|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد96/12/22: «دنياي اقتصاد» بررسي مي كند: همه روايت ها از يك سقوط
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4428
شنبه سي و يكم شهريور ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4289 22/12/96 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


«دنياي اقتصاد» بررسي مي كند: همه روايت ها از يك سقوط



دنياي اقتصاد : پس از رمزگشايي از جعبه سياه پرواز ناتمام تهران-ياسوج، سازمان هواپيمايي کشور «خطاي انساني» را عامل بروز اين سانحه تلخ معرفي کرد. عاملي که با واکنش هاي متفاوتي در فضاي مجازي و رسانه اي روبه رو شد. اين واکنش ها موجب بررسي هاي کلان تري شد که مي تواند در کنار گزارش رسمي به عنوان روايت دوم قلمداد شود. «دنياي اقتصاد» با تکيه بر منابع خبري و نظر متخصصان، ابهام ها و پرسش هاي پاسخ نداده شده در محيط کلان صنعت هوايي را بررسي کرده است. ابهام هايي که ردپاي آن در سقوط اخير نيز قابل مشاهده است.
    روز گذشته سازمان هواپيمايي کشور نتايج بررسي جعبه سياه پرواز ناتمام تهران-ياسوج را منتشر کرد. گزارشي که مشابه با بسياري از سوانح پيشين، حکايت از عامليت خطاي انساني در بروز فاجعه داشت. البته بررسي وکنش ها به گزارش منتشر شده، نشان مي دهد که اين گزارش براي بسياري باورپذير نبوده است. صرف نظر از انتقاداتي که به گزارش منتشره وارد شده است، اين گزارش کماکان بسياري از پرسش هاي شکل گرفته پيرامون اين حادثه تلخ را بي جواب گذاشته است. پرسش هايي که به دنبال عوامل دروني و بيروني متعدد اين حوادث تلخ در تقويم ايراني است. اين عوامل در واقع سبب شکل گيري وضعيتي شده اند که نه تنها احتمال بروز خطاي انساني را افزايش داده اند، بلکه احتمال بروز فاجعه در ازاي هر خطاي انساني در صنعت هوايي کشور را نيز افزايش داده اند. از جمله اين عوامل مي توان به عوامل داخلي مانند ضعف در مديريت، عدم به روزرساني تجهيزات و نيروي انساني و مجموعه اي از عوامل خارجي مانند تنگناي ناشي از تحريم و نحوه تعامل بين سازماني اشاره کرد. «دنياي اقتصاد» در اين گزارش تلاش کرده است مهم ترين ابهامات موجود در گزارش سازمان هوايي را بررسي کند.
    
    خطاي انساني، متهم هميشگي
    روز گذشته سازمان هواپيمايي کشوري پس از رمزگشايي از جعبه سياه هواپيماي ۷۲ ATR «خطاي انساني» را عامل سقوط پرواز تهران-ياسوج معرفي کرد. بر مبناي گزارش اين سازمان رمزگشايي از جعبه سياه هواپيماي يادشده نشان مي دهد که پرواز در ارتفاع کمتر از ۱۵۰۰۰ پايي و محاسبات اشتباه خلبان در مانور عامل اصلي وقوع اين حادثه تلخ بوده است. البته بررسي واکنش هاي کاربران به گزارش منتشر شده از سوي سازمان هواپيمايي کشوري نشان مي دهد که معرفي «خطاي انساني» به عنوان عامل بروز اين فاجعه هوايي براي بخشي از شهروندان قابل پذيرش نبوده است. صرف نظر از انتقادات و تشکيک هاي صورت گرفته به گزارش منتشر شده، به نظر مي رسد بخشي از اين باورناپذيري به ابهاماتي بازمي گردد که گزارش استخراج شده از جعبه سياه هواپيماي ۷۲ ATR به آن پاسخ نمي دهد. در واقع حلقه مفقوده در گزارش منتشر شده مغفول ماندن از زنجيره درهم تنيده اي است که احتمال و مخاطره بروز خطاي انساني را در بروز اين سانحه تلخ ناديده مي گيرد.
    
