|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 96/12/22: از استعفا در مجلس ششم هيچ نتيجه اي نگرفتيم
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3266
شنبه 21 مهر 1397



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3108 22/12/96 > صفحه 6 (سياست) > متن
 
      


از استعفا در مجلس ششم هيچ نتيجه اي نگرفتيم
بهزاد نبوي در گفت و گو با «شرق»

نويسنده: مرجان توحيدي


    شايد چندين بار تاکيد کرد که «من ٧٦ سال دارم. شماها جوان ايد!» گويا با اين جمله معترضه قصد داشت چالش درگرفته در مصاحبه را فرو بنشاند. اشاره اش به سال ها فعاليت سياسي و چريکي اش بود و ناخودآگاه مي خواست نشان دهد آنچه مي گويد و من برنمي تابم، حاصل سال ها تجربه اندوزي است. بااين حال، ميانه هاي گفت وگو بارها بحث از حالت گفت وگو خارج شد و پرسيد که براي مناظره به آن منزل رفته ام يا مصاحبه؟! منزلي که در نخستين نگاه، آن را زيبا و دلنشين يافتم، با آنکه به گفته بهزاد نبوي، عمري ٤٠ ساله دارد؛ آپارتماني که طراحي به سبک مدرن داشت، با ديوارهاي سبزرنگ و نوري کم سو که صداي گفت وگوي ما و شاتر هاي عکاس، سکوت آن خانه را مي شکست. وقتي گفتم خانه شما قشنگ است! گفت اين خانه جديد نيست، فونداسيون آن براي ٤٠ سال گذشته است. اما آن را بازسازي کرديم و حالا از نظر شما زيبا جلوه مي کند. اصلاحات هم، همين است. چارچوب را قبول دارد و در پي اصلاح است. درباره اصلاح طلبي و آنچه اين جريان با توجه به رويدادهاي اخير پيش رو دارد، به گفت وگو نشستيم. نبوي همچنان مصرانه تاکيد دارد جز اصلاحات تدريجي هيچ راه ديگري براي تحقق مطالبات وجود ندارد. وقتي مي گويم شما در مقطعي، نقش ديگري ايفا کرده، معترض شده و از نمايندگي استعفا داديد، مي گويد از آن حرکت هيچ نتيجه اي نگرفته است. مصاحبه که تمام شد با خنده به او گفتم ببخشيد شما را ناراحت کردم و او نيز گفت شما هم از من ناراحت نشو! با فرزندانم هم گاهي به همين شکل صحبت مي کنم!
    
     شما شعار مردمي را که مي گفتند اصلاح طلب و اصولگرا کار شما تمام است، شنيديد؟ به عنوان کسي که سال ها فعاليت سياسي کرده ايد، حس شما درباره آنچه شنيديد، چه بود؟
     اولا شعاري که مطرح شد، اين بود: «اصلاح طلب، اصولگرا، ديگه تمومه ماجرا!». شما شعار را نادرست مطرح کرديد (مي خندد). خب! هرکسي يک نظري دارد. اين نظر افرادي است که اين شعار را دادند؛ ولي اينکه گفتيد، شعار مردم، اگر منظور شما از «مردم» توده هاي ميليوني باشد، بايد بگويم اين شعار در تصاويري که من ديدم، شعار توده هاي ميليوني مردم نبود. تصويري که من ديدم، اگرچه واضح نبود؛ چون از طريق موبايل فيلم برداري شده بود، جمعي شايد حدود صد نفر مقابل سردرِ دانشگاه تهران را نشان مي داد كه اين شعار را مي دادند. شما جاي ديگري هم ديده ايد چنين شعاري بدهند؟ من نديده ام.
    
     به عنوان مصداق عرض کردم... . اصلا براي شما شنيدن چنين صدايي مهم بود؟ اينکه جمعي که تيپ هاي مختلف دانشجويي، عامي، کارگري و... در آن حضور دارند، شعار عبور از جريانات سياسي رسمي را سر مي دهند؟
     خير. مهم نبود؛ چون من اين حرف ها را قبلا هم شنيده ام. حتي اين حرف ها را از دوستاني که به ديدنم مي آيند، هم مي شنوم. مثلا مي گويند كار اصلاح طلبان تمام شده، اصلاح طلبان سازشکار شده اند!
    
     به نظر شما اصلاح طلبان سازشکار شده اند؟
     اصلاح طلبي در ذات خود نوعي سازشکاري دارد. دليل اينکه اصلاح طلبان راديکال نبوده اند و برانداز و انقلابي نيستند، اين است که نمي خواهند وضع موجود را به هر روش و با هر ابزاري تغيير دهند؛ بلکه به دنبال آن هستند كه آن را با روش هاي قانوني و مسالمت آميز و با حفظ چارچوب ها به وضع مطلوب تبديل كنند. با توجه به ضرورت حفظ چارچوب وضع موجود و اتخاذ روش هاي قانوني و مسالمت آميز، سازشکاري الزاما و در هر شرايطي، چيز بدي نيست... .
    
