|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 96/8/23: مهار سعودي
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3035
شنبه بيست و پنجم آذر ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3011 23/8/96 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
      


سرمقاله 
مهار سعودي


نويسنده: كيهان برزگر *

موج جديدي از اقدامات سعودي ها براي ايجاد اجماع جهاني عليه موقعيت منطقه اي کشورمان در جريان است. اتهام دست داشتن ايران در حمله موشکي يمني ها به رياض، گفت وگو و پيشنهاد کمک هاي مالي به دولت حيدر العبادي براي مهار قدرت حشد الشعبي در عراق و به تازگي طرح استعفاي سعد حريري در لبنان براي تشديد فشار بر حزب الله در لبنان از جمله اين اقدامات هستند. بسياري از تحليلگران اين اقدامات سعودي ها را مقدمه اي براي ورود به جنگ با ايران با کمک دولت ترامپ در آمريکا و البته خواست رژيم اسرائيل ارزيابي مي کنند. بحث اصلي آنها هم اين است که موقعيت منطقه اي ايران فضا را براي تنفس سعودي ها تنگ کرده و آنها در پي راهي براي خروج از اين بن بست استراتژيک هستند. تحولات در عراق و سوريه از جمله شکست قريب الوقوع داعش در اين دو کشور، به جريان افتادن معني دار مذاکرات صلح در سوريه با مشارکت ايران، روسيه و ترکيه و به تازگي شکست طرح رفراندوم استقلال کردستان عراق همگي خلاف جريان هاي مورد انتظار سعودي ها بوده اند. موضوع وقتي پيچيده تر مي شود که افتضاح حمله و بمباران طولاني يمن به نتايج مطلوب مدنظر سعودي ها يعني کسب يک موقعيت قدرتمند منطقه اي نرسيده است؛ اما با وجود همه اين تحولات هدف واقعي سعودي ها آغاز يک جنگ در منطقه نيست؛ چون آنها ظرفيت ملي لازم را براي ورود به يک جنگ جديد به ويژه در شرايط جاري انتقال ساختار قدرت در اين پادشاهي ندارند. ضمن اينکه يک جنگ جديد در منطقه با مخالفت جدي ساير کشورها در منطقه و جهان به دليل تاثيرات زيان بار آن بر حوزه مبارزه با تروريسم، افزايش قيمت نفت، تشديد شکاف هاي قومي- مذهبي و سيل پناهندگان به غرب و حل سياسي بحران هاي موجود در منطقه همراه است. هدف واقعي سعودي ها ايجاد يک اجماع جهاني و منطقه اي براي تضعيف قدرت ملي ايران در يک روند بلندمدت است تا از درون به اصطلاح دچار اصلاح يا حتي فروپاشي شود. الگوي مد نظر سعودي ها هم مدل فروپاشي شوروي است که در نتيجه تقابل با غرب در يک روند چندين ساله به تدريج به ويژه از لحاظ اقتصادي تضعيف و مجبور به سازگاري خود با جريان هاي رقيب شد. در تفکر فعلي حاکمان سعودي، ايران بازوهاي نقش و نفوذ گسترده سياسي- اجتماعي در منطقه دارد که در هر شرايطي فضا را به ضرر جايگاه منطقه اي عربستان محدود خواهد کرد.
    بر اين مبنا، آنها خواهان برعکس کردن روند اجراي برجام، به ويژه گشايش هاي اقتصادي؛ و از اين طريق تضعيف موقعيت منطقه اي ايران براي دسترسي به هدف گسترده تر تضعيف و مهار قدرت ايران هستند. آمريکايي ها هم به طور سنتي بهترين سياست براي تامين منافع خود را مهار قدرت ايران در منطقه مي دانند. تمرکز اصلي سياست سعودي ها بر استفاده از «فرصت ترامپ» در آمريکاست. اکنون آمريکا در يک سردرگمي استراتژيک در فهم ضرورت همکاري يا تشديد تضاد با ايران است. دولت اوباما با توافق هسته اي (برجام) با ايران بر منفعت هاي کاربرد ديپلماسي و همکاري منطقه اي با ايران براي منافع ملي آمريکا تاکيد کرده بود؛ اما روند تحولات منطقه اي و پايبندنبودن ترامپ به اجراي اصول توافق هسته اي منجر به تشديد تضادهاي موجود ميان ايران و آمريکا شد. به ويژه آنکه سعودي ها تصور مي کنند صداهاي متفاوت در ايران نسبت به سياست منطقه اي آن، روابط با آمريکا و موضوع برجام وجود دارد و اينکه مي توانند از اين فرصت هم استفاده کنند. سعودي ها که از سياست هاي اوباما بسيار عصباني بودند، اکنون زمان را براي خنثي کردن نتايج مثبت توافق هسته اي بر موقعيت منطقه اي ايران مناسب ديده اند. اجراي کامل اين توافق مي توانست منجر به گشايش روابط اقتصادي و جذب سرمايه گذاري ها به ايران و همچنين