|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد96/8/23: ابعاد بزرگترين زلزله ربع قرن ايران
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4196
شنبه بيست و هفتم آبان ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4193 23/8/96 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


ابعاد بزرگترين زلزله ربع قرن ايران
پاسخ به دو پرسش و پنج شايعه درباره زلزله غرب كشور


ابعاد بزرگترين زلزله ربع قرن ايران عكس: AFP
ابعاد بزرگترين زلزله ربع قرن ايران عكس: AFP
گزارش فني از جزئيات پنج نوع تخريب ساختمان ها در منطقه زلزله زده
    دنياي اقتصاد : زلزله يکشنبه شب غرب ايران(مرز ايران و عراق)که در دو نقطه نزديک به هم در خاک ايران و عراق-به عنوان نقاط اصلي زمين لرزه-رخ داد، به ثبت زمين لرزه بي سابقه طي ۲۷ سال اخير در ايران منجر شد و در عين حال «لرزش محسوس» در ۱۶ استان کشور و ۸ کشور همسايه ايران و عراق را به همراه داشت.
    کانون وقوع زلزله اصلي يکشنبه شب مرز ايران و عراق درحالي از سوي «مرکز لرزه نگاري کشوري وابسته به موسسه ژئوفيزيک دانشگاه تهران» در فاصله ۵ کيلومتري منطقه «ازگله» واقع در استان کرمانشاه، با بزرگاي ۳/ ۷ به ثبت رسيده است که «مرکز ملي زمين لرزه اي سازمان زمين شناسي آمريکا» و همچنين «مرکز زلزله شناسي اروپا-مديترانه»، کانون اين زمين لرزه را با بزرگاي ۲/ ۷ ريشتر در «۳۲ کيلومتري جنوب غرب حلبچه» واقع در عراق ثبت کرده اند.
    اين زلزله بنا بر آنچه در مرکز لرزه نگاري کشوري وابسته به موسسه ژئوفيزيک دانشگاه تهران به ثبت رسيده است در عمق ۱۱ کيلومتري زمين در ساعت ۲۱ و ۴۸ دقيقه و ۱۶ ثانيه به وقت محلي تهران و همچنين ۲۱ و ۱۸ دقيقه به وقت عراق به ثبت رسيده است.هر چند سه مرکز لرزه نگاري در داخل و خارج کشور دو کانون مختلف براي زلزله اصلي يکشنبه شب به ثبت رسانده اند اما فاصله اين دو نقطه که به عنوان کانون اين زلزله به ثبت رسيده اند بسيار کم و تنها در حد چند کيلومتر واقع در اطراف مرز ايران و عراق است. زلزله ۳/ ۷ ريشتري منطقه ازگله واقع در استان کرمانشاه در حالي از نظر بزرگا، طي ۲۷ سال اخير در کشور بي سابقه بوده است که اين زلزله از نظر «عمق کم» نيز در پهنه فلات ايران طي دست کم ۲۰ سال گذشته بي سابقه بوده است.آخرين زمين لرزه با بزرگاي بيش از ۷ ريشتر قبل از اين مربوط به زلزله ۳/ ۷ ريشتري منجيل و رودبار در سال ۶۹ بوده است.
    مهدي زارع، زلزله شناس ايراني و محقق بين المللي زلزله، در تشريح جزئيات وقوع اين زمين لرزه از نامشخص بودن گسل منشا زلزله مذکور در ساعات اوليه پس از وقوع زلزله و روز بعد از آن خبر مي دهد و در عين حال از وجود دو گسل فعال شامل «گسل فعال زاگرس» و «گسل هاي پهنه گسل ذهاب(سرپل ذهاب)»، در اين منطقه ياد مي کند؛ هر چند به گفته وي هنوز مشخص نيست اين زلزله از تحرکات کدام پهنه گسلي در اين منطقه نشات گرفته است. به گزارش «دنياي اقتصاد»، زلزله ۳/ ۷ ريشتري يکشنبه شب غرب ايران، درحالي منجر به لرزش ۱۶ استان کشور شد که همزمان در ۱۰ کشور همسايه(با احتساب ايران و عراق) نيز اين زمين لرزه احساس شد. مهدي زارع، زلزله شناس ايراني علت احساس زلزله در پهنه گسترده کشور را «بزرگاي زياد» و «عمق کم» اين زمين لرزه عنوان مي کند.
    
