|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه كيهان96/10/21: ميوه هاي برجام
magiran.com  > روزنامه كيهان >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 21931
سه شنبه بيست و نهم خرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2827
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 21816 21/10/96 > صفحه 7 (سياسي) > متن
 
      


ميوه هاي برجام


نويسنده: اميرحسين ثمالي

سه شنبه 23 تير 1394 (14 ژوئيۀ 2015) در تقويم ها به عنوان روزي به ثبت رسيد که در يک سوي آن نمايندگان و ديپلمات هاي جمهوري اسلامي ايران و در سوي ديگر نيز نمايندگان ۶ کشور ديگر قراردادي را به امضا رساندند که براساس آن مقرر شد ايران پس از دوازده سال استقامت براي استيفاي حقوق هسته اي خود، به برخي خواست هاي آن ۶ کشور تن دهد و در برابر آن تحريم هاي بي سابقۀ غرب عليه ايران به يکباره و از فرداي توافق، لغو شود.
    اين نخستين بار در قرن معاصر نبود که ايران با حريفي به نام ايالات متحده در عرصۀ بين الملل روبه رو شده بود و تجربۀ يک قرن توافق متعدد (از قول هاي بي سرانجام به مصدق تا قول مساعدت به بازرگان و دولت هاشمي) نشان مي داد که طرف آمريکايي تنها تا لحظۀ انعقاد قرارداد بسيار سخت و محکم پيش مي آيد و وفاي عهد اين بازيگر پس از گرفتن امتيازات خود، چندان دلگرم کننده نيست. از ديگر سو، دکترين امنيت ملي و سياست خارجي ايالات متحده طي حدود ۴ دهۀ گذشته در مواجهه با جمهوري اسلامي ايران نيز به اثبات رسانده است که سياست هاي اين کشور در قبال ايران اولاً با رويکرد «تغيير رژيم» (Regime change) و ثانياً همسو با کسب رضايت رژيم صهيونيستي و لابي هاي مالي آن در ايالات متحده تنظيم شده است و پس از برجام نيز انتظار اعمال سياست هاي اين کشور با همين رويکردها چندان دور از ذهن نبود.
    با وجود مستندات متعدد در اثبات اين رويکردها طي ماه هاي اخير (و حتي پيش از آن) همچنان برخي از افراد در فضاي داخلي کشور بر اين باور بودند که مي توان ايالات متحده را به رفتاري متفاوت از گذشته واداشت و با برقراري يک توافق درست، امکان نيل به اين هدف وجود دارد. اينکه اين مسئله تا چه ميزان به عمل نزديک شده، همان موضوعي است که در اين نوشتار به راستي آزمايي آن خواهيم پرداخت.
    
     نگاهي به رفتار آمريکاي پسابرجام
    در همان بحبوحۀ تصويب برجام، برخي از کارشناسان بر اين باور بودند که مانع اصلي بر سر راه ايجاد تعامل (به خصوص اقتصادي) ميان ايران و اروپا، ايالات متحده است و بسياري از موسسات مالي، بانکي و تجاري بزرگ قارۀ سبز، با نگاه به قوانين وضع شده توسط ايالات متحده، روابط اقتصادي خود را با ايران تنظيم مي کنند. اين موضوع حتي پس از تصويب برجام نيز به قوت خود باقي ماند.
    به عبارت ديگر، علي رغم آنچه دولت ايران (رئيس جمهور و تيم مذاکره کننده(از فوايد اقتصادي برجام مدنظر داشت، ايالات متحده با اقدامات متعدد رواني و اقتصادي، اجازۀ چيدن ميوه هاي برجام را به هيچ کس نداد و نتيجۀ آن فضايي از عدم اعتماد نهادينه به سياست هاي ايالات متحده در مقابل ايران در فضاي عمومي و سپهر سياست ورزي عمومي بوده است.
    
