|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه كيهان96/8/23: اكرام يتيم سفارش ويژه قرآن
magiran.com  > روزنامه كيهان >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 21793
شنبه بيست و پنجم آذر ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2827
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 21769 23/8/96 > صفحه 6 (معارف) > متن
 
      


اكرام يتيم سفارش ويژه قرآن
نگاهي به اهميت و ضرورت يتيم نوازي و مسئوليت افراد جامعه در قبال يتيمان

نويسنده: علي جواهردهي*

جامعه اسلامي، جامعه اي است که در آن پيوندي همچون اعضاي يک جسد در آن برقرار مي باشد. به سخن ديگر، جامعه اسلامي همانند يک تن و جسد است، به گونه اي که درد و رنج يک عضو همه اعضاي تن را دچار درد و رنج مي کند. از اين رو، تا زماني که درد عضو برطرف نشده است، حالت عادي به بدن باز نمي گردد.
    يکي از درد و رنج هايي که جامعه اسلامي با آن مواجه است، درد يتيمي است. بنابراين، همه جامعه موظف است تا نسبت به يتيم ها توجه ويژه اي مبذول دارد.
    نويسنده در مطلب حاضر اهميت يتيم نوازي و اکرام يتيم از ديدگاه قرآن را بررسي و به برخي وظايف جامعه در قبال آنان اشاره کرده است.
    
    اهتمام ويژه نسبت به دردهاي اجتماعي
    جامعه اسلامي، تن واحدي است که درد هر عضوي به معناي درد و رنج همه تن است. پيامبر گرامي(ص) مي فرمايد: «المسلمون کالرجل الواحد اذا اشتکي عضو من اعضائه تداعي له سائر جسده؛ مسلمانان نسبت به همديگر همچون يک مرد هستند که هرگاه عضوي از اعضاي او دردمند شود، اعضاي ديگر او نيز احساس درد مي کنند.» (علاءالدين بن علي المتقلي، کنزالعمال، حديث 759)
    از امام صادق(ع) نيز نقل شده که فرمود: «المومن اخوالمومن کالجسد الواحد، ان اشتکي شيئا منه وجد الم ذلک في سائر جسده؛ مومن برادر مومن است، مانند پيکري که هرگاه عضوي از آن دردمند شود، اعضاي ديگر هم احساس درد کند.»(اصول کافي، ج2، ص 166)
    البته در نقلي ديگر از پيامبر(ص) اين اتحاد فراتر از اسلام يا ايمان به انسان نسبت داده شده است؛ نقل شده که آن حضرت(ع) فرمود: ان مثل بني آدم في توادهم و تعاطفهم و تراحمهم کالجسد الواحد. اذا اشتکي منه عضو تداعي له سائرالجسد باسهر و الحمي؛ مثل فرزندان آدم در دوستي و ابراز عاطفه و رحمت به يکديگر، مثل پيکر است؛ هرگاه عضوي از آن دردمند شود، ديگر اعضاي پيکر با بي خوابي و تب، با آن عضو همدردي مي کنند.(اصول کافي، ج1، ص166، حديث4)
    اين معنا را مي توان از آيات قرآن نيز به دست آورد؛ زيرا خداوند قتل يک انسان را قتل همه مردمان و احياي آن را احياي همه انسان ها مي داند و مي فرمايد: من قتل نفسا بغير نفس او فساد في الارض فکانما قتل الناس و من احياها فکانما احيي الناس جميعا.(مائده، آيه 32)
    
