|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران96/11/24: «همه پرسي»؛ راهكار معتبر در جهان
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6854
پنجشنبه بيست و پنجم مرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6717 24/11/96 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
      


اول دفتر 
«همه پرسي»؛ راهكار معتبر در جهان


نويسنده: عباس كريمي*

در هر کشور و در هر قانوني، مرجع اصلي و نهايي تصميم گيري مردم هستند. زيرا همه مراجع قدرت در نهايت قدرت خود را از مردم اخذ مي کنند.
    در اين نگاه، همه پرسي به اين معني است که درباره مسائل اصلي کشور، مستقيماً از مردم نظرخواهي شده و نظر آنان هرچه که باشد، ملاک تصميم گيري قرار بگيرد. به همين دليل يکي از راه هاي تقنين و قانونگذاري که قانون اساسي اغلب کشورها از جمله کشور ما پيش بيني شده است، همه پرسي و مراجعه به آراي عمومي است.
    همه پرسي در کشورها تفاوت هايي با هم دارد. از جمله اينکه در برخي موارد، اساساً خود مردم آغازگر برگزاري همه پرسي هستند. اما چنين امري در قانون اساسي ما پيش بيني نشده است و مردم پيشنهاد دهنده برگزاري همه پرسي نيستند،بلکه پيشنهاد برگزاري همه پرسي از مسيري که قانون اساسي پيش بيني کرده است بايد طي شود. اما مسير پيشنهادي هرچه باشد، در اين اصل توافق وجود دارد که همه پرسي راه حل مورد تاکيد قانون اساسي و همه نظام هاي حقوقي است.
    نکته ديگر، اين واقعيت است که همه پرسي با مباني فقهي ما نيز سازگار است. براساس مباني فقهي، مردم آزاد آفريده شده اند. حتي آنجا که به مردم امري تکليف مي شود، تکليف پس از آن است که مردم دين را پذيرفته باشند.
    هرچند نپذيرفتن دين، مجازات اخروي دارد، اما راه اصلي اسلام هيچ وقت تهديد مردم نبوده است.
    باوجود خواست سران کشور در دوره هاي مختلف، مخالفت ها با اين موضوع مي تواند به شرايط برگزاري آن برگردد. در قانون اساسي ما پيشنهاد دهنده همه پرسي مردم نيستند. از سوي ديگر، برگزاري همه پرسي هزينه هاي اقتصادي بسياري را بر خزانه تحميل مي کند. اين امر نيز باعث مي شود که حکومت ها کمتر به همه پرسي متوسل شوند. مساله ديگر اين واقعيت است که نمي توان قوانين مفصل را به آراي عمومي گذاشت، بلکه تنها مي توان مجموعه قوانين را به همه پرسي گذاشت و از مردم پرسيد که آيا اين مجموعه را قبول داريد که در اين باره، پاسخ مردم نيز تنها شامل دو گزينه آري يا خير خواهد بود.
    اما برخي کشورها که ايالت هاي کوچک دارند نيز براي اين مساله راه حلي يافته اند. به عنوان مثال در سوئيس روش هايي براي همه پرسي پيش بيني شده تا هم خود مردم پيشنهاد دهند و هم در بحث عمومي مشارکت کنند.
    اما سازوکار دشواري که براي برگزاري همه پرسي در کشور ما پيش بيني شده است، باعث مي شود اين امر چندان قابل اجرا نباشد.
    مساله ديگري که اختصاصاً براي کشور ما وجود دارد، اين است که قانون اساسي بحث همه پرسي را ضعيف ديده است. اين امر نيز به نوبه خود ناشي از اين امر است که در تدوين قانون اساسي تلاش شده رئيس جمهوري به عنوان رئيس قوه مجريه از استبداد دور باشد. اما در توجه به اين رويکرد، به اين مساله توجه نشده است که هرچند رئيس جمهوري مستبد خوب نيست، اما رئيس جمهوري مي بايست اختيارات کافي براي اجراي سياست هاي دولت خود را که براي آن از مردم راي گرفته است در اختيار داشته باشد. به دليل پيش بيني نشدن اين سازوکارها در قانون اساسي، مي بينيم که رئيس جمهوري در بسياري از موارد به بن بست مي خورد. به عنوان مثال، رئيس جمهوري هيچ گاه نمي تواند مجلس را منحل کند، درحالي که در مواردي رئيس جمهوري مستقر با مجلسي رو به رو مي شود که عملاً اپوزيسيون دولت او محسوب شده و اين مجلس دست دولت را براي انجام اقدامات وعده داده شده به مردم مي بندد. در چنين مواردي، نه تنها چاره اي جز استفاده از همه پرسي به عنوان راهکار مکملي نيست که در قانون اساسي از آن نام برده شده است.
    مسائل مختلفي در سال هاي گذشته وجود داشته که مي توانست مشمول رفراندوم شود. برجام از جمله اين موارد است. در زمان بررسي برجام در مجلس، پيشنهاد کردم که با برجام همچون ساير کنوانسيون ها برخورد نشده و در مجلس تصويب نشود، بلکه با توجه به نظرات جدي و متفاوتي که در کشور وجود دارد، مي توان برجام را به راي عمومي گذاشت و از مردم درباره آن نظرخواهي کرد.
    
    *استاد حقوق دانشگاه تهران
    
    اول دفتر: «همه پرسي»؛ راهکار معتبر در جهان
    


 روزنامه ايران، شماره 6717 به تاريخ 24/11/96، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 17 بار
    



آثار ديگري از "عباس كريمي"

  شباهت ها و تفاوت هاي فئوداليسم در ايران و اروپا
عباس كريميان، دنياي اقتصاد 27/1/97
مشاهده متن    
  موفق در جذب مخاطب كم دقت در تحرك صحنه ها / نگاهي مختصر به واگويه هاي گندابي
عباس كريمي عباسي، جام جم 26/7/95
مشاهده متن    
  بررسي برجام در مجلس چرا و چگونه؟
عباس كريمي*، شرق 15/6/94
مشاهده متن    
  دفاعيات رد صلاحيت شده ها شنيده شود
عباس كريمي*، اعتماد 3/12/92
مشاهده متن    
  پاره يادداشت هاي خصوصي / كتاب «فردا بدون من» نوشته عليرضا مشايخي به شيوه جريان سيال ذهن نوشته شده است
عباس كريمي، جام جم 7/12/90
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه بورس
متن مطالب شماره 155، خرداد 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است