     ولي شايد محافظه کار شده باشند؟
     محافظه کاري هم در شرايطي بد نيست. لطيفه اي برايتان نقل مي كنم. به فردي گفتند فلاني خيلي شجاع است، گفت شايد شعور ترسيدن ندارد! الزاما محافظه کاري هميشه بد نيست. من يک مثال تاريخي مي زنم. رهبران جبهه ملي دوم، بعد از ١٥ خرداد ٤٢، سياست صبر و انتظار را مطرح و اجرا كردند. ما آن زمان دانشجو بوديم و به مقتضاي جواني، راديکال فکر مي کرديم. به همين دليل اين تصميم را نقد کرديم و آنان را محافظه كار ناميديم و عملا در انحلال جبهه ملي دوم نقش داشتيم. بعداز آن با فشار جوانان و خصوصا كميته دانشگاه جبهه ملي، جبهه ملي سوم با حمايت مرحوم مصدق و با وجود مخالفت رهبران جبهه ملي دوم تشکيل شد. با اين حال آن جبهه هم بيش از پنج، شش ماه دوام نياورد. جمعي از اعضاي آن که فعال تر بودند، دستگير شدند و جبهه ملي سوم عملا تعطيل شد. بسياري از جوانان انقلابي از جمله ما هم به فعاليت مسلحانه روي آورديم و باقي ماجرا که مي دانيد. امروز که به عقب برمي گرديم و آن دوره را مرور مي کنيم، متوجه مي شويم که رهبران جبهه ملي دوم حرف غلطي نزده بودند؛ يعني در آن شرايط که فضاي بسته، اختناق و سرکوب به دليل کشتار ١٥ خرداد ٤٢ حاکم شده و عملا امکان فعاليت قانوني و اصلاح طلبانه فراهم نبود، تصميم گرفتند همه فعاليت هاي خود را تعطيل کرده و کرکره را پايين بکشند! منظورم اين است که يک جريان قانوني و اصلاح طلب ممکن است در شرايطي به اين نتيجه برسد که نمي شود فعاليت اصلاح طلبانه کرد. واکنش ما که جوان بوديم، درباره اين اقدام جبهه ملي اين بود که آنها محافظه کار و سازشکار شده اند؛ ولي با تجربه امروز كه به قضايا نگاه مي كنيم، به نظر مي رسد که در آن شرايط واقعا امكان فعاليت اصلاح طلبانه قانوني و مسالمت آميز فراهم نبود و فضاي بسته تا اواخر سال ٥٥ و روي کارآمدن کارتر ادامه داشت. از اين مثال مي خواهم به شرايطي که در حال حاضر با آن مواجه هستيم گريز بزنم و بگويم که امروز هم يک جريان اصلاحي وجود دارد که ممكن است در شرايطي خيلي با محافظه كاري و سازشکاري مخالف نباشد. طبيعي است؛ جرياني که به دنبال انقلاب و مبارزه مسلحانه مي رود، با کسي سازش ندارد؛ اما جرياني که مي خواهد در جامعه حضور داشته باشد و وضع موجود را با روش هاي مسالمت آميز، قانوني و تدريجي به وضع مطلوب تبديل کند، مجبور است به واقعيت هاي موجود توجه کند؛ يعني در جاهايي کوتاه بيايد، در جاهايي آرام حرکت کرده و در فضاهايي هم با اصحاب قدرت گفت وگو کند. اين گفت وگوي ملي که امروز مطرح است، مگر چيزي جز اين است که جريان فكري و سياسي معتدل و ميانه رو، اعم از اصلاح طلب و اصولگرا، با ارباب قدرت گفت وگو کنند و بگويند که کشور در خطر است. بياييد باهم فکري کنيم تا شايد مشکلات کشور کم شود. اين به تعبير شما، نوعي محافظه كاري و سازشکاري مي شود!
    
     شما مي فرماييد روند اصلاحي بايد تدريجي باشد. ممکن است با افت وخيز همراه بوده و در جاهايي هم به گفت وگو منجر شود. بسياري مي پرسند در مدت ٢٠ سالي که از عمر جنبش دوم خرداد و پيدايش جريان اصلاح طلبي مي گذرد، دستاورد اين حرکت تدريجي چه بوده است که حالا بخواهد با استناد به آن دستاورد يا دستاوردها، همچنان اين حرکت تدريجي را توجيه کرده و بر ادامه آن تاكيد کند؟
     من با بعضي از کساني هم که مي گفتند از راي دادن به روحاني پشيمان هستند، صحبت مي کردم، همين نکته را بيان مي کردند. مي گفتند آقاي روحاني چه کار کرده است؟ اتفاقي نيفتاده و پرسش هايي از اين دست را مطرح مي کردند. من به آنها پاسخي را دادم که در جواب سوال شما هم مي توان اين پاسخ را داد که دست کم دستاورد دولت يازدهم و دوازدهم اين است که جلوي تداوم حاكميت افراد تندرو در کشور را گرفت. همين بزرگ ترين دستاورد است. شما مسائل را نسبي ببينيد؛ اينکه با روي كارآمدن روحاني اوضاع بيشتر به سمت بحران نرفت، بايد خدا را شکر کرد. شما جوانان به اين موضوع توجه كافي نداريد و مي خواهيد يک شبه ره صدساله را طي کنيد.
    