     تصويب قوانين مخالف با روح و جسم برجام؛ نخستين اقدام ايالات متحده
    هنوز خبري از گشايش خاصي در روابط اقتصادي نشده بود که باراک اوباما با امضاي قانون جديدي، نخستين ميخ را بر تابوت برجام کوبيد. باراک اوباما، رئيس جمهور آمريکا (در روز 17 آذر سال 94)، با امضاي لايحۀ بودجۀ سال آيندۀ اين کشور، محدوديت هاي تازه براي ورود به اين کشور را هم به عنوان بخشي از قانون بودجه تاييد کرده است. ماجرا از اين قرار بود که مجلس نمايندگان آمريکا طرحي را تصويب کرد که محدوديت هاي تازه اي براي شهروندان 38 کشور، که در حال حاضر بدون ويزا به آمريکا سفر مي کنند، در نظر مي گيرد.
     براساس فصل 203 از متن بودجۀ سال آيندۀ آمريکا (که بعد از تصويب سنا و امضاي اوباما به قانون تبديل شده)، اگر شهروندان اين 38 کشور در پنج سال گذشته به سوريه، عراق يا کشورهاي حامي تروريسم از نظر وزارت خارجۀ آمريکا (ايران، سودان و سوريه) سفر کرده باشند، نمي توانند مانند گذشته بدون ويزا وارد آمريکا شوند. به علاوه کساني که تابعيت دوگانۀ اين کشورها را هم دارند، از جمله ايراني هايي که شهروند کشورهاي معاف از ويزا مانند بريتانيا، استراليا يا فرانسه هستند، بايد با اجراي قانون تازه، براي سفر به آمريکا، درخواست ويزا کنند.
     تصويب اين قانون نه تنها عزت ملي ما را زير سوال برد، بلکه مراودات علمي ما در زمينۀ هسته اي را نيز با مخاطرات جدي مواجه ساخت. چنان که علي اکبر صالحي در اين باره گفت: «حالا من اين را مي توانم بگويم و دوستي نمي تواند به من اعتراض کند که مثلاً آقا شما وزير اقتصاد و يا رئيس بانک مرکزي و يا وزير امور خارجه نيستيد، چراکه حداقل از نظر علمي چهل سال استاد دانشگاه هستم، لذا اين را مي توانم بگويم. هم اکنون و پس از پيش آمدن قضاياي رواديد، تعداد زيادي از دانشمندان اروپايي که مقداري احتياط مي کنند، از آمدن به ايران استنکاف دارند. به قول دانشگاهي ها اين يعني وضعيت آنها پيش از برجام بهتر از پس از برجام بوده است.»
     اما اقدامات ايالات متحده در تصويب قوانين متعدد که در مخالفت با روح برجام قرار داشت، تنها به اين مورد ختم نشد و طي حدود سيزده ماه پس از تصويب برجام، سيزده قانون جديد در همين راستا به تصويب رساند. اين همان چيزي است که پايگاه اينترنتي موسسۀ «صلح ايالات متحده» درخصوص آن اظهار داشت: «از اواخر سال 2015 به بعد، قانون گذاران آمريکا دوازده اقدام ضدايراني اتخاذ کرده اند که بيشتر آنها مربوط به مسائل غيرهسته اي است.» که برخي از آنها عبارت اند از: قانون شفافيت تامين مالي تروريسم ايران، قانون عدم تسامح در مقابل تروريسم، قانون نظارت بر لغو تحريم هاي ايران، قانون نظارت بر سياست ايران، قانون اجرا و نظارت بر تحريم هاي سپاه پاسداران انقلاب ايران و... و احتمالاً در ادامه و به خصوص با توجه به نزديک شدن به ايام انتخابات رياست جمهوري در آمريکا، بايد انتظار افزايش اين تعداد را داشت.
    
