، بري بريش (Barry Barish) و کيپ تورن (Kip Thorne)، سه برنده جايزه نوبل 2017 در رشته فيزيک بودند. مطالعات و نقش اين دانشمندان در مشاهده امواج گرانشي که انقلابي در فيزيک و کيهان شناسي به شمار مي رود، غيرقابل انکار است. در واقع، اينشتين حدود يک قرن پيش درباره وجود امواج گرانشي در کيهان صحبت کرده و نقش آنها در شکل گيري فضا را پيش بيني کرده بود، اما حدود يک قرن طول کشيد تا محققان به دانش و فناوري لازم براي اثبات و مشاهده اين امواج دست يابند. در نهايت، محققان با استفاده از آشکارساز لايگو موفق به اثبات پيش بيني صد ساله وجود امواج گرانشي شدند که همچون امواج روي يک درياچه مي تواند فضا زمان را تحت تاثير قرار دهد. هر سه دانشمند، نقش پررنگي در استفاده از ليزر رصدخانه گرانشي لايگو و ثبت امواج گرانشي داشتند. با اين حال، نيمي از اين جايزه به ويس تعلق گرفت و نيمي ديگر به طور مشترک به بريش و تورن اهدا شد.
    اين امواج نخستين بار در شهريور 94 کشف شد، اما در بهمن 94 به طور قطعي ثبت و وجود آن در کيهان تائيد شد. پروفسور الگا بتنر (Olga Botner)، از اعضاي کميته نوبل فيزيک اين کشف را کشفي مي نامد که جهان را تکان داد. بيش از 40 سال است که دانشمندان به دنبال راهي براي مشاهده اين امواج هستند و اين مسير همواره آرام، اما در جهت درست پيش رفته است.
    در اين راستا، ويس آشکارسازي بر پايه تداخل سنج ليزري را طراحي کرد که معتقد بود با آن مي تواند اين امواج را شناسايي کند. همزمان تورن که علاوه بر فيزيکدان، يک مروج علم و مشاور کريستوفر نولان در ساخت فيلم هاي
     علمي تخيلي بر پايه علوم نجوم و فيزيک است، شروع به پيش بيني و مدلسازي روش هاي منتشر شدن امواج گرانشي از سياهچاله ها کرد. بريش نيز فيزيکدان ذرات بنيادي است که کمي ديرتر از اين افراد و در مراحل ساخت و آزمايش آشکارساز لايگو به اين پروژه جاه طلبانه پيوست. علاوه بر اين دانشمندان، رونالد درور (Ronald Drever) نيز کسي بود که به طور مستقل آشکارسازي براي شناسايي اين امواج ساخته بود، اما متاسفانه درور چند ماه پيش فوت کرد و با وجود مشارکت موثري که در طراحي آشکارساز امواج گرانشي داشت، نتوانست جايزه نوبل را دريافت کند. دانشمنداني که موفق به دريافت جايزه نوبل مي شوند، معمولا سال ها در حوزه تخصصي خود به مطالعه و پژوهش مي پردازند که حاصل آن کشفي انقلابي در سطح جهان مي شود. به همين دليل، بسياري از آنها پيش از آن که نتايج کار خود را ببينند از دنيا مي روند، اما يکي از شرايط اعطاي جايزه نوبل اين است که دانشمندي که اين جايزه به او تعلق مي گيرد، بايد در قيد حيات باشد. اين در حالي است که بسياري از اکتشافات و اختراعات نياز به سال ها و دهه ها زمان دارد تا اهميت آنها براي جهانيان روشن شود.
    
    ايجاد ارتباطي بين علوم اقتصادي و فاکتورهاي روانشناختي
    آخرين جايزه علمي نوبل 2017، جايزه نوبل اقتصاد بود که به ريچارد ايچ تيلر تعلق گرفت. اين اقتصاددادن دانشگاه شيکاگو در زمينه رفتارشناسي اقتصادي مطالعه مي کند و اين جايزه نيز به پاس پژوهش هاي او در زمينه اقتصاد رفتاري اهدا شد. اين محقق آمريکايي با در نظر گرفتن فاکتورهاي روانشناختي به تحليل و فهم بازارها و عوامل اقتصادي مي پردازد.
    اين اقتصاددان 72 ساله در تحقيقات خود جنبه هاي روانشناختي انساني را در اقتصاد وارد کرده و محدوديت هاي انساني در مديريت مالي را سنجيده است. او تاثير اولويت هاي اجتماعي مانند عدالت را روي فعاليت شرکت هاي بزرگ توضيح داده است. تيلر مشکلات خود کنترلي و عواقب طولاني مدت آن را بررسي و بيان مي کند که چگونه افراد به صورت ذهني، بودجه خاصي را به هر کدام از سرفصل هاي هزينه خود اختصاص مي دهند. نظريه القايي (Nudge Theory) يکي ديگر از نظريه هاي تيلر است که نشان مي دهد چگونه با ايجاد تغييرات جزئي در سياست هاي دولت مي توان مردم را در طولاني مدت به سمت منافعشان هدايت کرد.
    کميته نوبل نظريات تيلر را پلي ارزشمند بين علوم اقتصادي و آناليزهاي روانشناختي در فرآيند تصميم گيري افراد عنوان کرده و به همين دليل جايزه را به اين طرح اهدا کرده است.
    جايزه نوبل اقتصاد برخلاف ديگر جوايز نوبل در وصيت نامه آلفرد نوبل نيامده و از جمله جوايز رسمي اين بنياد شناخته نمي شود، اما بانک مرکزي سوئد از سال 1347/1968، جايزه اي با اين عنوان را به ياد آلفرد نوبل بنيان نهاد که تاکنون بيشتر به اقتصاددانان آمريکايي تعلق گرفته است.
    مردان يک ميليون دلاري / با 10 برنده جايزه نوبل 2017 در 4 شاخه علمي آشنا شويد
    


 روزنامه جام جم، شماره 4944 به تاريخ 20/7/96، صفحه 7 (دانش)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 18 بار



آثار ديگري از "سپيده شعرباف"
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله كنترل
متن مطالب شماره 2 (پياپي 1102)، تابستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است