|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 96/8/23: شتر، گاو، پلنگ
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3014
شنبه بيست و هفتم آبان ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3011 23/8/96 > صفحه 9 (هنر) > متن
 
      


شتر، گاو، پلنگ
چرا جشنواره فجر نمي تواند منجي تئاتر ما باشد؟

نويسنده: امين عظيمي

در دو دهه گذشته تئاتر ايران دگرگوني هاي بسياري به خود ديده است. ضرباهنگ اين تغييرات الگويي ناشناخته داشته و کيفيتِ ادامه حرکت آن نيز بر هيچ کس روشن نيست. به طور مثال مشخص نيست فوايد و خسارت هاي تاسيسِ سالن هاي تئاتري تا به امروز چه بوده است؟ روشن نيست ما در يک دوران «توقف/گذار» قرار داريم يا با سرعتي فزاينده در حال پيش رفتن هستيم! هيچ کس نمي تواند به اين سوال پاسخي قطعي بدهد که آيا تئاتر ايران در حال تجربه يک سقوط آزادِ کيفي است و يا در مسيرِ اعتلا، رشد و گسترش کمّي گام برمي دارد!؟ چرا با چنين ابهامي روبه روييم؟ آيا انتقاد به حضورِ چهره هاي سينمايي در اجراهاي تئاتري، آنچنان که مديرکلِ هنرهاي نمايشي چندي پيش بيان داشت، يک بحث انحرافي است و يا آنکه بايد آن را در قالب تجويز مسکن هاي قوي و فوري دسته بندي کرد که شايد درد – بخوانيد بالابردن تعداد مخاطبان و تضمين فروش يک اجرا - را به صورت موقت تسکين مي دهد اما عوارضِ جانبي زيانبارش همچون آمپول «دگزامتازون» مي تواند يکسره به تخريب و پوکي اسکلت و استخوان بندي تئاتر ما منجر شود!
     هنگامي که به رويکرد آسيب شناسانه دبير اين دوره از جشنواره تئاتر فجر دقيق مي شويم، مي توان ردي از همان ابهام را در اين ميان نيز مشاهده کرد. مجموعه جشنواره تئاتر فجر در حالِ بناکردن عمارتي هرچند خلاقانه بر خاکِ پوکي به اسم تئاتر ايران است که توان و ظرفيت تحملش روشن نيست. همچنان که در سال هاي گذشته فقدان راهبردي روشن در زمينه مديريت آب در کشور، ايران را در آستانه فروافتادن در مغاکِ خشک سالي قرار داده است و هر روز شاهدِ فرونشست زمين به دليل نابودي سفره هاي زيرزميني هستيم، جشنواره تئاتر فجر هم ميراث دار اين خاک پوک به شمار مي رود و هرچه بر بلنداي بناي خود بيفزايد – بخوانيد انتشار زودهنگام فراخوان دوره آتي اش - نمي تواند از خطرِ فروافتادن در چاله آسيب هاي نهادينه شده در تئاتر کشور مصون بماند. در جامعه کوتاه مدتِ ما آنچنان که «محمدعلي همايون کاتوزيان» اقتصاددان سياسي معاصر آشکار کرده است، فقدانِ نگاه هاي راهبردي و مبتني بر سپهر آتي کشور، آفتي تباه کننده بوده است. در هر مقطعي، دولت ها سعي داشته اند با تصميم هايي فوري و برآمده از تفکري قالبي و يکسونگر، نسخه همه مشکلات را يکباره بپيچند، بي آنکه از ظرفيت هاي پژوهشي و مطالعاتي در اين حوزه بهره کافي برده باشند. اگر اسمِ رمز در دولت هاي نهم و دهم، پوپوليسم و هدايت هيئتي امور در غيابِ نگاه کارشناسي بود اين آفت در دولت هاي يازدهم و - اين
