|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 96/8/23: تجربه ناممكن شدن
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3014
شنبه بيست و هفتم آبان ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3011 23/8/96 > صفحه 9 (هنر) > متن
 
      


تجربه ناممكن شدن


نويسنده: محمدحسن خدايي

ژان کالمار در «بانيان تعزيه خواني» اشاره دارد که اين شاهان صفوي و قجري بودند که از تعزيه براي تحکيم و تقويت ايدئولوژي مشترک در برابر همسايگان سني مذهب خود استفاده کرده و به نوعي باعث رونق آن شدند؛ رويکردي که در تجدد آمرانه حکومت رضا شاه، کنار گذاشته شد و به نقل از بهرام بيضايي «در دوره رضاشاه، به نظر اولياي وقت رسيد شور و خشونتي که دامنگير اغلب دسته هاي عزاداري است ممکن است در نظر خارجيان بد تعبير شود. بنابراين در ١٢٩٩ شمسي همه گونه تظاهرات مذهبي از جمله تعزيه ممنوع شد». اين گونه شد که تعزيه از فضاي عمومي شهرهاي بزرگ به شهرهاي کوچک و حاشيه اي رانده شد و از رونق افتاد. منطق اسطوره اي تعزيه مبتني بر تمايز اوليا و اشقيا، توان روايتگري جهان مدرن را چندان در چنته نداشت. بنابراين گرفتار افول و فراموشي شد. نمايش «مجلس مختلف خواني» و رويکرد آن در مواجهه با تعزيه، نگاهي است به اين افول. جلال ستاري به درستي اشاره دارد که «تعزيه با همه عظمت و کرامنديش، آييني است و نه نوعي تئاتر به معناي امروزين کلام؛ شبيه سازي است و نه واقع نمايي حتي با فاصله گذاري». مجلس مختلف خواني، تلاش عده اي را روايت مي کند که قرار است تا ساعتي ديگر، براي تعزيه اجرا کنند، اما همه چيز در يک بي نظمي تمام عيار به پيش مي رود. موالف خوان و مخالف خوان، بر سر جايگاه و نقش خود، آن هم بر اثر شکاف طبقاتي، به توافق نرسيده اند. موالف خوان پسر کارفرما و مخالف خوان کارگر همان کارفرماست؛ کارگر مقابل اقتدار کارفرما. فاقد آگاهي طبقاتي. منطق بازار چنان مناسبات انساني را دگرگون کرده است که حتي تزکيه و رستگاري وعده داده شده هم کاري از پيش نمي برد. مردماني اتميزه شده که امر قدسي را باور ندارند و رويکردي مادي در رابطه با تعزيه در پيش گرفته اند. به قول تيتوس بورکهارت «تنها هنري که قالب و صورتش نيز بينش روحاني خاص مذهب مشخصي را منعکس کند، شايسته چنين صفتي است». مجلس مختلف خواني روايتگر تعزيه اي است که قالب و صورتش را از ياد برده. مرتضي جليلي دوست در مقام کارگردان و صبا نجاتي به عنوان نويسنده، با رويکردي رئاليستي، به ناممکن شدن تجربه هاي مشترکي مانند تعزيه اشاره دارند. ديگر خبري از صوت جميل موالف خوان مشاهده نمي شود همچنان که مخالفت مخالف خوان با موالف خواني پسر کارفرما هم سويه اي از مقاومت و رستگاري را نمايان نمي کند. همه چيز در يک بي نظمي به پيش مي رود. اجراي تعزيه به هر قيمت. در نهايت اما تعزيه اجرا نشده و بازيگران صحنه را ترک مي کنند؛ سويه اي از مقاومت و به تعويق انداختن تمناي اتصال با امر والا. اين گونه شايد تعزيه در زماني موعود امکان اجرا يابد و مستوجب فيض و کاتارسيس شود؛ فرمي نمايشي که در مواجهه با جهان مدرن، به حاشيه رفت و ناممکن شد. مجلس مختلف خواني با بازي هاي خوب، با روايتي تاثيرگذار و البته پيشنهادي تازه از يک گروه جوان دانشجويي، مي تواند آلترناتيوي باشد براي تئاتر حرفه اي اين روزها که منطق سرمايه، مدام صورت بندي تازه اي از آن مي سازد و طلب مي کند. در سروري سرمايه داري حتي اتصال به امر قدسي هم دشوار شده و تجربه تزکيه و رستگاري کمياب. مجلس مختلف خواني تحشيه اي است قابل اعتنا به اين بحران.
    تجربه ناممکن شدن
    


 روزنامه شرق ، شماره 3011 به تاريخ 23/8/96، صفحه 9 (هنر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 5 بار
    



آثار ديگري از "محمدحسن خدايي"

  رمضان هزارو سيصد و شصت و يك بود
محمدحسن خدايي، شرق 9/8/96
مشاهده متن    
  در ستايس گونه اي از شكست خوردن / درباره نمايش «كوريولانوس» حامد اصغرزاده
محمدحسن خدايي، شرق 4/7/96
مشاهده متن    
  در يك ضيافت ايراني
محمدحسن خدايي، شرق 28/6/96
مشاهده متن    
  اشباح اشيا و قد كوتاه قامت ما / درباره اجراي اخير نصير ملكي جو
محمدحسن خدايي، شرق 14/6/96
مشاهده متن    
  مصيبت هاي يك عشق / درباره نمايش «اگه بميري...» به كارگرداني سمانه زندي نژاد
محمدحسن خدايي، شرق 8/6/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه مطالعات سياسي
متن مطالب شماره 35، بهار 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است