|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 96/11/24: جشن ايراني سرشت و ساختاري آييني دارد
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3094
يكشنبه ششم اسفند ماه 1396



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3085 24/11/96 > صفحه 16 (روزنامه فردا) > متن
 
      


آينه هاي رو به رو 
جشن ايراني سرشت و ساختاري آييني دارد
گفت و گو با ميرجلال الدين كزازي

نويسنده: ساسان گلفر

فاصله اي تقريبا ١٠ روزه ميان دو جشن؛ يکي ايراني و ديگري غربي، با توجه به وجود جنبه هاي محتوايي مشترک، به ناگزير سبب مقايسه اي ميان آن دو شده است. والنتاين يا «جشن دلدادگان» در ١٤ فوريه (معادل ٢٥ بهمن) در اين سال ها طرفدار بسيار پيدا کرده است و جشن باستاني سپندارمذگان نيز که بر اساس تقويم کهن ايراني روز ٥ اسفند برگزار مي شود، باز در همين سال ها بيش از پيش مورد توجه قرار گرفته است. براي پي بردن به اينکه اين دو جشن نسبتي با هم دارند يا نه، نظر ميرجلال الدين کزازي، استاد زبان و ادبيات فارسي و پژوهشگر فرهنگ ايران را جويا شديم.
    
     آيا آن گونه که عده اي مي گويند، جشني که امروزه با عنوان والنتاين مي شناسيم، در اساس از سپندارمذگان گرفته شده است؟
     جشن سپندارمذگان هيچ پيوند فرهنگي يا تاريخي با جشن والنتاين که در اين ساليان جشني فراگير شده است و کمابيش جهاني و آن را در بسياري از کشورها برمي گزارند، ندارد. تنها پيوند در ميانه ي جشن سپندارمذگان که جشني باستاني و ايراني است، با آنچه جشن والنتاين ناميده مي شود در اين است که در اين دو جشن، ما مي بينيم که زن گرامي داشته مي شود. به سخن ديگر اين هر دو جشن هايي هستند که در بزرگداشت زن برگزار مي شوند. جشن والنتاين جشني است که پيشينه اي ديرينه ندارد؛ مانند جشن سپندارمذگان که در ايران کهن، باشکوه برگزار مي شده است. از سويي ديگر جشن سپندارمذگان مانند بسياري از جشن هاي ايراني سرشت و ساختاري آييني هم دارد، اما جشن والنتاين جشني است که از رخدادي تاريخي مايه گرفته است. خاستگاه آن به رخدادي بازمي گردد که پايه ي آن دلبستگي سرداري رومي است به دختري ترسا در سده هاي ميلادي؛ زماني که روميان ترسايان را مي آزرده اند، مي کشته اند، ترسابودن از ديد آنها گناهي نابخشودني شمرده مي شده است؛ به زماني که روميان ترسايان را شورش گراني مي دانسته اند که با جهان شاهي رومي درمي افتاده اند و مي خواسته اند آن را از ميان بردارند، دختري ترسا را به گناه کيش او به زندان مي افکنند. يکي از سرداران رومي بدين دختر دل مي بازد و هر دو جان بر سر اين دلباختگي مي نهند. خاستگاه جشن والنتاين، اين رخداد تاريخي است. اما آن چنان که گفته شد، جشن سپندارمذگان جشني است که ايرانيان آن را در بزرگداشت سپندارمذ که يکي از امشاسپندان يا شش فرشته ي مهين در آيين زرتشتي است، برگزار مي کرده اند. اين شش فرشته به راستي شش ويژگي بنيادين اهورامزدا را به نمود مي آورند. اين شش فرشته يا شش ويژگي اهورامزدا با او شش سپندينه ترين بنياد آييني را پديد مي آورند؛ شش سپندان سپند (قدس الاقداس). در ميان اين شش امشاسپند، تنها سپندارمذ در نمادشناسي کهن ايراني مادينه يا زن است. ازهمين روي جشن سپندارمذگان که جشني آييني است؛ در آن امشاسپند را ارج مي نهند و بزرگ مي دارند. اين جشن به جشن گراميداشت زن هم دگرگوني يافته است.
    
     با توجه به اينکه به هرحال در ايران عده اي والنتاين را جشن مي گيرند، آيا ضرورتي وجود دارد که جشني را که از اساس برگرفته از فرهنگي بيگانه است، جايگزين جشني مثل سپندارمذگان کنيم؟
     بي هيچ گمان، پاسخي که من به اين پرسش مي دهم، نه است. چرا مي بايد جشني ايراني، باستاني، با پيشينه اي ديرينه را فرو بنهيم، جشني نوپديد، تاريخي، نيراني (غيرايراني) را که از بيگانگان ستانده ايم، به جاي آن بنهيم. در فرهنگ باخترينه، ازآن روي که جشني کهن، باشکوه، آييني در گراميداشت زن نبوده است، رخدادي تاريخي را بهانه اي دانسته اند در برگزاري جشن والنتاين. اگر ما به رسم و راه ها و هنجارهاي جشن سپندارمذگان نيز بنگريم، آشکارا مي بينيم که اين جشن بسيار مايه ورتر، گران سنگ تر، ناب تر و نژاده تر از جشن والنتاين است. من بي گمانم که اگر مردمان ديگر کشورها با اين جشن به گونه اي شايسته و سزاوار آشنايي داشته باشند، آن را با جشن والنتاين بسنجند، جشن سپندارمذگان را برتر و گرامي تر از آن خواهند دانست، اگر با رايي روشن، انديشه اي رها، به دور از تنگ بيني و خشک انديشي اين دو جشن را به پاس ارزندگي ها و والايي هاي فرهنگي با يکديگر بسنجند.
    آینه هاى رو به رو: جشن ايراني سرشت و ساختاري آييني دارد / گفت و گو با ميرجلال الدين کزازي
    


 روزنامه شرق ، شماره 3085 به تاريخ 24/11/96، صفحه 16 (روزنامه فردا)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 17 بار
    



آثار ديگري از "ساسان گلفر"

  استادان بازنشسته، سرمايه هاي هر دانشگاه هستند / گفت و گو با ميرجلال الدين كزازي درباره شرايط كنوني آموزش عالي و جايگاه استادان و اعضاي هيئت علمي
ساسان گلفر، شرق 17/11/96
مشاهده متن    
  مهم ترين مكان هاي اعتراض
ساسان گلفر، شرق 28/10/96
مشاهده متن    
  آموزش و پرورش، نامي است بسنده و روشن / گفت و گو با ميرجلا ل الدين كزازي
ساسان گلفر، شرق 21/10/96
مشاهده متن    
  تصميم هاي دشوار
ساسان گلفر، شرق 20/10/96
مشاهده متن    
  نهادهاي اصلي آموزشي چه نام هايي دارند؟
ساسان گلفر، شرق 19/10/96
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه مهاباد
متن مطالب شماره 197، مرداد 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است