    بر اساس اين نقل است که سعدي مي سرايد:
    بني آدم اعضاي يکديگرند
    که در آفرينش ز يک گوهرند
    چو عضوي به درد آورد روزگار
    دگر عضوها را نماند قرار
    تو کز محنت ديگران بي غمي
    نشايد که نامت نهند آدمي
    بنابراين از نظر آموزه هاي اسلامي، انسان ها مي بايست نسبت به همگان احساس مسئوليت و وظيفه کنند و دردها و رنج هاي ديگران را دردها و رنج هاي خود بشمارند.
    البته هرچه اين نسبت از انسانيت به اسلاميت و ايمان کشيده شود، مسئوليت ها چند برابر مي شود. به اين معنا که توجه به برادر مسلمان بيشتر و نسبت به مومن چند برابر خواهد بود.
    به هر حال، هر کسي به حکم انسانيت، اسلاميت و ايمان وظيفه دارد تا دردهاي ديگر اعضاي جامعه را درد و رنج خود دانسته و به درمان آن اهتمام ورزد. پس چنان که درد عضوي از اعضاي بدن خودش او را به تب و بي خوابي و شب زنده داري مي کشاند، مي بايست درد ديگران از جامعه انساني او را به تب و بي خوابي بکشاند و تا به درمان آن نپرداخته آرام نگيرد.
    برخي از دردهاي اجتماعي چون فقر را مي توان با برنامه ريزي دقيق از طريق انفاق و زکات مالي و توليد ثروت با شکوفايي اقتصادي، درمان کرد؛ اما برخي دردهاي اجتماعي نيازمند اهتمام ويژه دايمي است و اين گونه نيست که با يک طرح ضربتي آن را از ميان برداشت، بلکه لازم است در تمام زمان ها و مراحل به آن اهتمام داشت. از جمله اين دردهاي اجتماعي، درد يتيمي است که نيازمند توجه دايمي در ابعاد مختلف مي باشد؛ زيرا مسئله يتيمي تکرار شدني است و تنها نيازمند توجهات مادي نيست، بلکه توجهات عاطفي و احساسي نيز مي بايست صورت گيرد تا اين درد درمان يا از فشارهاي آن به شخص و جامعه کاسته شود.
    
    لزوم پاسخگويي به نيازهاي روحي يتيم
    يتيم، انساني با دردها و رنج هاي عاطفي، روحي و رواني است. بيشترين صدمه اي که يتيم از فقدان پدر مي بيند، صدمات روحي و رواني است. تاکيد بر پدر از آن روست که در اصطلاحات فقه اسلامي، يتيم به انساني گفته مي شود که قبل از بلوغ، پدر خود را از دست داده باشد؛ زيرا از نظر اسلام، فشاري که فقدان پدر بر کودک وارد مي کند، بيش از فشاري است که به سبب فقدان مادر بر کودک وارد مي شود؛ چون محور خانواده پدر و شوهر است؛ از اين رو پدر متکفل سرپرستي کودکان پس از طلاق مي باشد و از مادر اين مسئوليت سلب مي شود.
    اگر در حيوانات، عنوان يتيم و يتيمي با مرگ مادر صدق مي کند، در انسان ها اين عنوان با مرگ پدر قبل از بلوغ تحقق مي يابد؛ (مفردات الفاظ قرآن کريم، راغب اصفهاني، ص 899، ذيل واژه يتيم، نيز اسراء، آيه 34) زيرا در ميان حيوانات، نقش کليدي را مادر بازي مي کند و تنها در ميان چند حيوان است که نقش پدر سنگين تر مي باشد که از آن جمله در انسان هاست.
    به هر حال، يتيم در فقه اسلامي کسي است که پدرش را از دست داده باشد، ولي به کسي که مادرش را از دست بدهد، يتيم نمي گويند. در حيوانات، نيز به حيواني که مادرش را از دست دهد، يتيم گفته مي شود. البته گاه اين عنوان براي اشيا و جامدات نيز به کار مي رود و به اشياي «بي نظير» يتيم مي گويند؛ مثلا به مرواريدي که بي نظير باشد، يتيم و در اصطلاح «در يتيم» مي نامند.
    هرچند که ميان دختران و پسران تفاوت هايي از نظر وابستگي به پدر و مادر وجود دارد که براساس آن اسلام نيز سن جدا شدن از مادر را متفاوت دانسته است، اما وابستگي و پيوندي که ميان پدر و فرزندان مي باشد، خيلي بيشتر از پيوند ميان مادر و فرزند است. اين پيوند هرچند که در حوزه عاطفي ممکن است نسبت به مادر افزايش داشته باشد، اما در يک جمع بندي کلي، پيوند و وابستگي فرزندان به پدر بيشتر از مادر است. اينکه در قرآن مرد و شوهر به عنوان قوام زن و خانواده دانسته شده است (نساء، آيه34) بيانگر نسبت واقعي پدر و فرزند نيز مي باشد.
    حکمت الهي به اين تعلق گرفته است که به مرد نسبت به زن از جهاتي در زندگي دنيوي و مادي برتري داده شود (همان) هر چند که از نظر اخروي هيچ گونه برتري جز به ايمان، تقوا و عمل صالح نيست (مدثر، آيه38؛ حجرات، آيه 13؛ نساء، آيه32) و هرکسي از مرد و زن براساس دستاوردهاي خويش بهره مي برد.
    به هرحال، فقدان پدر که از آن به يتيمي ياد مي شود، آسيب هاي بزرگي را به کودک نابالغ وارد مي سازد. اگر به اين دردها و رنج هاي کودک نابالغ بي توجهي شود، در آينده، اجتماع نيز از مشکلات آن در امان نخواهد ماند، زيرا بي توجهي به يتيم بويژه از جهات عاطفي موجب اختلال در شخصيت کودک و در نهايت بروز نابهنجاري ها در جامعه خواهد شد.
    آمارها نشان مي دهد که کودکان يتيم از هر جهت آمادگي بروز اختلال شخصيتي و ورود در گروه هاي ناسالم را دارا مي باشند و بيشترين صدمات اجتماعي از سوي کودکان يتيم و خياباني وارد مي شود. گروه هاي تبهکاري، گروه هايي هستند که از ميان کودکان يتيم به وجود مي آيد و امنيت اجتماعي را از جامعه سلب مي کند.
    
