|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم96/11/24: «مليله سازي»، هنري كه بايد حفظ شود
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5230
شنبه 28 مهر 1397



خدمات سايت




 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 5044 24/11/96 > صفحه 15 (ايران) > متن
 
 


«مليله سازي»، هنري كه بايد حفظ شود
گفت و گو با مهدي هدايت نژاد، هنرمند پيشكسوت مليله كار

نويسنده: فاطمه مرادزاده

شايد هنوز نامش به گوش بسياري نرسيده باشد؛ نامي که پشت آن يکي از ظريف ترين و زيباترين هنرهاي اين مرز و بوم نشسته و از گذشته هاي دور تاکنون همچنان به صنايع دستي ايران زمين اعتبار مي بخشد. اين نام مهجور چيزي نيست جز «مليله سازي» که بر پيشاني هنري ظريف، زيبا و با قدمت و اصالت نقش بسته است.
    هنر مليله سازي، محصول کار با طلا، نقره و مسي است که به صورت مفتول هاي باريک در آمده و با صرف وقت و دقت فوق العاده و مهارت و هنرمندي مليله کار و با بهره گيري از نگاره هاي سنتي و طرح هاي اسليمي روي اشياي مختلف از جمله انواع ظروف و زيورآلات پيوند و ارتباط يافته است. قديمي ترين اشياي آثار مليله ايران به سال هاي 550 تا 330 قبل از ميلاد برمي گردد و در آثار کشف شده از شوش، همدان و گنجينه جيحون هم مي توان ردپايي از اين هنر يافت. هرچند دوره صفويه و پس از آن دوران قاجاريه و پهلوي اوج فعاليت هنرمندان مليله کار در کشورمان بوده تا اين هنر را به دست نسل امروز بسپارند که البته چندان قدردان آن نبوده و دل در گرو حفظ آن نسپرده اند، به جز معدود هنرمنداني که هنوز راه نياکان خود را ادامه مي دهند. مليله سازي امروزه همچنان کمابيش در شهرهاي زنجان، اصفهان، تبريز و تهران رواج دارد و البته وامدار هنرمنداني است که با ابزار بسيار ابتدايي به خلق آثاري ارزشمند مبادرت ورزيده و جواني و گاه بينايي خود را در اين مسير از دست داده اند؛ هنرمنداني مثل استاد پيشکسوت مليله کاري در اصفهان حاج مهدي هدايت نژاد که گرچه سال هاست ديگر دستي بر آتش اين هنر ندارد، اما همچنان جرعه هاي شيرين و گواراي علم و هنر خويش را در کام تشنه شاگردانش ريخته و جان آنها را با نور اين هنر منور مي سازد و روحشان را اعتلا مي بخشد.
    
    روز گذشته و در آستانه 80 سالگي با استاد حاج مهدي هدايت نژاد به گفت وگو نشستيم تا از وضعيت اين هنر در گذشته و امروز و گنجينه هاي پنهان مانده در سينه اش برايمان سخن بگويد.
    
    هنر مليله سازي را چگونه و از چه زماني فراگرفتيد؟
    شوهرخاله من استاد مليله سازي بود و يادم مي آيد در سنين کودکي يعني حدود چهار تا پنج سالگي به اتفاق برادرهايم کنارش مي نشستيم و کار کردنش را تماشا مي کرديم و کم کم هم به اين کار علاقه مند شديم.
    
    آموزش جدي مليله سازي را چه وقت شروع کرديد؟
    سه سال دبستان آن زمان را خواندم و بعد ترک تحصيل کردم و اين بار با علاقه و جديت برگشتم کنار شوهرخاله ام که استاد ميرزا احمد علمازاده بود و در کنار ساير شاگردانش مشغول فراگيري حرفه مليله سازي شدم. البته همراه هفت برادر ديگرم که آنها هم اين هنر را نزد شوهرخاله ام فراگرفتند.
    
    با اين حساب وقتي به صورت حرفه اي وارد حرفه و کار مليله سازي شديد، سن زيادي نداشتيد. درست است؟
    بله، تقريبا 16 ساله بودم که با فنون اين حرفه کاملا آشنا شدم و کارگاه و فروشگاه خودم را زدم و هفت هشت شاگرد را هم در اين کارگاه به کار گرفتم. البته برادرانم هم همزمان وارد اين حرفه شدند و براي خود دکان و کارگاه هايي بازکردند و مشغول مليله سازي شدند.
    
    وضع توليد و فروش در آن زمان چطور بود؟
    فروش بسيار خوبي داشتيم، حتي کارهايمان بويژه زيورآلاتي که مي ساختيم به کشورهاي خارجي از جمله آمريکا صادر مي شد. اين بازار فروش خوب باعث شده بود کارمان هم رونق بگيرد و توليدمان افزايش يابد و گاهي به طور تمام وقت و شبانه روزي مشغول کار باشيم تا بتوانيم سفارش هاي خواسته شده را برسانيم. درآمدش هم خوب بود و رضايت بخش البته.
    