     يک شب هم نيست البته!
     حالا ٢٠ سال است، بله ٢٠ سال! اصلاح طلبان که با جايي يا کسي قرارداد نبسته بودند که بخواهند کشور را در مدت ٢٠ سال به بهشت تبديل کنند. اصلاح طلبان شعارهايي را طرح کرده و قصد داشته و دارند تا آنها را محقق کنند. در راستاي تحقق اين شعارها هم تلاش کردند. اما در پرانتز بگويم؛ اگر در مدت اين ٢٠ سال جنبش اصلاحي وجود نداشت، شرايط کشور چگونه پيش مي رفت؟ همين که در اين مدت بارها شاهد انتخابات هايي هستيم که بعضي طيف هاي صاحب قدرت، به نتايج آن علاقه مند نيستند، نشان مي دهد که بالاخره آزادي هايي (در نتيجه ٢٠ سال تلاش) در كشور حفظ شده است. تضمين اين دست آزادي ها به دليل حضور مردم و حرکت اصلاحي بوده و در نتيجه باعث شده اصلاح طلبان، ميانه روها و معتدلان بتوانند در مقابل نامزدهاي تندرو، نامزدهايي را مطرح کنند. اگر تندروها به تنهايي يكه تاز بودند، حتي احتمال جنگ جديد هم بعيد نبود. اين دستاورد خيلي مهمي است، اما من نمي توانم آن را به شما نشان دهم. دوره آقاي خاتمي، هم زمان با جورج بوش پسر در آمريکا بود. همان زمان که آمريکا به عراق و افغانستان حمله کرد، ايران هم مي توانست هدف تهاجم آمريكا قرار گيرد.
    
     اما در همان دوران، ايران را در کنار عراق و کره شمالي محور شرارت ناميد.
     درست است، ولي بين محور شرارت بودن با اشغال نظامي تفاوت زيادي است. واقعيت اين است؛ سربازان آمريکايي وارد عراق و افغانستان شدند، اما نتوانستند به ايران وارد شوند. اين دستاورد به نظر من محصول وجود دولت آقاي خاتمي بوده است. اگر يک دولت تندرو در ايران حاکم بود، چه بسا آمريکا به ايران هم حمله مي کرد. اين مهم است. البته ممکن است گفته شود به هيچ وجه امکان حمله وجود نداشت! كه طبيعي است با گذشت ١٣ يا ١٤ سال از آن شرايط، امكان رد اين ادعا وجود ندارد.
    
     تفاوت من به عنوان سمپات جريان اصلاح طلبي و شما به عنوان فعال سياسي اصلاح طلب که انتخابات دهه ٩٠ را به عنوان دستاورد مثال مي زنند، اين است که شما بازسازي نهاد انتخابات را يک دستاورد مي دانيد، اما از نظر ما انتخابات وسيله اي براي رسيدن به دستاورد است. اينکه انتخاباتي برگزار شود و من به فهرستي که جريان اصلاح طلب تعيين مي کند، راي دهم، اما مطالباتم محقق نشود، ممکن است باعث شود در انتخابات بعدي تصميم ديگري بگيرم. يعني تلاش ما در ٢٠سالي که از عمر اصلاحات گذشته، اين بوده است که تنها انتخابات برگزار شود؟
     درست است که انتخابات يک وسيله است، ولي اگر دقت کرده باشيد، يکي از مهم ترين شعارهاي جنبش هاي دموكراسي خواهي و اصلاح طلبي در هر کشور، برگزاري انتخابات آزاد است. شما اگر بتوانيد انتخابات آزاد، حتي انتخاباتي در حد انتخابات خودمان را در يک جامعه نهادينه کنيد، يک پيروزي بزرگ به دست آورده ايد، حتي اگر منتخبان شما هيچ کاري نکنند! هرکسي که نتواند کاري صورت دهد، شما مي توانيد در انتخابات بعدي او را تغيير دهيد و اين فرايند مي تواند ادامه پيدا کند. بنابراين نهادينه شدن انتخابات در کشور، خود، يک دستاورد است. بي سبب نيست كه برخي بي اثربودن راي مردم را مطرح مي كنند يا شعار تغيير قانون اساسي را جهت تبديل نظام رياستي به نظام پارلماني مي دهند. شعار انقلاب اسلامي، استقلال، آزادي، جمهوري اسلامي بود. يکي از معيارهاي مهم آزادي، آزادي انتخابات است. البته در انتخابات خيلي محدوديت وجود دارد، با اين حال، همين قدر که بتوانيم اين نهاد را حفظ کنيم و از دل آن منتخب فرمايشي بيرون نيايد، يک دستاورد است. در اول انقلاب، يک رقابت بين آقاي بني صدر و مرحوم حبيبي در انتخابات وجود داشت. بعد از آن شهيد رجايي بي رقيب بود و اگر رقيبي هم وجود داشت، براي جورشدن جنس انتخابات بود! آقاي خامنه اي هر دو دوره، به همان ترتيب، بي رقيب بود و آقاي هاشمي هم همين طور. البته دور دوم بين ايشان و آقاي توكلي تا حدودي رقابت بود. اولين انتخابات رقابتي، همان دوم خرداد ٧٦ بود و بعد از آن بود كه انتخابات رقابتي در کشور شکل گرفت و شايد اين را هم بتوان يكي از دستاوردهاي جنبش اصلاحي به حساب آورد. البته طيفي که ارتباط آن با مراکز قدرت، قوي تر بود، سعي مي کرد با انواع لطايف الحيل، بتواند اکثريت را به دست آورد. اما نتيجه جنبش اصلاحي اين بود كه وقتي مردم به صحنه مي آمدند، همه لطايف الحيل جريان رقيب بي اثر مي شد و فردي را كه خودشان مي خواستند انتخاب مي كردند. شايد به همين دليل است كه طيف هايي كه اميدي به راي مردم ندارند، در كنار معتقدان به براندازي، مستمرا درصدد بي خاصيت نشان دادن انتخابات و نااميدكردن مردم نسبت به صندوق هاي راي بوده و هستند. ضمنا اينکه مي گوييد دستاورد جريان اصلاحات چه بود؟ به عنوان يک نمونه مي توانم به بحث قتل هاي زنجيره اي اشاره کنم که قبل از دولت آقاي خاتمي شروع شده بود و در دوره او ادامه داشت، اما با برخورد دولت اصلاحات، ريشه اين موضوع حداقل در وزارت اطلاعات اين کشور خشکانده شد. در ١٨ يا ١٩ سال اخير شما نمي توانيد حتي يک مورد مثال بزنيد که از سال ٧٧ وزارت اطلاعات دست به چنين اقدامي زده باشد. اين دستاورد کمي نيست. اين اقدام نتيجه فعاليت آقاي خاتمي، دولت اصلاحات و خصوصا وزارت اطلاعات آن دوره بود.
     دوره آقاي روحاني هم مشمول همين ٢٠سالي مي شود كه فرموديد هيچ دستاوردي نداشته است! شما فکر مي کنيد برجام، دستاورد کمي بود؟ مخالفان برجام مي گويند برجام چه دستاوردي داشت؟ ولي به اين نکته توجه نمي کنند كه قبل از برجام روابط اقتصادي ما با کشورهاي جهان تقريبا تعطيل بود و جز از طريق بابک زنجاني ها، آن هم به شكلي كه همه مي دانند، برقرار نمي شد.
    