     روزها – دوازدهم، تحت عنوان خصوصي سازي، برون سپاري و امثالهم ظهور کرده است و در جست وجوي راه گريزي از مشکلات جاري حوزه فرهنگ و هنر است. رويکردي که با کنارکشيدن دولت از نقشِ راهبردي اش جايگاه آن را به يک ابزار صرفِ نظارتي تقليل داده است. واقعا چه کسي مي تواند در چنين وضعيتي به اين پرسش پاسخ دهد که سکانِ تئاتر کشور در دست چه نهادي است؟ مجموعه اي که زماني به عنوان «مرکز هنرهاي نمايشي» مي شناختيم چندسالي است دچار دگرديسي شده و تنها در قامتِ يک اداره کل عرض اندام مي کند و بيشتر ترجيح مي دهد ناظر باشد تا تاثيرگذار...؛ به راستي متولي تئاتر در ايران چه نهادي است؟ در کدام سازمان به صورت راهبردي براي حال و آينده تئاتر کشور برنامه ريزي مي شود، سند بالادستي تهيه مي شود و بر اجرا و آسيب هاي سر راه آن نظارت مي شود؟
     اين گونه مي شود که در غيابِ يک مرجع روشن، يک نهادِ مسئول و تصميم گير، مجموعه اي که مي بايست تمامي زادورودش بر پايه پژوهش، سنجش، آمارگيري دقيق، تحليلِ موشکافانه و ارائه برنامه جامع براي آينده تئاتر کشور باشد، مجموعه جشنواره تئاتر فجر به ميانه ميدان مي آيد تا در نقشِ يک منجي، بارِ آسيب شناسي، رصدکردن، هدايتگري جريان تئاتر، آزمون، خطا و... را در اين زمينه يکجا به دوش بکشد. به صحبت هاي «فرهاد مهندس پور»، دبيرِ جشنواره تئاتر فجر امسال از اين زاويه بار ديگر توجه کنيد؛ تلاش او در برگزاري جشنواره نه معطوف به اجراي يک رويداد سالانه، بلکه مبتني بر ايجادِ نوعي پايگاه در جهتِ ارائه نگاهي آسيب شناسانه و راهبردي به تئاتر کشور است. هنگامي که او از حرفه اي شدن جشنواره حرف مي زند اشاره اش به خلايي در اين زمينه در گستره تئاتر ايران است که حالا او مي کوشد از طريق جشنواره به پرکردن آن مبادرت ورزد؛ اما او باهوش تر از آن است که نداند توقعاتِ گوناگون هنرمندان از اين جشنواره بدون شک در ماه هاي آتي او را در موقعيتي پيچيده قرار خواهد داد و صداي اعتراضاتي را بلند خواهد کرد که در جست وجوي راهي براي رساندن صداي خود به پيکره بدونِ سر تئاتر ايران است. صداهايي که نه به دبير جشنواره بازمي گردد و نه به فرايند برگزاري جشنواره؛ اينها اعتراضاتي به وضعيت شتر، گاو، پلنگ تئاتر ايران است. به جرياني که آن قدر مبهم و ناروشن در حالِ اداره روند تئاتر کشور است که هيچ کس نمي داند خطاب انتقاداتش بايد به روي چه کسي باشد؟ اگر اداره کل هنرهاي نمايشي نمي خواهد يا نمي تواند، اگر نهاد دانشگاه نمي تواند يا نمي خواهد، اگر مجموعه شبه صنفي خانه تئاتر نمي تواند يا نمي خواهد، اگر سازمان هايي که بودجه در اختيار دارند همچون شهرداري، بنگاه هاي اقتصادي و مديريتي که يکي از وظايف شان توسعه فعاليت هاي فرهنگي و هنري است، مجلس شوراي اسلامي و...، نمي توانند يا نمي خواهند در زمينه پذيرش مسئوليت برنامه ريزي راهبردي و هدايت نظام مند تئاتر کشور نقشي سازنده ايفا کنند، پس چگونه مي بايست توقع داشت چالش هاي موجود برطرف شده و حتي با برگزاري يک جشنواره تئاتري خردمندانه و مبتني بر فعال کردن تمام خانواده تئاتر بتواند به خودش تکاني بدهد؟ چگونه مي توان به نقشِ اصلاحي و انتقادي رسانه ها دل خوش بود، هنگامي که هر مسئولي مي تواند در اين آشفته بازار از زيرِ بار مسئوليت شانه خالي کند و اگر اتفاق خوبي رخ مي دهد، از طريق پيوندي غريب خودش را در آن شريک بشمارد و در غير اين صورت نيروهاي نامرئي و جريان هاي ناشناخته را مسئول آسيب هاي جاري معرفي کند؟