    ضرورت اکرام يتيم
    بيشترين عامل در گرايش کودکان يتيم به سوي بزهکاري، فقدان پاسخ يابي به نيازهاي روحي و عاطفي است. از اين رو آموزه هاي اسلامي بيش از آنکه بر پاسخگويي به نيازهاي مادي آنان تاکيد کرده، بر نيازهاي روحي و عاطفي آنان انگشت نهاده است؛ زيرا چه بسا بسياري از اين کودکان از نظر مالي وضعيت مطلوبي داشته و از پدر خويش مال و ثروتي به ارث برده باشند؛ اما آنچه نياز اساسي او را تشکيل مي دهد، پاسخ به نيازهاي عاطفي و روحي است که با فقدان پدر تشديد مي شود. اگر به اين نيازهاي عاطفي و روحي پاسخ درخوري داده نشود، اختلال شخصيت را موجب شده و روند رشدي کودک را مختل مي سازد.
    اگر ما نيازهاي يتيم را به سه دسته کفالت و مديريت تربيتي و آموزشي، مديريت تغذيه و نيازهاي مادي و نياز عاطفي دسته بندي کنيم، دسته اول و سوم مهم ترين نيازهاي کودک را تشکيل مي دهد و در اين ميان نيازهاي عاطفي در اولويت قرار مي گيرد، زيرا زماني مي توان تربيت و پرورش و آموزش کودکي را در اختيار گرفت که به نيازهاي عاطفي او پاسخ درخور و مناسبي داده شود. پس قبل از اينکه زمام عقل او را در اختيار گرفت مي بايست زمام قلب و دل او را به دست گرفت و اين تنها از طريق توجه به نيازهاي عاطفي او انجام مي گيرد.
    خداوند در آياتي از جمله 16 و 17 سوره فجر، واژه اکرام را در حق يتيم به کار مي برد، تا به اين نياز عاطفي به شکل مناسب همراه با توجه به شخصيت کودک پاسخ داده شود؛ زيرا اکرام در فرهنگ واژگاني به معناي نکو داشتن، احسان کردن، گرامي داشتن و خوشرفتاري کردن است.
    بنابراين، يتيم نوازي تنها به معناي اطعام و تغذيه کودک نيست، بلکه پيش از آن و بيش از آن مراد تکريم يتيمان است. بسياري از مردم تنها به تغذيه يا تکفل يتيمان اهتمام مي ورزند، ولي کمتر به حوزه عاطفي و تکريم او وارد مي شوند، درحالي که يتيم، نيازمند تکريم و پاسخ به نيازهاي عاطفي است، چون يک موجود عاطفي است. اين عمل با کفالت امکان پذير است. پيامبر(ص) در مورد تکفل يتيم مي فرمايد: انا و کافل اليتيم کهاتين في الجنهًْ اذا اتقي الله عزوجل- و اشار با صبعيهًْ السبابهًْ و الوسطي؛ حضرت(ص) درحالي که اشاره به دو انگشت سبابه و وسطي کردند، فرمودند: من و کفالت کننده يتيم در بهشت اين چنين در کنار هم هستيم. (مستدرک وسايل الشيعه، محدث نوري، ج2، ص474؛ تفسير نورالثقلين، ج5، ص597، حديث23)
    خداوند بر لزوم بها دادن به شخصيت ايتام و مورد احترام و اکرام قرار دادن آنان تاکيد خاصي در آياتي از جمله آيات 16 و 17 سوره فجر دارد. برخورد نيک (نساء، آيه8) و رعايت ادب در گفتار (نساء، آيات 8 و9) از جمله شيوه هاي تکريم يتيم است که ارتباط تنگاتنگي با عواطف و احساسات وي دارد.