    صنعت ورشکسته در گرانيگاه هوايي
    بررسي ها نشان مي دهد که در حال حاضر فرودگاه ها و شرکت هاي هواپيمايي کشور از نظر ميزان سودآوري در وضعيت ناگواري قرار دارند. بر مبناي بررسي هاي کميسيون عمران مجلس شوراي اسلامي درحال حاضر از ميان ۶۴ فرودگاه مختلف موجود در کشور تنها يک فرودگاه (فرودگاه بين المللي امام خميني) زيان ده نيست. افزون بر اين بر مبناي اظهارات معصومه ابراهيمي، عضو هيات مديره شرکت فرودگاه ها و ناوبري هوايي ايران در حال حاضر تعهدات تنها ۴ شرکت هواپيمايي به شرکت فرودگاه ها روندي غير انبساطي دارد. وضعيتي که به خوبي نشان دهنده تصوير ناخوشايند سودآوري در شرکت هاي هواپيمايي کشور است. اين وضعيت نامناسب از يکسو دست شرکت هاي هواپيمايي را براي بهبود خدمات (از جمله افزايش ايمني) و افزايش تجهيزات بسته نگه داشته و از سوي ديگر انگيزه سرمايه گذاري در اين بخش را به ميزان زيادي کاهش داده است. در نتيجه شرکت هاي هواپيمايي که در کشورهايي نظير امارات سهم قابل توجهي در آورده اقتصادي بخش خدمات دارند، در ايران به محل انباشت زيان تبديل شده اند. بررسي آمار و ارقام منتشرشده از شرکت هواپيمايي آمريکا نشان مي دهد که سال گذشته ۵ شرکت هواپيمايي بزرگ اين کشور در مجموع درآمدي معادل با حدود ۱۳ ميليارد دلار داشته اند که در اين بين شرکت هواپيمايي دلتا به تنهايي سودي معادل ۶/ ۴ ميليارد دلار کسب کرده است. شرکت هواپيمايي دولتي «قطر ايرلاين» نيز سال گذشته به تنهايي درآمدي بالغ بر ۱۰ ميليارد دلار داشته است.
    بنابراين در حالي که سودآوري اين شرکت ها در عمل باعث افزايش آزادي عمل مديران در به روزرساني تجهيزات فعلي و افزايش توان فني و علمي نيروي انساني است، زيان ده بودن شرکت هاي هواپيمايي ايران در عمل باعث شده است تا تصميم گيران اين خطوط هوايي از برخي از هزينه هاي آموزشي و برخي از هزينه هاي تجهيز چشم پوشي کنند. عاملي که هم مخاطره ناشي از خطاي انساني را افزايش مي دهد و هم احتمال وقوع شرايط غيرطبيعي در هنگام پرواز را افزايش مي دهد. اين شرايط ناگوار حاصل مجموعه اي از مکانيزم هاي دروني مانند ضعف در مديريت، واگذاري شرکت هاي هواپيمايي به مجموعه اي غير تخصصي و مجموعه اي از عوامل خارجي مانند موانع ديپلماتيک و تنگناي ناشي از تحريم ها چه در زمينه تجهيز و چه در زمينه توسعه بوده است. مکانيزم هايي که صنعت هواپيمايي در گرانيگاه ترانزيت هوايي را در پارادوکسي معنادار به صنعتي زيان ده تبديل کرده است. به عقيده کارشناسان، ملاحظات غيراقتصادي در واگذاري برخي از شرکت هاي هواپيمايي به شرکت هاي غير تخصصي، دغدغه هاي سياسي در انتخاب مديران و مداخلات غيرکارشناسانه در نقشه توسعه مبتني بر اصول صنعت هواپيمايي کشور از جمله مهم ترين دلايل ايجاد اين پارادوکس است. از جمله اين مداخلات غيرکارشناسانه مي توان به اصرار نمايندگان مجلس به احداث فرودگاه در استان هاي کوچک اشاره کرد. اين امر موجب شده تا در حال حاضر ۸۰ تا ۹۰ درصد فرودگاه هاي کشور بدون پرواز يا با حداقل پرواز فعاليت کنند و بار اصلي پروازها روي دوش ۱۰ فرودگاه کشور است که اين ۱۰ فرودگاه هزينه فرودگاه هاي غيرفعال را نيز پرداخت مي کنند. بايد توجه داشت هرگونه مکان يابي جغرافيايي يا اقتصادي اشتباه در انتخاب محل فرودهواپيما مي تواند به شکل مستقيم يا غيرمستقيم بر مخاطره مسافرت از کانال هوايي اضافه کند.
    