     تئاتر ما نياز به يک نهاد برنامه ريز، سياست گذار و مسئول دارد. نهادي که خودش را باور داشته باشد و تمامي حرکاتش بر يک نگاه تخصصي و کارشناسي استوار باشد. وقتي ذوق زده مي شويم از اينکه چه تعداد نمايش در اين ماه روي صحنه رفته است و هرگونه انتقادي را در اين زمينه انحرافي مي دانيم، بر مبناي کدام مستند پژوهشي اظهارنظر مي کنيم؟ بر مبناي کدام کارِ ميداني و تحليلِ زيرساختي حرف مي زنيم؟ اگر دولت خرسند است که با رهاکردن و سپردن کل جريان تئاتر به بهانه رشد اقتصادي همه چيز عالي خواهد بود، پس به اين سوال پاسخ دهد نقش و وظيفه دولت در حداقلي ترين شکلش چگونه ادا مي شود؟ فقط صدور مجوز اجراها؟ اين را که خود اعضاي خانواده تئاتر هم به خوبي مي توانند انجام دهند! چه نيازي به دستگاهي عريض و طويل براي ابلاغ نکاتي که همه ما شهروندان اين سرزمين با گوشت و پوست و خونمان به آنها آگاهي داريم، وجود دارد؟
     من هم براي سازمان جشنواره تئاتر فجر امسال بهترين آرزوها را مي کنم اما در کنارش اين نگاه واقع بينانه را نيز دارم که معجزه اي رخ نخواهد داد. آسيب ها سر جايش خواهد بود تا زماني که هرکدام از ما مجبور نباشيم براي انجام دادن وظايفمان در بخش هاي مختلف تئاتر اين کشور آتش را از نو اختراع کنيم و خودمان به قانون گذار و سياست گذار و مجري و منتقد در يک زمان بدل شويم. سخن آخر باز هم تاکيدي بر اين مهم است که تئاتر ايران نياز به يک نهاد پژوهشي و مطالعاتي دارد که وظيفه اش طراحي استراتژي و راهبردهاي درازمدت باشد. نهادي که با ورزيدگي بالاي خود از کوچک ترين ظرفيت ها و فرصت ها براي توسعه تئاتر و آسيب زدايي از آن استفاده کند. بدون شک اين نهاد نمي تواند سازمان برگزاري يک جشنواره باشد. هرچند بدون شک شايسته ترين کار به جاي نفرين به تاريکي افروختن يکي شمع است، اما از يک جشنواره تنها و تنها به اندازه يک جشنواره توقع داريم و پيروزي يا آسيب هاي آن را در امتداد فضاي جاري بر تئاتر کشور ارزيابي خواهيم کرد.
    شتر، گاو، پلنگ / چرا جشنواره فجر نمي تواند منجي تئاتر ما باشد؟
    


 روزنامه شرق ، شماره 3011 به تاريخ 23/8/96، صفحه 9 (هنر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 3 بار
    



آثار ديگري از "امين عظيمي"

  تئاترِ وانموده ها: بيگانگي، بازيگوشي و اضطراب / گفت و گو با «محمد مساوات»، نويسنده و كارگردان «اين يك پيپ نيست»
امين عظيمي، شرق 2/8/96
مشاهده متن    
  مسّاح ِ كافكا به تئاتر مي رود / گزاره هايي پيرامون وضعيت آموزش تئاتر در ايران
امين عظيمي، شرق 18/7/96
مشاهده متن    
  ...با ماندگاري بالا / نگاهي به نمايش «ماتريوشكا» ي پارسا پيروزفر
امين عظيمي، شرق 3/7/96
مشاهده متن    
  در ستايش «ديگري»
امين عظيمي، شرق 28/6/96
مشاهده متن    
  تروريست هاي مبتذل و نقد تئاتر
امين عظيمي، شرق 21/6/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله انفورماتيك سلامت و زيست پزشكي
متن مطالب شماره 1 (پياپي 11)، 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است