    يکشنبه شب گذشته، به دنبال وقوع زمين لرزه ۳/ ۷ ريشتري در مرز ايران و عراق، علاوه بر استان هاي غربي کشور همچون کرمانشاه، کردستان و ايلام، زمين لرزه در استان هاي تهران، لرستان، مرکزي، اصفهان، زنجان، همدان، چهارمحال وبختياري، آذربايجان شرقي، آذربايجان غربي، اردبيل، بوشهر، خوزستان و هرمزگان نيز احساس شد.اين درحالي است که در همان زمان وقوع زلزله، علاوه بر ايران وعراق، بخش هايي از کشورهاي کويت، ارمنستان، آذربايجان، گرجستان، عربستان، قطر، بحرين و لبنان، نيز لرزيد.اين زلزله شناس ايراني با بيان اينکه اين زمين لرزه به لحاظ طبقه بندي «شدت زلزله» و «ميزان لرزش زمين» در رديف زلزله هاي «خيلي قوي» قرار دارد، تاکيد کرد: زمين لرزه ۳/ ۷ ريشتري ازگله، به لحاظ «نوع» نيز در رديف زلزله هاي «اصلي» يا زلزله هاي (Major) قرار دارد. همچنين به لحاظ «ميزان خسارت» اين زمين لرزه در حد «متوسط» ارزيابي مي شود.
    
    زلزله در غرب کشور ادامه دارد؟
    به دنبال وقوع زمين لرزه ۳/ ۷ ريشتري در مرز ايران و عراق و همچنين پس لرزه هاي متعدد در ساعات و روز بعد از وقوع اين زمين لرزه، اين سوال وجود دارد که آيا زمين لرزه هاي غرب کشور همچنان ادامه خواهد داشت؟
    بررسي هاي «دنياي اقتصاد» بر پايه اطلاعات منتشر شده از سوي مرکز لرزه نگاري کشوري وابسته به موسسه ژئوفيزيک دانشگاه تهران حاکي است قبل از وقوع زمين لرزه اصلي ۳/ ۷ ريشتري در ساعت ۲۱ و ۴۸ دقيقه و ۱۶ ثانيه به وقت تهران در منطقه ازگله واقع در استان کرمانشاه، در ساعت ۲۱ و ۵ دقيقه، پيش لرزه اي با بزرگاي ۵/ ۴ ريشتر در همين منطقه به وقوع پيوسته است که مي توان به نوعي آن را «پيش لرزه» زلزله اصلي محسوب کرد.اين درحالي است که اطلاعات ثبت شده در مرکز لرزه نگاري کشوري مربوط به زمين لرزه هاي روز گذشته در کشور، همچنين از وقوع يک زمين لرزه ۴ ريشتري در ساعت ۶ و ۱۷ دقيقه روز يکشنبه در هرمزگان، خبر مي دهد. هر چند هنوز شاهد علمي مبني بر ارتباط اين زمين لرزه با زلزله «ازگله» وجود ندارد. بعد از زلزله اصلي يکشنبه شب ازگله، تا ساعت ۱۵ روز دوشنبه-يک روز بعد از وقوع زلزله – ۴۰ مورد پس لرزه در استان هاي کرمانشاه، و همچنين زلزله در کردستان و ايلام، مرز عراق و کرمانشاه و حتي استان مازندران در مرکز لرزه نگاري کشوري به ثبت رسيد که همه اين پس لرزه ها بزرگايي بيش از ۳ ريشتر داشته اند.
    اين درحالي است که از مجموع ۴۰ پس لرزه رخ داده تا ساعت ۱۵ روز دوشنبه، ۱۹ پس لرزه با بزرگاي بيش از ۴ ريشتر به ثبت رسيده است؛ هر چند در ساعات بعدي ديروز نيز اين پس لرزه ها در مناطق مختلفي از غرب کشور ادامه يافت.با اين حال از يک شنبه تا ساعت ۰۳:۶۱ديروز ۱۵۲پس لرزه زير ۳وبالاي ۳ ريشتر رخ داد.
    زارع، زلزله شناس ايراني، در پاسخ به اين «سوال» که پس لرزه هاي بعدي مربوط به زلزله ۳/ ۷ ريشتري، تا چه زماني ادامه خواهد داشت و آيا شدت و بزرگاي اين پس لرزه ها به زلزله اصلي خواهد رسيد، به «دنياي اقتصاد» اعلام کرد: پس لرزه هاي مربوط به زلزله هايي با عمق، شدت و بزرگاي مشابه زمين لرزه يکشنبه شب ازگله، معمولا تا ۸ ماه بعد از وقوع زمين لرزه اصلي مي تواند ادامه داشته باشد، اما بعيد است شدت پس لرزه هاي بعدي به اندازه زلزله اصلي باشد؛ همچنين با گذشت زمان و هر چه به پيش مي رويم انتظار مي رود از شدت و بزرگاي پس لرزه ها کاسته شود. زارع همچنين اعلام کرد: منطقه اي که زلزله شامگاه ۲۱ آبان در آن به وقوع پيوسته است و پس از آن نيز شاهد وقوع پس لرزه هاي متعدد در آن بوده ايم جزو مناطق داراي سابقه لرزه خيزي است و به نوعي در فهرست مناطق بسيار لرزه خيز قرار دارد.
    وي با بيان اينکه خطر وقوع زمين لرزه هاي بعدي در اين منطقه مانند همه مناطق لرزه خيز همچنان وجود دارد، خاطرنشان کرد: هنوز نمي توان درخصوص عمق دقيق اين زلزله اظهار نظر قطعي کرد هر چند منابع مختلف عمق هاي مختلفي را براي اين زمين لرزه اعلام کرده اند. به گفته زارع، هر چند در قرن ۲۱ رخداد زمين لرزه با بزرگاي قابل توجه در اين منطقه به ثبت نرسيده است اما در قرن بيستم در سال ۱۹۶۷ ميلادي زمين لرزه اي با بزرگاي ۷/ ۵ ريشتر و همچنين در سال ۱۹۸۳ ميلادي زلزله اي با بزرگاي ۱/ ۵ ريشتر در مناطق حلوان و سرپل ذهاب ثبت شده است. همچنين شواهدي مبني بر وقوع زمين لرزه هاي با بزرگاي قابل توجه در سال هاي ۹۵۸ و ۱۱۵۰ ميلادي نيز وجود دارد که نشان مي دهد اين منطقه، سوابق تاريخي به لحاظ لرزه خيزي و وقوع زلزله دارد.
    
