|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد96/8/23: بحران و اجتماعات محلي
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3956
پنجشنبه بيست و پنجم آبان ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 3954 23/8/96 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
      


سرمقاله 
بحران و اجتماعات محلي


نويسنده: سيامك زند رضوي

در مواقعي مانند وقوع زلزله ديدگاه هاي تحليلي مختلفي در جامعه و ميان افكار عمومي شكل مي گيرد و مطرح مي شود. مواردي مثل اينكه اين زلزله طبيعي بوده يا دليل و منشا ديگري دارد؟ اينكه چرا دخالت عوامل انساني در بروز چنين اتفاقاتي مطرح مي شود به دليل اين است كه جامعه اي داريم كه در آن شفافيت كمي وجود دارد و در هر مساله اي كه بخواهيم به آن بپردازيم، بخش مهمي از اطلاعات وجود دارد كه از چشم شهروندان دور نگه داشته مي شود. ديدگاه ديگري كه مطرح مي شود اين است كه اتفاقاتي مثل زلزله پيامد رفتارهاي انسان ها بوده و اين عقوبتي است كه در نتيجه اين رفتارها بر ما نازل شده است.
    اين ديدگاه بعد از زلزله بم به كرات مطرح مي شد. اما پاسخ افرادي كه چنين ديدگاهي را مطرح مي كنند اين است كه پس تكليف كودكاني كه در اين حوادث از بين مي روند چيست؟ يا اگر فردي عملي مرتكب شده كه چنين عقوبتي نصيبش شود، پس بقيه افراد نقش و گناه شان چيست؟ از سوي ديگر در رسانه ملي تحليل هاي روانشناسي را در مورد هر موضوعي لحاظ مي كنند و هميشه اين روانشناسان هستند كه مسائل مختلف را از فقر و بيكاري گرفته تا حوادث رانندگي و بلاياي طبيعي و موارد ديگر را تحليل و عوامل اتفاقات را به سطوح فردي تقليل مي دهند. در ميان تمام اين ديدگاه هاي مطرح و موجود، بينش جامعه شناختي در مقياس اجتماعي، بسيار ضعيف است.
     اطلاع رساني چندرسانه اي باعث شده تا تحليل هاي بسياري در زمينه اخبار و تصاوير منتشر شده مطرح شود، يكي از مهم ترين هاي آنها در زلزله كرمانشاه، آسيب هاي جدي وارد شده به انبوه سازي مسكن مهر است كه در تصاوير ديده مي شود، و درست در سوي ديگر خيابان منازلي كه شهروندان ساخته اند كمتر آسيب ديده است.
     اگر ما اين تصاوير را بخشي از واقعيتي بدانيم كه در مناطق زلزله زده اتفاق افتاده است، سوالات مهمي از سوي شهروندان مطرح مي شود كه دستگاه هاي اطلاع رساني و مسوولان مرتبط بايد بتوانند به اين سوالات پاسخ هاي سريع و قانع كننده بدهند. اينكه چرا در منطقه اي كه روي گسل اصلي زلزله است، خانه ها اينچنين ساخته مي شوند؟
     اين سوالات نياز به پاسخ ها و پيگيري فوري به لحاظ فني و قضايي دارد، زيرا كه شهروندان در ساير مناطقي كه اين خانه ها را دريافت كرده اند، آرامش خود را از دست مي دهند.
     همان طور كه براي امداد رساني نيروها بسيج مي شوند، بلافاصله بايد يك بسيج هم شكل بگيرد براي پاسخ گويي به سوالاتي كه در مورد ساخت و سازها و بسترهاي نامناسب امداد و نجات، رسيدگي به مصدومان، اسكان اضطراري و... مطرح مي شوند. تمام اين سوالات بايد روي ميز نگه داشته شوند و به آنها پاسخ داده شود تا آنچه به عنوان شايعه معرفي مي شود كاهش پيدا كند.
     نكته بعدي كه پس ازوقوع حوادث طبيعي مانند زلزله (كه ساختارهاي موجود در جامعه ما، آن را به بلا و فاجعه تبديل مي كند) پديد مي آيد، احساس همدلي عمومي است. در چنين مواقعي همه مردم اين سوال را دارند كه اگر در مناطق آسيب ديده بودند چه توقعي از ديگران داشتند. سازمان هاي مردم نهاد به شكلي وسيع در جريان زلزله بم و بعد از آن در بروجرد و آذربايجان، در اين زمينه تجربه دارند. رسانه ها مي توانند از اين نهادها دعوت كنند تا در مورد تجارب شان صحبت كنند و بگويند در چنين مواقعي به خصوص پس از ساعات طلايي نجات، چگونه با كمك بازماندگان، داوطلبان و كمك هاي جمع آوري شده نشاط زندگي را به آنان، به ويژه كودكان بازگرداند.
