|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد96/9/14: محرك هاي قيمتي در ماه هاي آتي
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4308
پنجشنبه سي ام فروردين ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4209 14/9/96 > صفحه 29 (باشگاه اقتصاددانان) > متن
 
 


محرك هاي قيمتي در ماه هاي آتي


نويسنده: احمد طاهرخاني كدخدائي *


     نرخ ارز همواره مورد توجه بخش زيادي از جامعه به خصوص صنعتگران و بازاريان براي تحليل و پيش بيني وضعيت اقتصادي حوزه کسب و کار خود و نقل محافل براي کشف ارتباط بين وقايع دنياي پيراموني و نوسانات آن است. نوسانات شديد نرخ ارز در سال هاي متمادي گذشته به گونه اي بوده است که کمتر کسي را مي توان سراغ داشت که از تجربه و حتي جست وجوي علل آن دور مانده باشد؛ چرا که در طول چهار دهه گذشته قيمت ارز بيش از ۵۰۰ برابر افزايش را تجربه کرده است و در هر دهه شاهد نوسانات خواسته يا ناخواسته شديدي بوده است.
    در مقاطعي از سال همچون مهرماه سال جاري که نرخ ارز دچار تغييرات بيشتري شده است، بحث بر سر چرايي اين نوسانات و پيش بيني وضعيت نرخ ارز بيش از ساير مقاطع شنيده مي شود. عوامل موثر بر تغيير نرخ ارز را مي توان در دو دسته عوامل اقتصادي و غيراقتصادي مورد بررسي قرار داد و با نگاهي به تاثير اين عوامل در طول سال هاي گذشته بر سيستم خاص و پيچيده اقتصادي ايران تحليلي از علل نوسانات و مانايي آن ارائه داد. نوسانات نرخ تورم، نرخ بهره، رشد نقدينگي و نرخ تورم کشورهايي که با آنها مبادلات تجاري صورت مي گيرد، از جمله مهم ترين عوامل اقتصادي موثر بر نرخ ارز به شمار مي آيد. عوامل سياسي و محدوديت هايي که به واسطه آن در مبادلات کالا و پول تغييراتي ايجاد مي شود، همچون تحريم شبکه بانکي، تحريم اقلام مهم صادراتي مانند نفت که در ارزآوري براي کشور بيشترين نقش را دارند نيز از جمله عوامل غيراقتصادي به شمار مي رود. اما عوامل ياد شده بايد در يک بازار عرضه و تقاضا که مبتني بر نياز است قيمت ارز را مشخص کند. اتفاقي که عملا نمي افتد و عوامل غيراقتصادي در آن نقش مهمي دارند.
    همچنين به دليل ويژگي هاي اين سيستم بخشي از اين عوامل نقشي بيشتر از آنچه بايد، ايفا مي کنند و تبديل به عوامل رواني و تاثير گذاري مي شوند که از قضا تاثير آن کمتر از عوامل يادشده بر تغييرات نرخ ارز در اقتصاد کشور ما نيست. هيجانات و جو رواني کاذب حاکم بر بازار و اقدامات بعضا غيرهمسو از سوي سياست گذاران توانسته است، بر تلاطم هميشگي بازار ارز بيفزايد و فضاي بيشتري براي دلالان بازار درجهت تاثيرگذاري رواني در بازار ايجاد کند. تاثيراتي که اکنون به نوعي براي بازار رسميت پيدا کرده است و در چنين مواقعي در يک رابطه دوسويه، ذهنيت جامعه را براي ايجاد اين تغييرات آماده مي کند. همچون انتظاراتي که مردم در روزهاي پس از پايان جنگ تحميلي از کاهش نرخ ارز و بازگشت به شرايط پيش از آن داشته اند و به يکباره موجب افت ۳۰ درصدي قيمت ارز شده است، تغييري که ديري نپاييد و نرخ ارز به مرور روند صعودي به خود گرفت و براي اولين بار نرخ دلار در سال ۶۸ سه رقمي شد. افزايش نرخ تورم در ابتداي دهه هفتاد و اواسط آن موجب شد در چند مقطع نرخ ارز، رشد ۳۰ تا ۵۰ درصدي را تجربه کند تا قيمت ارز در سال ۷۶ را به حدود ۵۰۰ تومان برساند. دهه ۸۰ به نسبت آرام سپري شد و قيمت ارز با رشد ۲۸ درصدي از حدود ۸۰۰ تومان در سال ۱۳۸۰ به ۱۱۰۰ تومان در سال ۱۳۸۹ رسيد. سال ۱۳۸۹ تا سال ۱۳۹۱ اوج تغييرات نرخ ارز در طول دهه اخير بوده است.