     هنوز هم مشکل وجود دارد...
     چرا اين گونه صحبت مي کنيد؟ شما مي خواهيد با من مناظره كنيد يا مصاحبه؟! آيا الان هم با هيچ کشوري در دنيا روابط اقتصادي نداريم؟ قبل از امضاي برجام، سالانه کمتر از يک ميليون بشکه نفت مي فروختيم؛ آن هم به صورت تهاتري. همچنين به کشورهاي معيني نفت فروخته مي شد و پول آن در حسابي بدون بهره در کشورهاي خريدار ذخيره مي شد. اگر از آنها کالا خريداري مي شد، پول نفت به کشور بازمي گشت و اگر هم کالا وارد نمي کرديم، پول نفت ايران به صورت قرض الحسنه در کشور آنها باقي مي ماند. يكي از دلايل مهم ركود اقتصادي هم همين بود. براي مثال بايد در ازاي خريد نفت از سوي چين، از آن كشور هر چقدر كه مي توانستيم كالا وارد كنيم، تا پول نفتمان به كشور بازگردد. اين واردات بي رويه توليد داخلي را نابود كرد. بعد از برجام، ايران هيچ منعي براي برقراري رابطه اقتصادي و انعقاد قرارداد با کشور هاي خارجي ندارد. بعد از ٤٠ سال تحريم، توانستيم قرارداد خريد هواپيما امضا کنيم. اگر به ياد داشته باشيد، پس از رسانه اي شدن انعقاد قرارداد خريد هواپيما با ايرباس و بويينگ، مخالفان چه ها که نگفتند. گفتند ايرباس درحال ورشکستگي است و ايران اين هواپيماها را خريده است. اما بعد از سقوط هواپيماي تهران-ياسوج، بسياري از معترضان حداقل در خلوت خود پي بردند که خريد هواپيما در چه حدي از اولويت هاي کشور ما قرار گرفته است. اگر تحريم بوديم، قرارداد توتال امضا مي شد؟ حتما نمي شد. آيا مي توانستيم به جاي يک ميليون بشکه نفت، بيش از دو ميليون بشکه نفت صادر كنيم و پول نقد آن را وارد کشور کنيم؟ اگر آن روند اصلاح نمي شد، کشور ورشکست مي شد. اما چون ورشکست نشده ايم، «ان قلت» وارد مي کنيم و مي گوييم که «سهم ما کجاست؟ يارانه که همچنان ٤٥ هزار تومان است! چرا اضافه نشده است؟!».
     بنابراين برجام راهي را براي بهبود وضعيت اقتصادي کشور باز کرد. اما چرا نتايج دلخواه از برجام گرفته نشد؟ بايد بگويم چون جريان هايي در داخل و خارج از کشور با تمام قوا تلاش کرده و مي کنند تا برجام به اهداف خود نرسد. مثلا مهم ترين انتظاري که از برجام مي شد داشت، جذب سرمايه خارجي بود، اما با سياست هاي ماجراجويانه از سوي برخي ها در داخل و همسوي با اين داخلي ها، ترامپ در آمريکا، تلاش مي كنند برجام به فرجام مورد انتظار خود نرسد. اين به برجام مربوط نمي شود. اگر روحاني نبود، اصلا برجامي در کار نبود. دولت ميانه روي فعلي توانست موانع را از سر راه بردارد. مخالفان عالمانه و عامدانه مي گويند پس از برجام چه شد، چه اتفاقي افتاد؟ خب معلوم است! (خطاب به مخالفان) وقتي شما، با توجه به قدرت و امكاناتي كه در اختيار داريد نگذاريد، اتفاقي نمي افتد. اقدامات شما سبب مي شود، اروپايي ها که علاقه مند به سرمايه گذاري در ايران هستند، از اين کار اجتناب کنند. دولت و رئيس جمهور در حد توان خود مي توانند به حل مشكلات كشور بپردازند و اگر نهادهاي قدرتمند ديگر نخواهند و نگذارند، دسترسي به نتايج نهايي بسيار دشوار خواهد بود. دو، سه ماه بعد از دوم خرداد ٧٦، من در مصاحبه اي که با روزنامه سلام داشتم، گفتم که مردم توجه کنيد! طبق قانون اساسي اگر هيچ يك از قوا و نهادها، مخالف رئيس جمهور نباشند، حداکثر ١٠ يا ١٥ درصد از قدرت كشور در اختيار رئيس جمهور و دولت است. بنابراين از خاتمي انتظار نداشته باشيد فيل هوا کند! خاتمي، روحاني و همه روساي جمهور در صورتي مي توانند موفق شوند که هر ٩ روز يا حتي هر ٩ ساعت، بحراني براي شان ايجاد نكنند. در جايي که اختيارات دولت حدود ١٥ درصد است، قدرت مجلس هم همين حدود و ٧٠ درصد قدرت خارج از اين مجموعه باشد، امكان تغيير به وضع مطلوب به شكل سريع و جهشي وجود نخواهد داشت. در واقع دولت و مجلس اصلاحات در دوره خاتمي و دولت و مجلس اعتدال امروز، سخنگويان مردم اند که بايد بتوانند با بخش هاي ديگر در ارتباط دائم باشند، تا امكان تعامل بر سر تغييرات به وجود آيد. اگر اين تعامل صورت نگيرد، كاري پيش نخواهد رفت. به اين ترتيب، با توجه به اينكه مجموعه قدرت نهادهايي نظير دولت و مجلس به حدي نيست که بتوانند تغييرات معناداري ايجاد كنند، بايد با بخش هاي ديگر حاكميت در ارتباط و در تعامل باشند. ضرورت «گفت وگوي ملي» هم كه امروز مطرح مي شود، عمدتا براي تحقق همين هدف است.
     در شرايط فعلي، يا بايد اين شرايط را بپذيريم يا به دنبال تغيير قانون اساسي باشيم؛ تغيير قانون اساسي هم يا با براندازي، دخالت خارجي و انقلاب امکان پذير است يا با گفت وگوي ملي. اگر آن سه راه اول را قبول داريد! بسم الله! اگر قبول نداريد باز هم بايد بر همين در بکوبيد.
    
