|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد96/9/14: جنبش دانشجويي در دوره گذار
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4162
پنجشنبه بيست و پنجم مرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 3969 14/9/96 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
      


سياست 
جنبش دانشجويي در دوره گذار


نويسنده: غلامرضا ظريفيان *

جنبش دانشجويي يكي از مستمر ترين، پايدارترين و تاثيرگذارترين جنبش هاي اجتماعي و مدني ايران است. حذف اين جنبش قديمي و ريشه دار از تاريخ معاصر ايران بخش قابل توجهي از تحولات سياسي را مغفول مي گذارد. رد پاي اين جنبش از ابتداي راه تاكنون در تمامي تحولات بزرگ و مهم سياسي، اجتماعي ايران مشاهده مي شود. علت اين امر جايگاهي است كه جنبش دانشجويي به واسطه ضعف نهادهاي مدني ديگر، از سال ١٣٢٠ يا حتي بعد از تاسيس دانشگاه تهران به دست آورده است.
     جنبش هاي اجتماعي در كشورهاي مدرن معمولا تحت تاثير احزاب يا انجمن هاي صنفي و سنديكاها قرار دارند اما در ايران به خاطر ضعف تحزب و اصناف، دانشگاه نقش مهمي در تحولات سياسي و اجتماعي كشور ايفا كرد. نخستين نقش آفريني دانشگاه بين سال هاي ١٣٢٠ تا ١٣٣٢ بود و ٤٥٠٠ نفر از جمعيت ٦ هزار نفره دانشگاه در تظاهراتي در حمايت از نهضت ملي شركت كردند. بعد از كودتاي سال ١٣٣٢ كه بخش قابل توجهي از رهبران سياسي دستگير، متواري يا منزوي شدند: دانشگاه توانست از شوك سياسي كودتا خارج شده و بر فضاي امنيتي حاكم بر جامعه غلبه كند. ماجراي بازگشايي سفارت انگليس و سفر نيكسون براي دريافت دكتراي افتخاري مورد واكنش شديد دانشگاه قرار گرفت و منجر به رقم خوردن حادثه ١٦ آذر شد. اين حادثه از آن پس به نماد دفاع از عدالت، استقلال، آزاديخواهي و مبارزه با استبداد و زياده خواهي ابرقدرت ها تبديل شد. در همه سال هاي گذشته اين روز گرامي داشته شده و بعضا امنيتي بودن فضاي دانشگاه نيز در اين روند خللي وارد نكرده است. دانشگاه در تحولات سياسي بعد همچون خرداد ٤٢ و انقلاب اسلامي نيز نقش آفرين بود. جنبش دانشجويي بعد از پيروزي انقلاب اسلامي وارد عرصه هاي خيلي جديدتري شد.
     دو شعار و مفهوم اصلي عدالت اجتماعي و مبارزه با امپرياليسم سبب شده بود كه فعاليت هاي دانشجويي در درون انقلاب حل شود، بعد از آن نيز بخش عظيمي از دانشجويان و فعالان اين حوزه درگير جنگ شده بودند، نهايتا در دهه دوم انقلاب شاهد احياي جنبش دانشجويي زير چتر بزرگ تحكيم وحدت بوديم. اين جنبش در دوره سازندگي خيلي فعال تر شد و بيشتر نقد دولت را در دستور كار داشت. جنبش دانشجويي در دولت اصلاحات به اوج رسيد. از ابتداي تشكيل دولت اصلاحات و سال هاي بين ٧٦ تا ٧٨ دانشگاه در عرصه جدي فعاليت هاي سياسي، اجتماعي وارد شد. تشكل هاي دانشجويي بيشتر شد و نشريات دانشجويي گسترش يافت. جنبش دانشجويي تا پيش از حادثه تلخ ١٨ تير ٧٨ در دانشگاه فعال و در بيرون از دانشگاه تاثيرگذار بود.
    حادثه كوي دانشگاه جنبش دانشجويي را با بحران مواجه كرد و گفتمان عدالت خواهي به گفتمان آزاديخواهي و دموكراسي خواهي تبديل شد.
     بزرگ شدن بدنه دانشگاه نيز از جمله عوامل ديگري بود كه در مسير جنبش دانشجويي تغييراتي ايجاد كرد. افزايش تعداد دانشجويان نسبت به ابتداي انقلاب و بزرگ شدن بدنه دانشگاه سبب شد كه جنبش دانشجويي معطوف به سياست به جنبش دانشجويي معطوف به اجتماع تبديل شود. انجمن هاي علمي، كانون هاي فرهنگي، تشكل هاي زيست محيطي، تشكل هاي ورزشي و... در درون جنبش دانشجويي شكل گرفت و اين جنبش فراز و نشيب هاي جدي را از سر گذراند.
     جنبش دانشجويي در دولت نهم و دهم با يك توقف جدي رو به رو شد زيرا در اين دوره به فعاليت دانشجويي به عنوان يك فرصت نگريسته نشد و حتي آن را تهديد مي شمردند. از همين رو شاهد برخوردهاي امنيتي و برخوردهاي كاهنده با جنبش دانشجويي بوديم. تعداد بسياري از تشكل هاي دانشجويي منحل شده يا غيرفعال شدند. شاهد ستاره دار كردن دانشجويان بوديم و مي توان گفت كه دوره سختي بود. در دولت تدبير و اميد نيز تلاش هايي شده و از امنيتي بودن فضاي دانشگاه كاسته شده است.
     نكته اينجا است كه در دوره جديد از جنبش دانشجويي با مسائل جديدي همچون گسترش رسانه هاي مجازي، تغييرات نسل و... مواجه هستيم. گسترش فضاي مجازي تا حدي از ميزان اثرگذاري فعاليت هاي دانشجويي كاسته است. سلايق متفاوت نسل جديد نيز تغييرات را ايجاد مي كند. در مجموع جنبش دانشجويي در حال گذار به مرحله اي است كه با گذشته متفاوت است. از آنجايي كه هنوز جنبش دانشجويي به مرحله جديد خود نرسيده است گاهي تصور مي شود كه اين جنبش دچار ركود و سكون شده است.
     به اعتقاد من جنبش دانشجويي راكد و بي اثر نشده است و تنها در شرايط وي‍ژه و دوره گذار قرار دارد. بايد منتظر ماند و ديد كه اين جنبش با تغييرات جديد چطور كنار مي آيد و چه مسيري را در پيش مي گيرد.
    
    * معاون وزير علوم دولت اصلاحات
    
    سياست: جنبش دانشجويي در دوره گذار
    


 روزنامه اعتماد، شماره 3969 به تاريخ 14/9/96، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 32 بار
    



آثار ديگري از "غلامرضا ظريفيان "

  هم انديشي دولت و دانشگاهيان يك اتفاق نيك
غلامرضا ظريفيان*، ايران 24/5/97
مشاهده متن    
  زمان درمان ضعف ها
غلامرضا ظريفيان *، ايران 13/5/97
مشاهده متن    
  سختي، ابهام، انتظار
غلامرضا ظريفيان، اعتماد 1/5/97
مشاهده متن    
  اتاق فكر، نياز همه بخش هاي حاكميتي
غلامرضا ظريفيان*، ايران 30/4/97
مشاهده متن    
  نقش مهم صدا و سيما
غلامرضا ظريفيان، اعتماد 25/4/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه مديريت ارتباطات
متن مطالب شماره 99، مرداد 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است