|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه ايران96/12/22: از فرويد تا كلمات هدايت
magiran.com  > روزنامه ايران >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 6810
دوشنبه چهارم تيرماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2825
magiran.com > روزنامه ايران > شماره 6740 22/12/96 > صفحه 24 (صفحه آخر) > متن
 
      


ترجمان 
از فرويد تا كلمات هدايت
ورود روانكاوي به ايران و ارتباط يافتن آن با ادبيات

نويسنده: محمد صنعتي*


    
    احتمالاً رويارويي ايرانيان با نظريه هاي روانکاوي، هم زمان با نوسازي در اين کشور و پس از جنگ جهاني اول بوده است ولي قديمي ترين نوشتاري که در رابطه با نظريه هاي روانکاوي با آن برخورد کرده ام، قطعه طنزآميز «قضيه فرويديسم» است که هدايت در کتاب «وغ وغ صاحاب» در سال 1313 منتشر مي کند و اين همان سال تاسيس دانشگاه تهران است. پس بايد گفت حداقل هشتاد سال است که انديشه هاي روانکاوي به ايران آمده و اين نکته نيز حائزاهميت است که هم زمان با تاسيس دانشگاه تهران و طي دوران مديريت دومين رئيس همين دانشگاه يعني دکتر علي اکبر سياسي، اين دانشگاه استقلال داشته و آموزش روانشناسي نيز در دانشکده ادبيات و علوم انساني انجام مي گرفته است. جالب توجه اينکه کرسي روان پزشکي نيز از سال 1319 در دانشگاه تهران ايجاد شده و آموزش روان پزشکي هم پيش از آن شروع شده بود اما 14 سال پس از «قضيه فرويديسم» صادق هدايت، مترجمي تازه کار براي نخستين بار «سه رساله درباره نظريه جنسيت» را در سال 1327 ترجمه کرد. جالب توجه اينکه طي اين سال ها قراين نشان مي دهد که صادق هدايت - قصه نويس مدرن- بيش از ديگران به متون روانکاوي علاقه داشته و آنها را دنبال مي کرده است. بيشترين مترجمان آثار فرويد و روانکاوان مشهور ديگر نيز تا همين اواخر غالباً غير روان شناس يا روان پزشک و روانکاو بوده اند. با توجه به محتواي قطعه طنزآميز «قضيه فرويديسم» و اين نخستين ترجمه از رساله هاي فرويد مي توان فهميد که طي دو دهه نخست رويارويي ايرانيان با يافته هاي روانکاوي شايد به علت مناقشه برانگيز بودن آنها در جوامع غربي آن زمان - فقط توجه محدود به جنبه هاي جنسي(Sexual) روانکاوي و نه جنسيتي (Sexuality) و سوءتفاهم هاي مربوط به آن بود؛ به طوري که برخي نويسندگان و منتقدين ادبي آن زمان، براساس همين سوءتفاهم ها و استفاده ناروا از اين تحليل ها چون «روانکاوي وحشي» براي حمله به نويسندگاني مانند خود هدايت در نقد و تحليل به اصطلاح «روانکاوانه» او، به اين شيوه هاي مخرب متوسل مي شدند. اينگونه سوءاستفاده ويرانگر و پرخاشگرانه و نه استدلالي در نقد ادبي شايد يکي از عللي بود که نويسندگان و روشنفکران ايران را تا چند سال پس از انقلاب از تحليل هاي روانکاوي رويگردان و در برابر آن مقاوم کرده بود. روان پزشکان نيز که در فرانسه و با رويکرد «نوروسايکياتري» و سوگيري «زيست شناختي» آموزش ديده بودند، غالباً روانکاوي را در حيطه درمان بي فايده و حتي مخرب مي دانستند. دو سال پس از کودتا در سال 1334 است که دکتر محمود صناعي- نخستين روانکاو ايراني که در لندن آموزش ديده بود - به ايران بازمي گردد و در دانشکده ادبيات و علوم انساني مشغول به کار مي شود و سپس به عنوان استاد و رئيس دپارتمان روان شناسي دانشگاه تهران و نيز به عنوان معاون وزير آموزش وپرورش، رئيس دانشسراي تربيت معلم، رئيس بورد ملي سنجش و صاحب پست هاي آکادميک و دولتي زيادي مي شود. يکي از با ارزش ترين کارهاي دکتر صناعي تاسيس انستيتو روان شناسي است که چند سال (1351-1344)رياست آن را به عهده داشت و از اين تاريخ به بعد است که روان شناسي در ايران شکلي رسمي تر پيدا مي کند و تا امروز مي توان آن را به يکي از شاخه هاي مهم در تحليل ادبيات دانست. ادبياتي که هدايت در آن به نخستين سويه هاي روانکاوانه اش دست زد و به بُعدهاي کمترشناخته شده انسان معاصر ورود کرد.
    
    
    *روانکاو و منتقد ادبيترجمان: از فرويد تا کلمات هدايت / ورود روانکاوي به ايران و ارتباط يافتن آن با ادبيات
    


 روزنامه ايران، شماره 6740 به تاريخ 22/12/96، صفحه 24 (صفحه آخر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 17 بار
    



آثار ديگري از "محمد صنعتي"

  خشونت از كجا مي آيد
محمد صنعتي*، شرق 18/10/91
مشاهده متن    
  واگويه هاي دروني يك شاعر
محمد صنعتي، شرق 7/11/89
مشاهده متن    
  هراس از مرگ
محمد صنعتي، شرق 7/10/89
مشاهده متن    
  لطفاً فكر كنيد
محمد صنعتي، شرق 4/10/89
مشاهده متن    
  از انديشه مرگ تا جوان بدون جواني
محمد صنعتي، شرق 27/5/89
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله دانشگاه علوم پزشكي شهركرد
متن مطالب شماره 2 (پياپي 96)، خرداد و تير 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است