رفع حس تهديد متقابل استراتژيک در روابط ايران و غرب شود. بر اين مبنا، آنها متوسل به ابزار سنتي خود يعني پول و اعتبارات مالي براي تطميع رئيس جمهور معامله مسلک آمريکا شدند و با اعطاي ١١٠ ميليارد دلار نقد و چند ميليارد اعتبار مالي ديگر روند تحول در سياست خارجي آمريکا در منطقه به سوي يک ديپلماسي چندجانبه گرا و با مشارکت ايران در زمان اوباما را متوقف کردند. در اين راستا، بوروکراسي و ساختار سنتي قدرت در آمريکا هم که همچنان قائل به ضديت با ايران به نفع متحدين سنتي منطقه اي خود بود، به کمک سعودي ها آمد. درواقع، بوروکراسي آمريکايي که سابقه و تجربه طولاني در قراردادن يک موضوع در روند مذاکرات طولاني و مهار قدرت رقيب، همانند دوران جنگ سرد با شوروي دارد، با اين هدف سعودي ها هماهنگ شد تا قدرت رقيب (ايران) را در يک روند طولاني تضعيف کند و در نهايت معادله قدرت را به سمت خود برگرداند. اکنون سياست «فشار از طريق ترامپ» سعودي ها با ابزار سنتي مالي دو هدف عمده براي مهار قدرت ايران دارد. نخست شکاف در موقعيت بين المللي ايران در شرايط بعد از برجام و قراردادن کشورهاي اروپايي، چين و حتي روسيه در موقعيت انتخاب بين آمريکا و ايران با درنظرگرفتن هزينه فايده گسترش تبادلات اقتصادي و سياسي با ايران در شرايط گسترش تحريم هاي جديد آمريکا و فشارهاي سياسي بر اين کشور. دوم گفت وگو براي ارائه کمک ها و مشوق هاي مالي به دولت هاي عراق و لبنان براي تحت فشار قراردادن و تضعيف بازوهاي نقش و ائتلاف سازي ايران در منطقه همانند حزب الله و حشد الشعبي. هدف اصلي اين سياست سعودي ها ايجاد اجماع جهاني و منطقه اي از طريق بزرگ جلوه دادن خطرات افزايش قدرت ايران براي ثبات منطقه اي است. اين تلاش سعودي ها با اتصال به سياست هدفمندتر آمريکا و اسرائيل در اتصال فعاليت هاي موشکي ايران به بي ثباتي منطقه اي، به نوعي توجه کشورهايي مثل فرانسه و رئيس جمهور آن امانوئل مکرون را هم جلب کرده است. فرانسه هم زمان منافع اقتصادي و فروش تسليحاتي سنتي گسترده با سعودي ها و اماراتي ها و عرض اندام سياسي در مسائل منطقه اي، اروپايي و جهاني دارد که البته تجربه نشان داده اين آخري در شرايط به راحتي تغيير مي يابد. در اين شرايط، استراتژي مهار ايران از طرف سعودي ها نياز به يک استراتژي مهار پيشرفته از سوي ايران با تمرکز بر ديپلماسي چندجانبه گرا و فعال در منطقه دارد. از يک سو ايران بايد حضور موثر و نقش ائتلاف ساز خود در مبارزه با تروريسم و کمک به دولت هاي ملي در شرايط پس از منازعه در عراق، سوريه و افغانستان را تقويت کرده و از اين طريق بر سياست هاي «ثبات خواهانه» و ميانه رو خود در هر شرايطي تاکيد کند. از سوي ديگر، تقويت روابط با کشورهاي اروپايي مثل انگليس و آلمان و حتي فرانسه بايد ادامه يابد. کشورهاي اروپايي به دليل نگراني از گسترش سيل پناهندگان و سرايت بي ثباتي به هرحال خواهان همکاري استراتژيک با ايران هستند. مهم تر همکاري نزديک با روسيه و ترکيه است که برداشت و فهم متفاوتي نسبت به ائتلاف جديد سعودي ها و ترامپ از ثبات منطقه اي و روابط با ايران دارند. اين همکاري مي تواند در تقويت چندجانبه گرايي و تاثير مثبت بر کشورهاي اروپايي و تعديل سياست هاي ترامپ موثر باشد.
    * استاد روابط بين المللسرمقاله: مهار سعودي
    


 روزنامه شرق ، شماره 3011 به تاريخ 23/8/96، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 103 بار
    



آثار ديگري از "كيهان برزگر "

  نظم چند جانبه گرا
كيهان برزگر *، شرق 7/9/96
مشاهده متن    
  استراتژي «نگاه به درون» روش مواجهه با ترامپ
كيهان برزگر *، شرق 10/7/96
مشاهده متن    
  ائتلاف براي امنيت ملي
كيهان برزگر*، اعتماد 2/6/96
مشاهده متن    
  ٢٤ ساعت با كودتا در تركيه
كيهان برزگر *، شرق 24/4/96
مشاهده متن    
  ائتلاف موضوعي
كيهان برزگر *، شرق 7/4/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه ارمغان دانش
متن مطالب شماره 4 (پياپي 123)، مهر و آبان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است