    خداوند پناه دادن و فراهم کردن مکان مناسب براي يتيمان و رهانيدن آنان از سرگرداني را از سنت هاي الهي احترام به يتيم برمي شمارد. (ضحي، 6) اين پناه دادن مي بايست همراه با بها دادن و شخصيت دهي به آنان باشد. اختلاط با آنان جهت تکريم و شخصيت بخشي مي تواند عواطف آنان را ارضا کرده و مشکلات روحي و رواني آنان را کاهش دهد. (بقره، آيه220).
    انساني که بر عبوديت و بندگي خداوند توجه دارد و مي خواهد به عنوان بنده خدا شناخته شود، با برپايي نماز اين بندگي را به نمايش مي گذارد؛ ولي تماميت اين بندگي و جلوه هاي ظاهري اين بندگي واقعي و آثار آن را مي بايست در رفتارهاي اجتماعي وي ديد. به سخن ديگر، اگر کسي مدعي بندگي و نمازگزاري براي خداوند است، اين بندگي را نخست در شکل نماز به نمايش مي گذارد و آثار ظاهري اين بندگي به شکل اهتمام به فضائل اخلاقي و مکارم آن ظهور مي يابد. اما از مهم ترين جلوه ها و آثار بندگي و نمازگزار بودن را مي بايست در تکريم يتيمان و اهتمام و کفالت ايشان جستجو کرد. از اين رو خداوند در آيات 2 تا 5 سوره ماعون اثر نماز را در تکريم و رسيدگي به يتيم مي داند.
    خداوند در آياتي هرگونه بي اعتنايي در تکريم و بي احترامي نسبت به ايتام را نه تنها گناه، بلکه موجب خشم خود دانسته و عذاب سختي را وعده داده است. (فجر، آيات 16 و 17 و 25) در حقيقت يکي از مهم ترين آزمون هاي الهي نسبت به بشر بويژه سرمايه داران، تکريم يتيم و کفالت آنان است. تکريم يتيمان نه تنها موجب عزت و گرانقدري آدمي در نزد خداوند و بروز و ظهور حقيقي اين اکرام و آثارش در قيامت مي شود، بلکه تکريم يتيمان مهم ترين آزمون بشر نيز مي باشد به گونه اي که تکريم آنان موجب عزت و عدم تکريم موجب خشم و نکوهش و عذاب و ذلت و خواري در دنيا و آخرت مي شود و حتي در دنيا نيز روزي آنان کم مي گردد و در آخرت گرفتار عذاب بي نظيري مي شوند. (فجر، آيات 15 تا 25؛ بلد، آيات 6 تا 15)
    کساني که از خداوند و امتحانات او غافل هستند، گرفتار ترک تکريم و احترام به يتيمان و بي اعتنايي نسبت به آنان مي شوند و به مال و ثروت يتيمان دلبسته شده و حقوق ايشان را تضييع مي کنند. (فجر، آيات 14 تا 20) خداوند در کمين ثروتمندان است تا رفتارشان را نسبت به يتيمان بسنجد و اگر بي اعتنايي کردند آنان را مجازات کند. (همان)
    هرگونه رفتار تحقيرآميز نسبت به يتيمان گناه و نشانه بي تقوايي و بي نمازي است؛ در حقيقت تقوا و بندگي و نمازگزاري اثر خودش را در رفتارهاي اجتماعي از جمله اهتمام به يتيمان و شخصيت بخشي به آنان نشان مي دهد. (ضحي، آيه 9؛ مامون، آيات 1 تا 5)
    هرگونه پرخاشگري و آزار و اذيت يتيمان امري نادرست است و مي بايست بشدت از آن پرهيز کرد؛ زيرا آثار دنيوي و اخروي آن بسيار سخت است؛ از اين رو حتي پرخاشگران و آزارکنندگان در قيامت به انکار و تکذيب رفتار زشت خويش مي پردازند تا از عذاب بي نظير برهند. (ضحي، آيه 9؛ ماعون، آيات 1 تا 3)
    