    جعبه سياه پر ابهام
    علاوه بر نپرداختن به نقش رويه هاي مديريتي و حاکميتي بر فاجعه آفريني در صنعت هواپيمايي کشور، نبود ردپاي برخي از عوامل احتمالي افزايش مخاطره از ديگر وجوه ابهام گزارش منتشرشده در رابطه با سانحه هوايي تهران-ياسوج است. به عقيده برخي از کارشناسان، وجود برخي حاشيه ها و ملاحظات در ارائه گزارش هاي هواشناسي به سازمان هواپيمايي کشوري در برخي موارد موجب سردرگمي خلبانان مي شود. عاملي که برخي از کاپيتان هاي مجرب کشور نيز آن را بي ربط به سانحه هواپيمايي اخير نمي دانستند. بنابراين در شرايطي که اذهان عمومي به واسطه احتمال عامليت سناريوي جوي منتظر ارائه گزارش رسمي از مختصات ارائه شده از سوي سازمان هواشناسي پيش و پس از پرواز اخير بودند، گزارش منتشرشده از اين مهم غافل شده است. اگرچه ممکن است اين موضوع در نگاه اول چندان پراهميت جلوه نکند؛ اما برخي از فعالان صنعت هواپيمايي کشور کيفيت و نحوه ارائه گزارش هاي هواشناسي را به عنوان يکي از مهم ترين چالش ‍ هاي بيروني پيش روي اين صنعت معرفي کرده اند. حقايق در صنعت هواپيمايي کشور حاکي از آن است که به منظور بررسي و کنترل شرايط جوي، در سه مرحله قبل، حين و انتهاي پرواز ممکن است گزارش هاي جوي تغيير کنند. اين تغيير در فصول سرما و در مناطق کوهستاني شدت بيشتري پيدا مي کند. به همين دليل ملاحظات ايمني ايجاب مي کند که تغييرات جوي در هر سه گام از گزارشات، در فرآيند سفر موردتوجه قرار گيرد. به عبارت ديگر، پيش بيني وضعيت جوي در سه گام قبل، حين و انتهاي پرواز، قبل از شروع پرواز و به علاوه مشاهده روند تغييرات جوي در حين پرواز بايد به طور مداوم از سوي شرکت هاي هواپيمايي رديابي شوند. افزون بر اين الزام خلبان ها به پرواز يکي ديگر از مواردي است که اگرچه از مرجعي رسمي مهر تاييد نگرفته است، اما طي هفته هاي سپري شده از اين سانحه در فضاي خبري کشور در حال دست به دست شدن بود. به اين ترتيب که در برخي از ايرلاين ها مديرعامل خلبان را در هر شرايطي ملزم به پرواز مي کند و دليل آن نيز به مسائل اقتصادي بازمي گردد که اين الزام را برخي از خلبان ها مي پذيرند و برخي ديگر نمي پذيرند و در صورتي که خلباني نپذيرد جريمه مي شود که از اين موضوع مي توان به عنوان بزرگ ترين مشکل صنعت هوايي کشور ياد کرد.
    با توجه به فرضيات مطرح شده در اين زمينه، شناسايي مقصران سقوط هواپيما نيازمند بررسي اين موارد است؛ ولو اينکه در حد شايعه خبري باشند. وجود اين ابهامات به خوبي نشان مي هد که مشابه با تجربيات پيشين، نشانه رفتن انگشت اشاره به سمت «خطاي انساني» مي تواند به معناي مغفول ماندن از عوامل اصلي ايجادکننده خطاي انساني و در نتيجه آن فاجعه در صنعت هوايي کشور باشد. بررسي مختصات سه فرودگاه پرتردد جهان نشان مي دهد که ايران در گرانيگاه اين مثلث ترانزيتي قرار دارد؛ اما مشکلات داخلي در قالب ضعف مديريتي و عدم آموزش نيروي انساني در کنار برخي پارازيت هاي خارجي، خطوط هوايي ايران را به محمل مخاطرات و زيان تبديل کرده است.
    
    

    
    
    
    «دنياي اقتصاد» بررسي مي كند: همه روايت ها از يك سقوط
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4289 به تاريخ 22/12/96، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 41 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه حقوق و فقه
متن مطالب شماره 1 (پياپي 101)، زمستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است