    «بانک هراسي» دومين اقدام موثر آمريکاي پسابرجام
    پرواضح است که از جمله بنيادي ترين اهداف ايران در طول مذاکرات هسته اي (به خصوص از سال 92 به اين طرف) رفع و از بين بردن تحريم هاي مالي و بانکي عليه کشور ما بود که جريان گردش پول با ساير کشورهاي جهان را با اختلال مواجه مي ساخت و مشکلاتي براي ما ايجاد مي کرد. اما تحقق اين اهداف ما نيز (با وجود تصريح در متن برجام) با مانع تراشي هاي متعدد ايالات متحده روبه رو شد.
    عدم دستيابي ايران به اهداف مالي و بانکي خود چنان بود که حتي رسانه هاي همسو با دولت نيز در کتمان آن ناتوان ماندند و «دنياي اقتصاد» در ارديبهشت 1395 با انتشار مقاله اي با عنوان «پايان خوش بيني هاي بورس به برجام» نوشت: «در بخش مالي و ارزي، که بسياري انتظار داشتند اولين گشايش ها در آنها صورت بگيرد، تغييرات بسيار محدود بوده است و بسياري از بانک هاي بزرگ تمايلي براي همکاري مجدد با ايران ندارند.» در کنار اين تحليل ها نيز گاه وبيگاه مسئولان اتاق بازرگاني از عدم برقراري رابطۀ درست مالي با دنيا گلايه کرده اند که عمدتاً در مقابل، پاسخ مناسبي از سوي مسئولان دولتي ارائه نشده است.
     مشکل اصلي نيز از اين قرار بود که آمريکا همچنان مجوزهاي لازم را به بانک هاي معتبر ارائه نکرده است و با اين کار عملاً اتفاق خاصي در اين زمينه به وقوع نپيوست. اين موضوع حتي يک سال پس از برجام نيز ادامه يافت و رويترز در گزارشي که اواخر خردادماه منتشر کرد، به نقل از بانک مرکزي ايران، نوشت: «دويست بانک بين المللي کوچک و متوسط شروع به ايجاد روابط متناظر با بانک هاي ايراني کرده اند.» هرچند آغاز روابط با بانک هاي کوچک و متوسط به احياي تدريجي تجارت بين ايران و اروپا کمک مي کند، اما اين موسسات قادر نيستند به اندازۀ موسسات بانکي تراز اول جهان، تامين مالي و خدمات گسترده فراهم کنند. علاوه بر اين، گزارشي از بلومبرگ نيز نشان مي دهد از ميان صد مديرعامل شرکت هاي بين المللي مستقر در بريتانيا، 58 مدير مي گويند هنوز نمي دانند چه اقداماتي را بايد براي مواجه نشدن با تحريم هاي آمريکا انجام دهند.
     نه تنها تحليلگران آمريکايي، بلکه مقامات اروپايي نيز ناچار به گلايه گذاري شده اند و جاستين واکر، مدير جرائم بانکي «انجمن بانکداران انگليس»، پس از ديدار با جان کري، در مصاحبه اي با رويترز گفت: «آمريکا هيچ سندي ارائه نمي کند که به ما ضمانت دهد در صورت همکاري با ايران، جريمه نخواهيم شد.»
    حتي وزير امور خارجۀ ايران نيز در سفر خردادماه خود به فرانسه در موسسۀ آکادمي ديپلماتيک بين المللي اين کشور، مشکل تعاملات بانکي ايران را به اقدامات آمريکا در قبال بانک ها در زمان تحريم نسبت داد و از کشورهاي اروپايي خواست براي برطرف شدن فضاي رواني موجود، در اين زمينه تلاش بيشتري کنند. ابراز نارضايتي از کارشکني هاي آمريکا به رئيس سازمان انرژي اتمي نيز رسيد و او در دومين مراسم کانون حرفه اي رسانه تصريح کرد: «بانک هاي بزرگ اروپايي با فشار آمريکا فعلاً با ما کار نمي کنند.» متاسفانه بسياري از بانک هاي بزرگ دنيا همچنان براي تامين مالي مبادلات تجاري با ايران اکراه دارند و نگران اند که هدف تحريم هاي موجود دولت آمريکا قرار بگيرند.
     اين موضوع حتي بر ورود ايرباس ها و بوئينگ ها نيز (از جمله مواردي که فروش آن در برجام مجاز شده بود) تاثير خود را نشان داد و جان ليهاي، مدير فروش شرکت چندمليتي ايرباس، به طولاني شدن روند پيدا شدن يک مسير مالي جهت پرداخت پول 118 ايرباس ايران اشاره کرده و گفته بود بايد يک نظام بانکي بين المللي قابل اعتماد پيدا کنيم و اين مسئله بايد طي چند ماه آينده حل شود، والا ديگر قراردادي در کار نخواهد بود. مدير فروش ايرباس به همين مشکل دقيقاً اشاره کرده و گفته بود: «بانکدارها خيلي مي ترسند، ولي به هرحال ما بايد اين کار را به نحوي انجام دهيم.»
    در کنار اين کوتاهي پنهان، اکثريت جمهوري خواه مجلس نمايندگان آمريکا نيز تدابير تازه اي را با هدف مسدود کردن فروش هواپيماهاي مسافربري بوئينگ به ايران تصويب کرده است که براساس آن دفتر کنترل دارايي هاي خارجي آمريکا را از صدور مجوز لازم براي فروش هواپيماها منع مي کند.
     مجموعۀ اين اقدامات منجر به آن شده است که بسياري از شرکت هاي بزرگ هنوز هيچ راهي به بازارهاي ايران پيدا نکرده اند و شايد همين موضوع باعث شده است که محمدجواد ظريف، وزير امور خارجه، در جريان سفر به شيلي، از آمادگي دولت براي اقداماتي جهت اطمينان بخشيدن به بانک هاي خارجي سخن گفت و اشاره داشت که «آمادگي داريم از اوفک (ادارۀ نظارت بر دارايي هاي خارجي وزارت خزانه داري آمريکا) نامۀ آرامش بخش دريافت کنيم.»
    