    تعليم و تربيت يتيمان
    از مهمترين مسئوليت هاي جامعه نسبت به يتيمان آموزش و تربيت آنان است. خداوند به مسئله تعليم و تربيت اهميت ويژه اي داده و حتي آن را مسئوليت و ماموريت اصلي پيامبران دانسته است. (جمعه، آيه 2)
    براي تعليم و تربيت يتيمان مي بايست از روش هاي خاصي پيروي کرد، زيرا عواطف آنان شکننده است.
    آموزش يتيمان جهت فراهم آوري بستر مسئوليت پذيري از ديگر وظايف جامعه و متکلفان است. (نساء، آيه 6) براي اينکه اين مسئوليت به اهل آن سپرده شود، لازم است که در انتخاب کساني که متکفل امر يتيمان مي شوند، تحقيق کامل انجام داد. در داستان حضرت مريم(س) که پدر خويش را از دست داده و يتيم شده بود، زکريا(ع) اين مسئوليت را به عهده مي گيرد تا وي را به نيکويي تربيت و پرورش دهد. (آل عمران، آيه 37)
    از نظر قرآن معاشرت و اصلاح امور ايتام از کناره گيري از آنان بهتر است (بقره، آيه 220) حفظ ارتباط و رفت و آمدهاي مسالمت آميز و برادرانه افزون بر اينکه موجب رشد فکري و پرورشي آنان مي شود، پاسخي مناسب به نيازهاي عاطفي و احساسي آنها خواهد بود.
    از نظر قرآن هرگونه طرد يتيمان و پرخاش نسبت به آنان، امري ناپسند و نکوهيده و يکي از عوامل خشم و غضب خداوندي در دنيا و آخرت است. (ماعون، آيات 1 و 2؛ فجر، آيات 14 تا 20)
    جامعه اسلامي موظف است در سامان دادن به زندگي دختران يتيم کوشا باشد و در ازدواج آنان دخالت مناسب کند (نساء، آيه 127) بنابراين، ازدواج با دختران يتيم نمي بايست به طمع دستيابي به ثروت آنان باشد. (همان)
    