     شما در صحبت هاي خود چند نکته را مطرح کرديد؛ اينکه نيروهايي وجود دارد که در مسير اعتدال و اصلاحات مانع ايجاد مي کند. اين موانع از دولت آقاي خاتمي بوده و همچنان هست. آيا نمي شد براي اين موانع داخلي چاره جويي کرد که بعد از ٢٠ سال باز هم درباره مانع تراشي اين گروه ها صحبت نکنيم؟
     چه کار کنيم؟
    
     حد يقف زور اين موانع چقدر است؟ تا کجا قرار است هر کاري که انجام نشد، بگويند: نگذاشتند. در اين صورت، فايده اين حرکت تدريجي چه خواهد بود؟
     از من اگر راه حل مي خواهيد، پاسخ تداوم حرکت اصلاحي است! آن هم با نتايج تدريجي و درازمدت. ممکن است سال ها تلاش شود و نتيجه مورد انتظار حاصل نشود. تداوم اين حرکت است که مي تواند موانع را برطرف کند. کسي هم نمي تواند تضمين کند، اين اهداف در چه مدت زماني محقق مي شود. در اين مسير هر جا که خسته شديد بايد راه جايگزين داشته باشيد.
     ممکن است پيوسته تلاش کنيد و به نتيجه دلخواه نرسيد، اما بالاخره از دل اين تلاش، چگونگي برخورد با قتل هاي زنجيره اي در مي آيد! بالاخره از دل اين راه، امضاي برجام درمي آيد. از اين مسير بسيار آهسته و تدريجي پيش مي رويم، ولي به عقب برنمي گرديم. مشکلات کشور هم به همين شکل حل خواهد شد؛ بنابراين حرکت اصلاحي، ابزاري جز استمرار و تداوم راي مردم ندارد. مردم نبايد حوصله شان سر برود. حوصله جوانان زود سر مي رود! اما نبايد اين اتفاق بيفتد. اصلاح طلبان و ميانه روها بايد به مردم بگويند که تلاش دارند موانع را به صورت قانوني، مسالمت آميز و تدريجي رفع کنند. شما اگر راه ديگري براي برداشتن موانع داريد، بفرماييد مطرح کنيد! من تاكيد مي کنم جز آن سه راهي که در ابتداي پاسخم به آن اشاره کردم، راه ديگري نداريد.
    