    اين رونق توليد و فروش تا چه وقت ادامه يافت؟
    تقريبا تا اوايل انقلاب که بنده مرز40سالگي را رد کرده بودم، کارو بارمان خوب بود، اما پس از انقلاب که ارتباطمان با دنياي خارج قطع شد و تحريم هاي شديدي از سوي آمريکا عليه کشورمان اعمال شد، ديگر بازار فروش را از دست داديم و با نابودي بازار بزرگ خارجي، توليدمان هم روبه رکود رفت.
    
    شما تا چه زماني به کار مليله سازي ادامه داديد؟
    من هم تقريبا در همان ايام و کمي بعد پس از مشاهده رکود شديد بازار مليله سازي و البته بي انگيزه شدن به خاطر فوت دختر جوانم، کار را رها کردم. گرچه کمابيش آموزش شاگردان خود را همچنان در برنامه داشتم و هنوز در اين سن با شاگردان برجسته اي چون خانم بهناز فلاحي که کارهايشان نشان ملي هم گرفته، در ارتباط هستم.
    
    کار فروش و صادرات را چطور انجام مي داديد؟
    ما کارهايمان را به چند فروشگاه معروف تهران برده و در آنجا مي فروختيم و از همان جا سفارش مي گرفتيم؛ سفارش هايي که عمدتا مربوط به خارج از کشور هم بود.
    
    البته بعدتر يک شرکت تعاوني با حضور 20 تا 30 استادکار در اصفهان تشکيل شد که کارهايمان را آنجا به نمايش گذاشته و از خريداران بزرگ سفارش مي گرفتيم.
    
    *کار براي همه استادکاران به اندازه کافي بود؟
    نه تنها کار همه ما زياد بود، بلکه هر استادکاري به 20 تا 30 نفر مليله ساز آموزش ديده در خانه ها هم سفارش کار مي داد و حتي بر سر اين مليله سازان خانگي و اين که چه افرادي با چه استادي کار کنند، گاهي بحث و دعوا بود، چون کار زياد بود و نفرات براي کار کمتر از ميزان کار.
    
    وضعيت امروز مليله سازي در کشورمان چگونه است؟
    خب امروزه اين هنر دچار رکود زيادي شده و آنها هم که هنوز مشغول اين کارند، تقريبا بيشترشان کار دستي را کنار گذاشته و به صورت صنعتي کار مي کنند که هم ظرافت و اصالت کار دستي را ندارد و هم به اندازه کار دستي وقت گير نيست. البته مهم ترين عامل رکود اين هنر نبود بازار فروش مناسب براي آن است و بويژه از بين رفتن بازار بزرگ بين المللي.
    
    چه پيشنهادي براي مسئولان مربوط در سازمان ميراث فرهنگي داريد؟
    من معتقدم اگر مسئولان به اين کار توجه کرده و درصدد احياي جدي آن برآيند، مي توانند از طريق آن اشتغالزايي و درآمدزايي و ارزآوري بالايي داشته باشند، البته لازمه اش آموزش اين هنر به نسل امروز و دستيابي دوباره به بازارهاي جهاني است، زيرا بازار داخلي براي عرضه و فروش اين محصول کافي نيست.
    «مليله سازي»، هنري که بايد حفظ شود / گفت و گو با مهدي هدايت نژاد، هنرمند پيشکسوت مليله کار
    


 روزنامه جام جم، شماره 5044 به تاريخ 24/11/96، صفحه 15 (ايران)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 13 بار



آثار ديگري از "فاطمه مرادزاده"

  از تايمز تا اروند ... / گفت و گوي جام جم با كارآفريني كه به عشق وطن، رفاه شخصي و زندگي در غرب را رها مي كند
فاطمه مرادزاده، جام جم 5/7/97
مشاهده متن    
  وارثان بني اسد ... / جام جم از عزاداري بانوان قزويني در سوم امام شيعيان گزارش مي دهد
فاطمه مرادزاده، جام جم 31/6/97
مشاهده متن    
  جلوه نور اباالفضل(ع) در اينجا پيداست / گزارش جام جم از عزاداري باشكوه حسينيه اعظم زنجان در هشتمين روز محرم
فاطمه مرادزاده، جام جم 27/6/97
مشاهده متن    
  56 سال «حُر» بودن / گفت و گو با عباس جواهري، استاد پيشكسوت تعزيه خواني اصفهان
فاطمه مرادزاده، جام جم 26/6/97
مشاهده متن    
  گهواره اي كه تاريخ را تكان داد / گزارش جام جم از آيين هاي گراميداشت حضرت علي اصغر(ع) در نقاط مختلف كشور
فاطمه مرادزاده، جام جم 24/6/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه بهداشت و توسعه
متن مطالب شماره 2 (پياپي 702)، تابستان 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است