     بعد از زلزله بم اين پيشنهاد مطرح شد كه بهتر است پيش از وقوع زلزله، در هر محله كانكسي قرار داده شود كه داخل آن ملزوماتي قرار گيرد كه در مواقع بروز بحران هايي مثل زلزله مورد استفاده قرار گيرد. و در هر زمان افراد داوطلبي از هر محله آموزش هاي لازم را براي مواقع بحراني ببينند تا بتوانند به بازماندگان از زلزله امداد رساني كنند. آنان همچنين مي توانند كمك هاي مردمي را مديريت كنند و در عين حال قبل از اينكه نيروهاي امدادي به منطقه برسند، كمك رساني هاي اوليه را انجام دهند. در سه مرحله مديريت بحران در محله ها اهميت دارد، اول امكاناتي كه بشود آوارها را تا حدودي جابه جا كرد و دوم جمع كردن كودكان در محله كه به شكل هاي گوناگون در خطر هستند و نياز به حمايت دارند و سوم برپايي سرپناه براي بقيه آسيب ديدگان در محل هايي كه از قبل تعيين شده است. «هر خانواده يك امدادگر» بايد به همراه خود ملزومات مورد نياز براي امدادرساني را در اختيار داشته باشد. اما موضوع مديريت بحران متكي بر ظرفيت اجتماعات محلي كه از زلزله بم مطرح شد. در اين سال ها مدام تكرار و مدام فراموش شده است.
     به بيان ساده تر در صورت استفاده از ظرفيت اجتماع محلي براي مديريت بحران، اگر هر كسي آسوده خاطر باشد كه همسايه اي دارد كه مي تواند به خانواده او كمك كند، در وضعيت هاي بحراني به وجود آمده نيازي نمي بيند كه به نقاط ديگر شهر برود تا به خانواده و آشنايان خود كمك كند، بلكه در محله خود به همسايگان و اطرافيان امدادرساني مي كند. در كشور ما بايد در مناطقي كه روي گسل قرار دارند، از همين امروز، قبل از واقعه، ظرفيت هاي امدادرساني محلي آماده باشد و مسووليت طراحي و اجراي آن هم نه اداري يا نظامي بلكه مردم نهاد باشد كه بتواند همه شهروندان علاقه مند را پوشش دهد.
     از طرف ديگر بعد از وقوع حوادثي مثل زلزله يك همدلي عمومي هم ايجاد مي شود و در مورد زلزله كرمانشاه هم اين نكته وجود داشت. اما اين نكته كه از اين همدلي چطور مي توان به عنوان يك سرمايه اجتماعي استفاده كرد نياز به برنامه ريزي دارد. اگر در هر محله اي اعلام شود كه اي كساني كه دچار عواطف انساني شده ايد، كداميك از شما آماده ايد تا در محله خود با كمك مسوولان مديريت بحران منطقه، محل زندگي تان، فضايي كه مناسب استقرار چادرها در مواقع بحراني است را شناسايي كنيد چه كساني آماده اند آموزش هاي لازم براي كار با كودكان در شرايط بحران راببينند؟ كانكسي كه ابزارهاي امدادرساني اوليه مي تواند در آن قرار گيرد، در كدام قسمت محله مي تواند قرار بگيرد؟
     چه كساني آمادگي دارند كار با ابزارها و امكانات را بياموزند و به امكانات دريافتي رسيدگي كنند؟
     بايد افراد توانمند در زمينه حمايت كودكان جزو داوطلب هايي باشند كه در محله آموزش هاي لازم را مي بينند. ضروري است كه در هر محله اي يك تيم اطلاع رساني هم وجود داشته باشد كه با خارج از محله در ارتباط باشد و نيازهاي محله را به گوش مسوولان تيم هاي امدادرساني برساند.
     ظرفيت اعتماد و همدلي و اشتياق عمومي بايد هدايت شود به سمت تشكيل گروه هاي داوطلب محله اي كه بتوانند خيلي سريع به موضوع امدادرساني ورود كنند. به طور مشخص در مورد زلزله تهران، به دليل مشكلات معابر ودسترسي ها، اميدچنداني وجود ندارد كه از خارج از تهران امدادگراني بيايند كه بخواهند در زمان مناسب كودكان و خانواده ها را نجات داده و استقرار موقت را سامان دهند.
     سيستم مديريت بحران ما بايد از نگاه امنيتي خارج شود و برسد به مفهوم مشاركت اجتماعي. اين مشاركت تنها در برنامه ريزي و اجرا نيست بلكه در ارزيابي هم مطرح است. هر محله اي بايد بتواند تكليف خود را با حوادث غير قابل پيش بيني روشن كند. اگر اين اتفاق بيفتد يك همبستگي پيش از بحران شكل مي گيرد كه مي تواند تبديل به نوعي سرمايه اجتماعي پايدار به دليل سرنوشت مشترك شود. سرمايه اي كه مي توان به آن اعتماد كرد.
    
     *جامعه شناسسرمقاله: بحران و اجتماعات محلي
    


 روزنامه اعتماد، شماره 3954 به تاريخ 23/8/96، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 52 بار
    



آثار ديگري از "سيامك زند رضوي"

  بي توجهي به اقليم، عامل كپرزايي
سيامك زند رضوي*، شرق 14/7/92
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه نانو مقياس
متن مطالب شماره 2 (پياپي 14)، تابستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است