     خب! شما مي فرماييد تنها راه باقي مانده گفت وگوي ملي است... .
     من حتي اگر يک درصد به اين راه اميد داشته باشم، به شدت به آن توصيه مي كنم؛ اما تضميني نمي دهم که طرف مقابل... .
    
     اصلا طرف مقابل براي گفت وگوي ملي کيست؟
     همه آنهايي که مانع از تحقق اهداف حرکت اعتدالي و اصلاحي هستند. همه اين جريان ها و قدرت هايي که مخالف اين تفکر هستند، مخاطب گفت وگوي ملي هستند. چگونه؟ بايد راه آن را پيدا کرد.
    
     اگر قرار است گفت وگويي صورت گيرد، بايد مشخص شود با چه مخاطبي بايد گفت وگو شود که نتيجه بخش باشد... .
     کساني که به خاطر منافع جناحي و گروهي مانع تحقق اهداف اصلاحي و اعتدالي هستند يا اينكه مصلحت و منافع كشور و ملت را در مخالفت با تحقق اين اهداف مي دانند. به همين دليل گفت وگوي ملي هم بايد پيش از هر چيز بر تعريف مشترك از منافع كشور و ملت برسد و طيف ها را از دنبال كردن منافع جناحي بازدارد.
    
     خب اگر اين جريان ها قرار بود تن به گفت وگو بدهند، در نحوه برخوردها و روش هاي خود تغييراتي ايجاد مي کردند يا حتي اگر راي مردم در انتخابات هاي اخير را مدنظر قرار مي دادند، به عنوان ملاکي براي تغيير از آن بهره مي بردند؛ ولي وقتي اين تغييرات ايجاد نشده؛ يعني عملا عزمي مبني بر تغيير در آنها ديده نمي شود. حالا ما مدام بر گفت وگو تاكيد کنيم. به نظر مي رسد اين بحث بيشتر شبيه شعار است.
     من هم بحث گفت وگوي ملي را نه به عنوان يك شعار، بلكه به عنوان يك ضرورت ملي به تازگي مطرح کرده ام. شما مي گوييد آنها به راي مردم توجه نمي کنند. آنها اصلاح طلبي و ميانه روي را رقيب خود يا مخالف منافع ملي مي دانند و به همين دليل بايد براي حفظ منافع كشور، ملت و نظام به هر شكل ممكن وارد تعامل و گفت وگو شد و به تحليل و مواضع مشترك دست يافت. متاسفانه با همين دست استدلال هايي که شما مطرح مي کنيد، مردم را به تدريج درباره توفيق اصلاح طلبي و ميانه روي نااميد مي كنيد. همان طور که ترامپ به مخالفان داخلي برجام کمک مي کند که زيرآب برجام را بزنند، در درون ما نيز جرياناتي که روزي عبور از خاتمي و روزي ديگر پشيماني از راي به روحاني را مطرح کردند و روزي هم شعار «اصلاح طلب، اصولگرا، ديگه تمومه ماجرا» سر دادند، خواسته يا ناخواسته در زمين تندروهايي بازي مي کنند که قصد آنها شکست اعتدال و اصلاحات است. قصد آنها اين است که به مردم بگويند راي شما خاصيتي ندارد و وقتي مردم راي خود را بي خاصيت دانستند، بي تفاوت مي شوند. نتيجه بي تفاوتي مردم هم مي شود شوراي شهر دوم تهران که اصولگراها با كمتر از ١٨٠ هزار راي برنده شدند! ايده آل تندروها هم همين است که همه مردم استدلال هاي شما را بپذيرند و در انتخابات شرکت نکنند تا آنها پيروز شوند؛ بنابراين ابزار آنها نااميدي مردم از راي دادن است و ابزار اصلاح طلبان تشويق مردم به مشارکت در انتخابات و از اين طريق به صورت مداوم، ولو ميلي متري رو به جلو حرکت کردن.
     امروز که من تاكيد دارم، باب گفت وگوي ملي بايد باز شود، به اين دليل است که براي کشور، ملت و حتي نظام احساس خطر مي کنم. احساس مي کنم اوضاع کشور خوب نيست. در طيف هاي ديگر بسياري هستند که به منافع ملي مي انديشند؛ بنابراين زمينه گفت وگو را فراهم تر مي بينم. متاسفانه برخي از طيف ها همچنان اميدوارند که روحاني در اين سه سال و اندي باقي مانده شکست بخورد، مردم مايوس پاي صندوق راي نيايند، آنها برنده انتخابات بعدي شوند و به مباركي! خودشان مسائل كشور را حل کنند!! در پاسخ به اين طرز فكر بايد گفت اولا در سه سال ممکن است خيلي فرصت ها از دولت رفته و «زود دير» شود. ثانيا، اگر روحاني معتدل و ميانه رو نتواند از نتايج برجام استفاده کرده و سرمايه خارجي را وارد کشور کند، قطعا يک دولت تندرو به هيچ وجه اين توفيق را نخواهد داشت. اگر اين استدلال را قبول کنند، آن زمان مي توان باب گفت وگو را باز کرد. در آن صورت مي توان درباره شرايط و چگونگي اين گفت وگو فکر کرد. اينکه اصلاح طلبان و معتدلين از بعضي شعارهاي خود کوتاه بيايند و تندروها هم همين طور تا کشور دچار بحران نشود، منافع ملي لطمه نبيند و نظام با مشكلات جدي روبه رو نشود. من اصل نظام را قبول داشته و به وضع موجود آن معترضم؛ بنابراين موافق بروز مشكلات براي آن نيستم. ممکن است که شما هيچ نشانه اي در تندروها مبني بر تغيير و ميل به گفت وگو مشاهده نکنيد. در اين شرايط راه ديگري براي اصلاح طلبان باقي نمي ماند؛ مگر همان تاكيد بر روش هاي اصلاحي و خطراتي که کشور، ملت و نظام را تهديد مي کند. در نهايت هم تاكيد مي کنم که اگر از اين مسير، يعني راه تدريجي اصلاح و شرکت در انتخابات مايوس شويم، من راه جايگزيني ندارم. از من سوال کرديد که ٢٠ سال فرايند تدريجي طي شده و نتيجه اي در بر نداشته و راه جايگزيني که من پيشنهاد مي دهم، چيست. بايد بگويم راه جايگزين ندارم؛ جز تداوم اين راه. اگر مي گوييد اين راه درست نيست، پيشنهاد شما چيست؟ همان راهي است که هفت تا ١٢ دي طي شد؟ آيا راه حل مشکل ما همان اقداماتي بود که در آن بازه زماني صورت گرفت؟
    