    تهران زلزله آمد؟
    به گزارش «دنياي اقتصاد»، همزمان با وقوع زمين لرزه ۳/ ۷ ريشتري در مرز ايران و عراق، اين زمين لرزه در مناطقي از شهر تهران نيز احساس شد؛ اين درحالي است که هيچ رکورد مشخصي از وقوع زمين لرزه مستقل در شهر تهران ناشي از گسل هاي تهران در فهرست زلزله هاي ثبت شده در مرکز لرزه نگاري کشوري به دنبال لرزش احساس شده، مربوط به يکشنبه شب گذشته به ثبت نرسيده است.مهدي زارع در پاسخ به اين پرسش که آيا تهران زلزله مي آيد، به «دنياي اقتصاد» اعلام کرد: هرچند يکشنبه شب شهروندان در برخي مناطق شهر تهران زمين لرزه را احساس کردند اما لرزش احساس شده ناشي از وقوع زمين لرزه در مرز ايران و عراق بوده است و هيچ زمين لرزه مشخصي در ارتباط با تحرک گسل هاي فعال شهر تهران به وقوع نپيوسته است. به گفته وي به دليل بزرگاي زياد اين زمين لرزه، علاوه بر استان هاي غربي کشور اين زمين لرزه در نيمي از پهنه کشور از جمله تهران احساس شده است. در واقع اين رخداد زمين لرزه به تحريک گسل هاي دور از منطقه «رو مرکزي»(گسل هاي تهران، تبريز و قم) ربطي ندارد.
    