    حفاظت مال و احسان به يتيم
    يتيم اگر داراي ثروتي است مي بايست از آن حفاظت شود و اگر داراي مال و ثروت نيست تحت کفالت گرفته شده و به او احسان شود.
    اگر خداوند در آيه 83 سوره بقره و 36 سوره نساء احسان به والدين را سفارش مي کند در همان جا هم از مردمان مي خواهد تا نسبت به يتيمان احسان و نيکي کنند. از نظر قرآن اولويت نخست والدين و اولويت دوم يتيمان در احسان هستند. کمک به ايشان موجب مي شود تا شخص در زمره نيکوکاران و ابرار درآيد. (بقره، آيه 177)
    براين اساس، هرگونه پاسخگويي به نيازهاي يتيمان از خوراک و پوشاک و آموزش و پرورش برعهده يکايک افراد جامعه است. (انعام، آيه 152؛ اسراء، آيه 34) و هرگونه تضييع حقوق ايشان زمينه ساز عقوبت دنيايي و اخروي، تضييع کنندگان مي شود. (نساء، آيه 9؛ مجمع البيان، ج 3 و 4، ص 21)
    حتي از آيه 8 سوره نساء برمي آيد که در هنگام تقسيم ارث، بخشي از ارث را نيز به يتيم خويشاوند و غيروارث به عنوان مستحب بدهند و از آيه 215 سوره بقره نيز برمي آيد که تکفل و رسيدگي به امور يتيمان و انفاق از مال خود به آنان امري لازم و ضروري است. اين انفاق مي تواند به اشکال گوناگون چون اطعام و تغذيه آنان (انسان، آيات 5 و 8؛ بلد، آيات 11 تا 19) و پوشاک و آموزش و پرورش و مانند آن باشد.
    اما درباره مال خود يتيم، لازم است که اصل بر حفاظت باشد و اگر مي شود، بايد با سرمايه گذاري، مال ايشان را افزايش داد، ولي اين سرمايه گذاري مي بايست در جاهايي باشد که خطرپذير نباشد و موجب تباهي مال يتيم نشود.
    همه امور مربوط و مرتبط با يتيم مي بايست براساس پرهيز از افسادگري و ملازم با اصلاح گري باشد. (بقره، آيه 220)
    خداوند به صراحت در آيه 152 سوره انعام و 34 سوره اسراء جواز تصرف در اموال يتيم را مشروط به مصلحت آميز بودن آن تصرف دانسته است و هرگونه تصرفي به دور از مصلحت را از مصاديق ظلم معرفي مي کند.
    البته ولي و سرپرست يتيم مي تواند به شکل متعارف اموال يتيم را براي يتيم صرف کند و حتي در صورت تحمل زحماتي بخشي را به شکل متعارف استفاده نمايد. (نساء، آيات 6 و 10) اما حيف وميل کردن اموال يتيم و اسراف آن حرام و جايز نيست. (نساء، آيات 4 تا 6؛ انعام، آيه 125)
    همچنين از آيات 2 و 6 سوره نساء برمي آيد که مال يتيم پس از بلوغ و آگاهي از رشد وي بايد به سرعت در اختيار او قرار گيرد. (مجمع البيان، ج 3 و 4، ص 17؛ تفسير نورالثقلين، ج 1، ص 442، حديث 50)
    سخن درباره يتيم و مسائل آن در آموزه هاي قرآني و اسلامي بسيار است؛ ولي با نگاهي گذرا به آنچه گفته شد به خوبي روشن مي شود که مسئوليت جامعه نسبت به يتيم تا چه اندازه بزرگ و مهم است.
    اکرام يتيم سفارش ويژه قرآن / نگاهي به اهميت و ضرورت يتيم نوازي و مسئوليت افراد جامعه در قبال يتيمان
    


 روزنامه كيهان، شماره 21769 به تاريخ 23/8/96، صفحه 6 (معارف)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 15 بار
    



آثار ديگري از "علي جواهردهي"

  شرح صدر ماهيت و آثار آن
علي جواهردهي، كيهان 11/9/96
مشاهده متن    
  عوامل حرص و آزمندي در انسان
علي جواهردهي، كيهان 5/9/96
مشاهده متن    
  خلافت هاروني اميرمومنان علي (ع) / بررسي اهميت حديث منزلت در اثبات ولايت و خلافت امام اول مسلمانان
علي جواهردهي، كيهان 16/6/96
مشاهده متن    
  شايعات و امنيت اجتماعي / بررسي ديدگاه قرآن درباره شايعه پراكني و راه هاي مبارزه با آن
علي جواهردهي، كيهان 28/5/96
مشاهده متن    
  تمسخر افراد و اقوام از منظر آموزه هاي ديني
علي جواهردهي، كيهان 14/5/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله پژوهش در علوم پزشكي
متن مطالب شماره 10 (پياپي 156)، 2017را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است