     خب بخشي از اعتراض بود که خود را به آن شکل از خشونت نشان داد.
     خب، راه درست شما چيست؟
    
     من که الان در حضور شما در نقش فعال سياسي نيستم که بخواهم راه حل پيشنهاد بدهم.
     خير؛ منظور من، شماي نوعي هستيد. اينکه مخالفان اين راه تدريجي چه راه جايگزيني را پيشنهاد مي دهند؟ بله؛ يک عده پيشنهاد رفراندوم را مطرح کرده اند که به نظر مي رسد شعار باشد. حرف تندزدن، کار مهمي نيست. مهم اين است كه بتوان پيشنهادي داد كه حتي با احتمال كم، اجراشدني باشد؛ وگرنه مي شود حرف تند زد. مثلا بگوييم بايد قانون اساسي تغيير کند. اين پيشنهاد چگونه محقق خواهد شد؟ آيا غير از اين است که قانون اساسي يا از راه انقلاب و براندازي مي تواند تغيير کند؟ خير؛ البته يک راه ديگر هم وجود دارد و آن رجوع به سازوکاري است که در خود قانون اساسي وجود دارد که آن هم ممكن است از راه گفت وگو و «سازش» پيش برود.
    
     آقاي نبوي، شما تندترين مسيرها را پيشنهاد مي دهيد!
     خب، شما پيشنهاد دهيد.
    
     شما مقطعي مثل مجلس ششم را در نظر بگيريد؛ در برابر ردصلاحيت هاي گسترده، اعتراض مي کنيد و استعفا مي دهيد... .
     بله؛ اين راه هم مي شود. ولي من هيچ نتيجه اي نگرفتم. من خودم جزء کساني بودم که در آن حرکت (تحصن و استعفا) حضور داشتم. به جرئت مي گويم آن حرکت هيچ نتيجه عيني و ملموسي نداشت؛ حتي همفکران ما که براي مجلس هفتم کانديدا شده و ردصلاحيت هم نشدند، در انتخاباتي که اداره آن بر عهده دولت اصلاحات بود، راي نياوردند. نتيجه چه شد؟ ٣٠ کانديداي اصولگرا (از تهران) وارد مجلس هفتم شدند. اين نشان مي دهد مردم الزاما به تندترين حرف ها راي نمي دهند. ما هرچه را زورمان مي رسيد براي جلوگيري از انتخاباتي که حق نامزدشدن را بسيار محدود كرده و بيش از هفت هزار نفر در آن ردصلاحيت شده بودند، در مجلس ششم به کار بستيم. از طرفي، دوستان اصلاح طلبي كه ردصلاحيت نشده بودند، اكثرا نتوانستند راي بياورند و اقليت کوچکي را در مجلس هفتم تشکيل دادند. در انتخابات ٩٤، موج ردصلاحيت ها خيلي بيشتر از انتخابات مجلس هفتم بود؛ به طوري که شوراي عالي سياست گذاري اصلاح طلبان مجبور شد از طريق يک آگهي اينترنتي از اصلاح طلباني که صلاحيتشان در تهران تاييد شده بود، بخواهد براي نامزدي و حضور در فهرست، خود را معرفي کنند. حدودا ٢٠٠ نفر فرم پر کردند و از ميان آنها ١٧ يا ١٨ نفر را گزينش کردند. مردم هم به آن فهرست راي دادند. حالا اين کار بهتر بود يا کار ما در مجلس ششم؟
    
     نتيجه ورود اين ٣٠ نفر چه بوده است؟
     يعني شما مي گوييد مجلس هفتم بهتر از اين مجلس بود؟! اگر منظور شما اين است که من ديگر بحثي ندارم! بله؛ يک راه هم اين است که همه چيز را رها کنيم و برويم در خانه هاي خود بنشينيم. شما مي گوييد راه هاي تند را قبول نداريد... .
    