     فرجام سخن
    مجموعۀ اين موارد و مشاهدات مجدداً اثبات مي کند که ايالات متحده طرف مذاکره اي غيرقابل اعتماد است که نبايد خام و دستپاچه به وعده هاي او دل بست و بايد راهکار ديگري انديشيد. به نظر مي رسد که اصلي ترين و بهترين راه براي ممانعت از بروز چنين کارشکني هايي در مرتبۀ نخست، به اخذ ضمانت هاي لازم مربوط مي شود که در صورت تحقق، مي توان تا اندازه اي در مقابل بروز مشکلات، در امان بود. علاوه بر اين، اقدام متقابل و همسو نيز مي تواند توان بازدارنگي بالايي در مقابله با کارشکني ها داشته باشد. متاسفانه از جمله مشکلات موجود از اين قرار است که ايران به تمام تعهدات خود عمل نموده، اما طرف مقابل هنوز بسياري از تعهدات را ناانجام باقي گذاشته است و در اين شرايط، چيزي براي چانه زني باقي نمي ماند.
    
    
ميوه هاي برجام
    


 روزنامه كيهان، شماره 21816 به تاريخ 21/10/96، صفحه 7 (سياسي)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 28 بار
    



آثار ديگري از "اميرحسين ثمالي"

  ميوه هاي برجام / تعهداني كه آمريكا زير پا گذاشت
اميرحسين ثمالي، رسالت 18/10/96
مشاهده متن    
  چرا مقاومت؟ / تبيين بيانات رهبري در ديدار با كارگزاران نظام
اميرحسين ثمالي، كيهان 11/5/91
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه صنايع پلاستيك
متن مطالب شماره 3 (پياپي 337)، اسفند 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است