|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 96/10/21: زمين هاي ثروت آفرين
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3090
دوشنبه سي ام بهمن ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3058 21/10/96 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
      


يادداشت 
زمين هاي ثروت آفرين


نويسنده: عبدالحسين طوطيايي *

چهره خشک سالي بر چشمان بسياري از مردم ما غباري از نگراني پراکنده است. هم اکنون عرصه هاي طبيعت و به طور خاص منابع طبيعي و کشاورزي در معرض بيشترين آسيب ها قرار دارند. جامعه هاي پوياي انساني اما در گذر هوشمندانه از چنين بحران هايي نشان داده اند که همواره نقش ماندگاري بر تارک آينده مي زنند. اکنون هم از تمام کنشگران دلسوز کشورمان و در هر کرسي و منزلتي انتظار مي رود با درک فوريت اين بحران در تلاش و جست وجو براي افزايش بهره وري از ظرفيت هاي نهفته اين سرزمين باشند. فقط در سايه عزم ملي مي توانيم از اين التهابات اقليمي، موهبتي پايدار براي آينده رقم بزنيم. از جمله ظرفيت هاي نهفته، اراضي با شيب هاي بين ١٠ درصد به بالا و در شرايط ديم و با بارندگي سالانه بيش از ٣٥٠ ميلي متر است. اين تيپ از اراضي يا در تملک بهره برداران خصوصي است يا در قالب مراتع تحت قيموميت مديريت منابع طبيعي قرار دارند. کاربرد ماشين آلات کشاورزي و اقدام به شخم در جهت شيب در چند دهه اخير، خاک کم عمق اين اراضي را در معرض فرسايشي شديد قرار داده است. اين فرسايش در حالي صورت مي گيرد که درآمد خالص براي بهره برداران حداکثر ٣٠٠، ٤٠٠ هزار تومان در هکتار است. اگر اين بازده ناچيز را از منظر منافع ملي با لحاظ يارانه هاي سوخت و کود و بذر در نظر بگيريم، جز ازبين رفتن لايه زنده خاک، دستاوردي نمي تواند داشته باشد. در صورتي هم که از اين اراضي به صورت مرتع بهره برداري شود، با توليد حداکثر ٥٠٠ کيلوگرم علوفه خشک در هر هکتار فقط مي تواند نياز غذايي چراي يک واحد دامي (يک راس گوسفند) را در يک دوره چهارماهه تامين كند. در خلال سه دهه اخير و ازبين رفتن سطح قابل ملاحظه اي از مراتع و چراي مفرط، بقاياي اين مراتع در معرض تخريب پوشش گياهي و بياباني شدن قرار دارند. طرح توسعه درخت کاري در اراضي شيب دار مورد نظر به تازگي در برنامه هاي محوري مديريت جهاد کشاورزي کشور مي تواند اين روند تخريب را به توسعه اي پايدار تبديل كند. کشور ما بيش از قابليت زراعي در بخش کشاورزي ذاتا باغ خيز است. درصورتي که به کاشت گونه هاي درختان (اعم از مثمر يا گونه هاي جنگلي) مقاوم يا متحمل در برابر خشکي در اين اراضي مبادرت شود، اين توانايي فقط در توليد محصول محدود نمي شود. با عنايت به اينکه ميزان فرسايش خاک در کشور سالانه دو ميليارد تن برآورد شده و از اين لحاظ نيز از بالاترين هاي جهاني به شمار مي آييم توسعه درخت کاري در اين دست از اراضي مي تواند از شدت و ميزان اين فرسايش به طور آشکاري بکاهد. از ديگر مخاطرات زيست محيطي در اين نواحي، فرسايش خاک با سيلاب و رواناب هاي فصلي است. توسعه درخت کاري در اين اراضي نه تنها از فرسايش خاک مي کاهد، بلکه نقش حفظ منابع آب را در اين حوزه هاي آبخيز به عهده مي گيرد. اگر اثرات مبارزه با آلودگي و تعديل رطوبت نسبي هوا را که به کاهش تبخير سالانه هم منجر مي شود بر ديگر نتايج مثبت زيست محيطي و اقتصاد کلان اين توسعه اجتناب ناپذير بيفزاييم، اتفاقا توليد و بازده اقتصاد خرد آن يک نتيجه فرعي محسوب مي شود. نتيجه اي که در صورت انتخاب گونه هاي مناسب، سازگار و صادرات پذير هم براي بهره برداران و هم از منظر درآمد ملي نيز مي تواند بسيار جذاب تر از بهره برداري هاي حال حاضر باشد؛ براي مثال پوشش اين تيپ از اراضي در مناطق ميان بند شيب هاي شمالي ارتفاعات البرز با واريته هاي مناسب فندق مي تواند کشور ما را در زمره صادرکنندگان جهاني آن قرار دهد و از آن سو از گسترش مخرب ويلاسازي جلوگيري كند. پيشنهاد فشرده در اين مجال کوتاه، ضرورت بررسي هاي گسترده و مشارکت تمامي صاحب نظران اعم از باغباني، آب (به ويژه براي احتراز از کاهش احتمالي حقابه بهره برداران پايين دست)، زيست محيطي، جامعه شناسي و... در اين طرح ملي است؛ طرحي که در ابتدا با اجرا و نمايش الگو و پايلوت هاي آن در مناطق مختلف بتواند زمينه توسعه تدريجي و غيرشتاب زده آن را فراهم كند. بدون ترديد اين برنامه ملي بايد در دو شاخه مالکيت هاي شخصي و نيز اراضي منابع طبيعي و مراتع، الزامات متفاوت و البته مکملي داشته باشد. اين برنامه بايد در عرصه بهره برداران در زمينه انتخاب و گسترش باغات ميوه متحمل در برابر خشکي متمرکز شود؛ اما اين توسعه در مراتع در هماهنگي تنگاتنگ با متخصصان و مديريت منابع طبيعي براي انتخاب گونه هايي که وجوه جنگلي و زيستگاهي دارند و چه بسا در طرح اسکان عشاير بايد از آنها استفاده شود.
    * پژوهشگر کشاورزيیادداشت: زمين هاي ثروت آفرين
    


 روزنامه شرق ، شماره 3058 به تاريخ 21/10/96، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 29 بار
    



آثار ديگري از "عبدالحسين طوطيايي "

  سخنان احساسي
عبدالحسين طوطيايي *، شرق 5/11/96
مشاهده متن    
  آژير خطر
عبدالحسين طوطيايي *، شرق 30/10/96
مشاهده متن    
  استيضاح مشكوك
عبدالحسين طوطيايي *، شرق 14/10/96
مشاهده متن    
  تدبير ملي براي دعواي آب
عبدالحسين طوطيايي *، شرق 3/10/96
مشاهده متن    
  آدرس اشتباه ندهيم
عبدالحسين طوطيايي *، شرق 23/9/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه نقش جهان - مطالعات نظري و فناوري‌هاي نوين معماري و شهرسازي
متن مطالب شماره 20، زمستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است