     برخي بر اين باورند كه در هر شرايطي نبايد در انتخابات شرکت کرد.
     شرکت نکنند. شرکت نکردن چه خاصيتي داشت؟ مي گويم ما در انتخابات مجلس هفتم شرکت نکرديم، چه اتفاقي افتاد؟ چه نتيجه اي گرفتيم؟
     من براي شما انتخابات مجلس هفتم و دهم را مقايسه کردم. اصلاح طلبان در انتخابات دور هفتم، اصلاح طلبان ردصلاحيت نشده كه در راسشان آقاي كروبي بود، فهرستي ٣٠نفره براي تهران دادند که هيچ کدام راي نياوردند. آراي مردم را هم آقاي موسوي لاري که وزير کشور بود، شمارش مي کرد. ولي در انتخابات ٩٤ با وجود اينکه هيچ کس باقي نمانده بود و از طريق اينترنت فهرستي عمدتا از افراد ناشناس تهيه شد، همه آنها راي آوردند. شما مي گوييد معلوم است آن موقع (مجلس هفتم) هيچ کس نبود که مردم راي بدهند! مگر آقاي کروبي نامزد نبود؟ او رئيس مجلس ششم بود. بگذريم. اگر راهي داريد، پيشنهاد دهيد. راه هاي ما، يا سياست جبهه ملي دوم است؛ يعني سياست صبر و انتظار؛ يعني کنار بکشيم و در گوشه اي بنشينيم تا شايد شرايط تغيير کرد و فضا بازتر و امکان تغيير قانون اساسي فراهم شد. داخل پرانتز بگويم که البته همان طور كه پيش تر گفتم، طرف مقابل هم از تغيير قانون اساسي استقبال مي کند. آنها علاقه دارند با تغيير قانون اساسي، سيستم رياستي را به پارلماني تغيير دهند تا از اين راه، مواجهه خود را با مردم کمتر کنند؛ يعني فقط در انتخابات مجلس بخواهند اعمال نظر کنند و مجلسي كنترل شده تر شكل بگيرد و آن مجلس هم يك رئيس جمهور كم قدرت تر از امروز انتخاب كند.
    
     که شما توصيه نمي کنيد؟
     من سياست صبر و انتظار را قبول ندارم؛ چون معتقدم شرايط به گونه اي است که مي توان فعاليت کرد. ممکن است نتايج دلخواه ما حاصل نشود و بسيار كُند به سمت اهداف اصلاحي پيش برويم؛ اما اين روش به مراتب بهتر از نشستن در کنج خانه است. قبلا هم بحث كرديم كه انقلاب و براندازي را نه من قبول دارم و نه شما. تکليف دخالت خارجي هم روشن است؛ چون تجربه شده، هيچ کدام از ما آن را قبول نداريم. اگر اين سه راهبرد را قبول نکنيم، تنها راهي که باقي مي ماند، راه اصلاحات است؛ يعني همين حرکت «سازشکارانه» و «محافظه کارانه» که به قول شما ٢٠ سال است نتوانسته كاري بکند!
    
    از استعفا در مجلس ششم هيچ نتيجه اي نگرفتيم / بهزاد نبوي در گفت و گو با «شرق»
    


 روزنامه شرق ، شماره 3108 به تاريخ 22/12/96، صفحه 6 (سياست)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 38 بار
    



آثار ديگري از "مرجان توحيدي"

  ائتلاف ناز ي آبادي ها / عزت الله ضرغامي و عمادالدين باقي 5 ساعت جلسه داشتند
مرجان توحيدي، شرق 10/5/97
مشاهده متن    
  جريان اصلاحات 2 پا دارد / مصطفي تاجزاده در گفت و گو با «شرق»
مرجان توحيدي، شرق 24/3/97
مشاهده متن    
  اصلاح طلبي در سراشيبي مقبوليت و مشروعيت است / گفت و گو با «محمدرضا تاجيك» 21 سال پس از دوم خرداد
مرجان توحيدي، شرق 2/3/97
مشاهده متن    
  مرتضوي را مي بخشم / ماشاءالله شمس الواعظين، نخستين متهم مطبوعاتي قاضي سابق، از خاطراتش مي گويد
مرجان توحيدي، شرق 3/2/97
مشاهده متن    
  ناگفته هاي استعفاي شهردار / در گفت وگو با مشاور نجفي مطرح شد
مرجان توحيدي، شرق 27/1/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله دانشگاه علوم پزشكي بيرجند
متن مطالب شماره 3 (پياپي 76)، پاييز 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است