     تشديد تحريم هاي مختلف و تنش هاي سياسي و تحت تحريم قرارگرفتن شبکه بانکي کشور، ايجاد مشکل در مبادلات ارزي و زمزمه کاهش درآمد نفتي در چند برهه موجب شد قيمت ارز از ۱۱۰۰ تومان در سال ۱۳۸۹ به ۳۵۰۰ تومان در پايان سال ۹۱ برسد. نوسانات در اين سال بسيار زياد بود و قيمت ارز مرز ۴۰۰۰ تومان را نيز تجربه کرد. عوامل رواني در کنار همه آنچه ذکر شد تاثير زيادي بر نوسانات و حتي افزايش قيمت دلار داشته است. در طول چهار سال اخير نيز اين عوامل به گونه اي ديگر بر نرخ ارز اثر گذاشته است. توافق هسته اي و کنترل تورم تا حدودي تغييرات افسارگسيخته قيمت ارز را کنترل کرد. پس از اندکي کاهش در شش ماه ابتدايي سال ۹۲، قيمت ارز از حدود ۳۱۰۰ تومان در اين سال به ۳۶۰۰ تومان در مهرماه ۱۳۹۵ رسيد. آبان و آذر ماه سال گذشته با روي کار آمدن ترامپ در آمريکا و گمانه زني ها درخصوص رويکرد دولت جديد آمريکا مبني بر کنار گذاشتن توافق هسته اي و بازگشت تحريم ها مجددا انتظار بازار در جهت افزايش نرخ ارز ايجاد شد و نرخ ارز در پايان آذرماه به حدود ۳۹۵۰ تومان رسيد. البته در اين برهه از سال همواره تقاضاي طبيعي ارز افزايش مي يابد.
    نزديک شدن به ماه ژانويه، افزايش سفرها، تسويه حساب هاي ارزي شرکت ها و افزايش حجم واردات براي پاسخ به نيازهاي ابتداي سال جديد از مهم ترين دلايل افزايش تقاضاي ارز در شش ماه دوم سال است. بانک مرکزي نيز با عرضه بيشتر ارز در اين بازه سعي در جلوگيري از افزايش نرخ ارز دارد، اما قيمتي که در پايان اين بازه ثبت مي شود بيشتر از ابتداي آن است. با مشاهده داده هاي سري زماني سال هاي اخير اين روند قابل مشاهده است. شش ماه ابتدايي امسال بازار در انتظار تغيير و تحولات سياسي داخل کشور با احتياط بيشتري قدم برداشت و با ابقاي دولت قبل و انتظار ادامه يافتن همان سياست هاي اقتصادي نوسان کمي مشاهده شد و قيمت از ۳۷۶۰ تومان در ابتداي سال به ۳۸۹۰ تومان در انتهاي شهريور رسيد. اما نيمه اول مهرماه جهش قيمت ارز باعث شد مرز رواني ۴۰۰۰ تومان شکسته شود.
     افزايش تنش بين دولت ايران و آمريکا، اقدامات دولت آمريکا در ارائه رويکردهاي سياسي در قبال ايران و برجام يکي از دلايل اين افزايش قيمت بوده است که عمده اين تاثير ناشي از عوامل رواني ياد شده و هيجانات کاذب بازار است. با نگاه به علل يادشده در افزايش قيمت براي شش ماه دوم سال ۹۵ و برجا بودن همان عوامل در سال جاري بايد همچنان انتظار افزايش قيمت را داشت. در کنار اين عوامل اقتصادي، عوامل ديگري همچون گمانه زني ها درخصوص احتمال افزايش حدود ۳۰۰ توماني نرخ ارز در بودجه سال ۹۷ و زمزمه هاي تک نرخي شدن ارز و تاثير هيجاني ناشي از اين عوامل بر بازار ارز، احتمال ادامه روند صعودي قيمت ارز را افزايش مي دهد. با توجه به موارد ذکر شده و عکس العمل روزهاي اخير بازار به افزايش قيمت در مهرماه جاري، پيش بيني مي شود قيمت ارز در ماه هاي پيش رو در کانال ۴۰۰۰تومان باقي مانده و تا حدودي افزايش يابد.
    
    *دانشجوي دکتراي سيستم هاي اقتصادي-اجتماعي
    
    محرك هاي قيمتي در ماه هاي آتي
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4209 به تاريخ 14/9/96، صفحه 29 (باشگاه اقتصاددانان)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 17 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله علوم آماري
متن مطالب شماره 2 (پياپي 22)، پاييز و زمستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است