    پاسخ به ۵ شايعه
    از همان دقايق ابتدايي بعد از وقوع زمين لرزه ۳/ ۷ ريشتري در مرز ايران و عراق، ۵ شايعه نگران کننده در شبکه هاي مجازي در رابطه با دلايل و پيامدهاي وقوع اين زمين لرزه منتشر شد. از آنجا که در ساعات اوليه پس از وقوع زمين لرزه، جو رواني در شهرهاي مختلف کشور به خصوص شهرهايي که زمين لرزه در آنها احساس شد(نيمي از استان هاي کشور)، از بستر لازم براي پذيرش شايعات برخوردار بود، همين بستر رواني منجر به دامن زدن به نشر شايعات، به خصوص در فضاي مجازي شد.
    يافته هاي «دنياي اقتصاد» به منظور صحت سنجي شايعات مطرح شده پس از وقوع زمين لرزه يکشنبه شب در مرز ايران و عراق بر مبناي اظهارات مهدي زارع، زلزله شناس ايراني حاکي است: هيچ کدام از شايعات مطرح شده صحت ندارد. در حالي که شايعه «غيرطبيعي بودن زمين لرزه ناشي از وقوع انفجار» در بدو وقوع زمين لرزه در شبکه هاي اجتماعي منتشر شد برخي ديگر اعلام کردند اين زمين لرزه پيش از اين از سوي زلزله شناسان آمريکايي «پيش بيني» و درباره آن «هشدار قبلي» داده شده بود. همچنين شايعه شد «زلزله ۳/ ۷ ريشتري يکشنبه شب، زلزله اصلي نبوده و در ساعات آينده پس از وقوع اين زمين لرزه، زلزله هاي بزرگ تري به وقوع خواهد پيوست.»
    شايعه ديگري مبني بر اينکه «اين زلزله از گسل هاي ناشناخته منشا مي گيرد» و علاوه بر آن «زلزله هاي مهيب تري» در «ساعات آينده» در شهرهاي ديگري از ايران به وقوع خواهد پيوست نيز منتشر شد. زارع با رد همه اين شايعه ها به «دنياي اقتصاد» اعلام کرد: اينکه اين زلزله طبيعي نبوده حاصل انفجار (اتمي، هسته اي يا نظامي) بوده بي پايه و اساس است، چرا که هزاران دستگاه لرزه نگاري اين زلزله طبيعي را ثبت کرده اند، اگر انفجار بود در دقايق اوليه از سوي تمام مراکز بين المللي زلزله شناسي اعلام مي شد که اين اتفاق انفجار بوده نه زلزله طبيعي.
    همچنين شايعه ديگري مبني بر اينکه اين زلزله توسط سازمان زمين شناسي آمريکا يا مرکز لرزه نگاري آمريکا (که اساسا معلوم نيست کجا هست!؟) ۴ سال قبل در سال ۲۰۱۳ پيش بيني شده بود يا جاها يا افراد ديگري اين زلزله را پيش بيني کرده اند و از قبل اعلام کرده بودند نيز بي پايه است، چرا که ما نه در ايران و نه در هيچ جاي دنيا روشي مخفي و پنهاني براي پيش بيني زلزله يا هيچ پديده طبيعي ديگر نداريم. همچنين اينکه زلزله اصلي در ساعات آينده در نيمه شب رخ خواهد داد هم بي پايه است، چرا که تا کنون در هيچ جاي دنيا وقوع زلزله را براي رخداد در زماني دقيق بر مبناي زمان، مکان و اندازه پيش بيني نکرده اند و روش هاي منتشر نشده و مخفي نيز مبناي بحث علمي نيستند.
    زارع ادامه داد: اين شايعه که زلزله مهم تري در شهرهاي ديگر رخ خواهد داد نيز بي اساس است؛ چرا که اين اتفاق مربوط به پهنه رومرکزي پهنه خميدگي جبهه کوهستان زاگرس و پهنه گسل ذهاب است، بنابراين اينکه زلزله چون در تهران و تبريز حس شده، موجب تحريک گسل هاي تهران و تبريز و ساير شهر ها خواهد شد مطلقا بي پايه است. وي همچنين هرگونه ادعايي ناشي از «وقوع زلزله در گسل هاي ناشناخته» را رد کرد و گفت: اين رويداد، لرزه نگاشت هاي شفاف و شناخته شده ثبت شده در ايران و ساير نواحي جهان داشته است.
    
    
    
    

    
    

    
    رمز گشايي از قوي ترين زلزله ايران
    

    
    جايگاه زلزله «ازگله» در طبقه بندي زلزله ها
    

    
    دنياي اقتصاد: زلزله اي که با بزرگاي 3/ 7 ريشتر يکشنبه شب پهنه غربي کشور را لرزاند، بيش از آنکه اذهان عمومي را متوجه ابعاد زلزله کند به واسطه انتشار تصاويري از تخريب ساختمان هاي مسکن مهر در استان کرمانشاه در فضاي مجازي، نگراني هايي را درباره مقاومت و استحکام اين واحدهاي مسکوني دولتي ساز دامن زده است.
    يکي از اين عکس ها که در فضاي مجازي دست به دست به صورت مکرر منتشر شده است صحنه تلخ و قابل تاملي را نشان مي دهد. اين تصوير که مربوط به منطقه اي از شهر «سرپل ذهاب» واقع در استان کرمانشاه است، دو ساختمان مسکوني در دو طرف يک خيابان است که يکي مسکن مهر است که در اين تصوير نماي بيروني و ديوارهاي ساختمان تخريب شده است اما ساختمان دوم در سمت ديگر خيابان از نوع معمولي (غيرمهر) کاملا سالم باقي مانده است. در عين حال مشاهدات عيني از شهرهاي استان کرمانشاه نيز اين موضوع را تاييد مي کند که ساختمان هاي مسکن مهر با آسيب ديدگي، خرابي و تخريب قابل توجه مواجه شده است.
    انتشار اين تصاوير در فضاي مجازي پس از حادثه زلزله يکشنبه شب باعث شده است اذهان عمومي نسبت به دو ميليون و ۳۰۰ هزار واحد مسکوني که با برچسب مسکن مهر در شهرهاي مختلف ايران ساخته شده است، «بدبين» شوند و اين برداشت از سوي مردم ايجاد شود که اين ساختمان ها بدون محاسبات دقيق فني و با کم ترين کيفيت احداث شده اند.
    اما احمد اصغري مهرآبادي، قائم مقام وزير راه و شهرسازي در امور مسکن مهر درباره اين دغدغه عمومي درخصوص ميزان مقاومت ساختمان هاي مسکن مهر به «دنياي اقتصاد» گفت: در شهرستان سرپل ذهاب دو پروژه مسکن مهر احداث شده است. اولي پروژه ۲۰۰ واحدي مسکن مهر شکوه است که بدون خسارت باقي مانده و دومين پروژه ۵۷۶ واحدي شهيدشيرودي است که اگرچه ديوارهاي اين ساختمان ها تخريب شده اما سازه اصلي آسيب نديده است.
    او ادامه داد: علاوه بر ساختمان هاي مسکن مهر ديگر ساختمان ها نيز دچار آسيب هاي جدي شده اند؛ به عنوان مثال يکي از ادارات راه و شهرسازي در يکي از شهرهاي استان کرمانشاه کاملا تخريب شده است.
    به گزارش «دنياي اقتصاد» با اين حال دو نگاه به ماجراي تخريب ساختمان هاي مسکن مهر سرپل ذهاب وجود دارد. در قالب نگاه اول، از آنجا که با وقوع زلزله اي با بزرگاي بيش از ۷ ريشتر که در ۲۷ سال اخير در ايران و در ۵۰ سال گذشته در منطقه زاگرس بي سابقه بوده، تخريب ساختمان هاي مسکن مهر نيز همچون ديگر ساختمان ها دور از واقعيت نيست. مطابق با اين ديدگاه اگرچه ديوارهاي برخي ساختمان هاي مسکن مهر آسيب ديده اند اما سازه اين ساختمان ها سالم است. اما نگاه دوم در مقابل اين نگاه بر اين موضوع تاکيد مي کند که از آنجا که مسکن مهر با منابع ارزان قيمت و تورم زا به شکل گسترده و در سطح ملي براي اقشار محروم ساخته شده است بايد به گونه اي ساخته مي شد که در شهرهايي که داراي گسل هاي فعال هستند و سابقه لرزه اي قابل توجه دارند، به لحاظ استحکام در برابر زلزله مقاوم باشند.
    در اين باره يک صاحبنظر بخش زلزله به «دنياي اقتصاد» گفت: برداشت اوليه از شکل تخريب ساختمان هاي مسکن مهر و داده هاي فني زمين لرزه کرمانشاه نشان مي دهد مطمئنا طراحي و اجرا در اين ساخت و سازها داراي نقطه ضعف اساسي بوده است. علي بيت اللهي تاکيد مي کند پيش تر نتايج بازديدهاي فني از بناهاي مسکوني در بجنورد (زلزله خراسان) نيز مشخص کرد در حالي که برخي خانه هاي روستايي در برابر زلزله تاب آورده بودند، اما برخي ساختمان هاي مسکن مهر تخريب شدند. وي افزود: انتظار اين است مسکن مهر مطابق آيين نامه ۲۸۰۰ (مقررات زلزله) ساخته شده باشد. بر اين اساس ساختمان ها بايد دست کم شتاب ناشي از زلزله معادل G ۰/ ۳ را تحمل کند. اين در حالي است که شتاب نگار منطقه زلزله زده کرمانشاه شتاب ميانگين G ۰/ ۲۵ را ثبت کرده است؛ بنابراين مشخص است اين ساختمان ها از حداقل مقاومت موردانتظار نيز برخوردار نبودند.
    
    ابعاد بزرگترين زلزله ربع قرن ايران / پاسخ به دو پرسش و پنج شايعه درباره زلزله غرب كشور
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4193 به تاريخ 23/8/96، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 47 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله توليد گياهان زراعي
متن مطالب شماره 2 (پياپي 1002)، تابستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است