|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد96/12/26: «دنياي اقتصاد» بررسي كرد: تلخ و شيرين بورس ۹۶
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4634
چهار شنبه 29 خرداد 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4292 26/12/96 > صفحه 9 (بورس) > متن
 
 


«دنياي اقتصاد» بررسي كرد: تلخ و شيرين بورس ۹۶


نويسنده: سليمان كرمي


    
    دنياي اقتصاد : بورس ۹۶ با تمامي پستي و بلندي هاي آن در آخرين روزهاي خود به سر مي برد. مطابق با سال هاي گذشته، سال ۹۶ نيز با خاطرات تلخ و شيرين بسياري براي بازيگران و بازارگردانان بازار سهام همراه بود. ۹۶ مصادف بود با ۵۰ سالگي بورس تهران؛ اما همچنان اين بازار به اندازه نيم قرني که از عمر آن مي گذرد پخته و کارآ نيست. شاخص کل بورس در سال ۹۶ با سقف شکني رکورد جديدي را به ثبت رساند و گرچه نتوانست به ۶ رقمي شدن خود جامه عمل بپوشاند اما توانست تا مرز اين سطح رواني (۱۰۰ هزار واحد) رشد کند. به هيچ عنوان بازدهي صنايع مختلف در ۱۲ ماه گذشته يکسان و حتي نزديک نبوده است. در يک طرف صنايع کالايي با ثبت بازدهي هاي قابل توجه براي سهامداران را شاهد هستيم و در سوي ديگر به ندرت نمادي از صنايع ديگر بايد پيدا کرد که سهامداران خود را خشنود ساخته باشد.
    در حالي که بورس تهران وارد نيم قرن فعاليت خود شده است اما همچنان مشکلات ساختاري اين بازار و همچنين اقتصاد کشور دامنگير سهامداران است. آخرين نمونه آن بازگشايي نمادهاي بانک صادرات و پارسيان بود که باعث شد بورس شوک ديگري را تجربه کند. بازگشايي اين نمادها بايد بسيار زودتر از اين صورت مي گرفت نه اينکه با تدابير نامناسب باري بر دوش سهامدار متضرر اضافه شود. داستان توقف طولاني مدت در سال ۹۶ نيز همچنان براي بورس بازان به عنوان يک معضل باقي ماند. دستورالعمل جديد سازمان نيز تنها براي نمادهايي که تا پيش از اين چندان در اين مورد با مشکل مواجه نبودند، کارساز بود. «هاي وب» نمادي که از يک صنعت نسبتا تازه به بازار سهام اضافه شد، نمونه بارزي از ضعف استراتژي مقام ناظر بازار است.
    بورس تهران در حالي سال ۹۷ را آغاز مي کند که به نظر مي رسد نگاهي به آنچه در سال ۹۶ پشت سرگذاشته، مي تواند چراغ راه فعالان بازار باشد. علاوه بر اين مي توان اميدوار بود که مديران اقتصادي کشور نيز از برخي اتفاقات بورس ۹۶ (مانند ريزش سهام بانکي پس از توقف طولاني مدت) که مي تواند در سال ۹۷ دامنگير اقتصاد کشور باشد، پند لازم و کافي را گرفته باشند.
    
     اوج و فرود بورس ۹۶
    شاخص کل بورس تهران تا پايان هفته گذشته بازدهي ۲۴ درصدي را به ثبت رسانده است. در جدال با بازارهاي رقيب وضعيت بورس چندان بد نبوده است. طي ماه هاي اخير بورس از بازارهاي رقيب مانند ارز و سکه جا ماند. ارز که رشد آن حامي قدرتمندي براي بورس تهران محسوب مي شود اما جهش هاي متوالي و کنترل نشده آن باعث شد که اين بازار به رقيبي براي سهام تبديل شود و تقاضاي موجود در اين بازار بازدهي ۲۸ درصدي را براي دلار تا پايان هفته گذشته به ثبت رسانده است. در بازار طلا نيز رشدهاي افسار گسيخته دلار و حمايت نسبي قيمت طلا در بازار جهاني به ثبت بازدهي چشمگير ۳۵ درصدي سکه تا پايان هفته گذشته منتج شد؛ قيمت طلا رشد نزديک به ۸ درصدي را از ابتداي سال تجربه کرده است. به اين ترتيب حباب قيمتي سکه به حدود ۱۳۰ هزار تومان رسيده است. در حالي که اگر ماليات بر ارزش افزوده در معاملات اوليه عرضه سکه (اين موضوع از زماني که بانک کارگشايي در حراج روزانه سکه به اخذ رسمي اين ماليات بر قيمت سکه اقدام کرد، پررنگ تر از قبل شد و اين ماليات نيز به عنوان بخشي از ارزش ذاتي سکه محسوب مي شود) در نظر گرفته شود، ميزان حباب (اختلاف ارزش ذاتي و قيمت بازاري) به سمت صفر ميل مي کند.
    در اين ميان نکته جالب توجه بازماندن سود بدون ريسک از بازدهي بازارها بوده است. به طور کلي بورس وضعيت نسبتا مناسبي در سال ۹۶ داشت. در حالي که تا اوايل دي ماه و با بازدهي حدود ۲۷ درصدي بورس در مقايسه با بازدهي ۱۲درصدي دلار و ۱۶ درصدي سکه، سهام به عنوان بازار پيشتاز سرمايه گذاري مطرح بود اما آشفتگي فضاي اقتصادي کشور باعث شد که بورس در ادامه از اين رقابت بازماند. رشد پرشتاب شاخص بورس تا ابتداي زمستان را بايد در انعکاس عوامل بنيادي در اين بازار جست وجو کرد. رشد شاخص بازار کالايي جهاني از نيمه دوم سال ۲۰۱۷ ميلادي به حمايت از شاخص کل بازار سهام آمد. اين موضوع در کنار رشد نرخ دلار در بازار داخلي فضا را براي جهش قيمتي نمادهاي مرتبط به خصوص در گروه فلزي و معدني فراهم کرد. ديگر گروه هاي کالايي مانند صنايع شيميايي نيز به تدريج از ميانه هاي مسير در نقش حامي شاخص حضور يافتند.
    فصل بهار ۹۶ بورس تهران بيش از هميشه با رويدادهاي سياسي داخلي دست و پنجه نرم کرد. اين فضاي سياسي به ساير بازارهاي موازي و اثرگذار مانند ارز نيز کشيده شد. به اين ترتيب نرخ دلار از ابتداي سال تا بعد از انتخابات رياست جمهوري ۹۶ نيز با سرکوب شديد مقام ناظر مواجه شد. در ادامه اما کاهش شدت سرکوب سياسي دلار فضا را براي رشد تدريجي اين ارز فراهم آورد. در بازار جهاني نيز قيمت کالاها با رکود نسبي معاملاتي و اصلاح نسبي قيمت ها همراه بود. تمامي اين عوامل در کنار سايه رکود داخلي اقتصاد کشور که در صنايع مختلف وجود داشت باعث شد شاخص سهام در ماه هاي نخست روند کم نوسان و نزول تدريجي را تجربه کند.در ادامه اما اهرم هاي کالايي فعال و حتي فراتر از انتظارات نيز ظاهر شدند. دلار نيز به تدريج در مسير صعودي قرار گرفت. شتاب رشد نرخ دلار در بازار آزاد و مبادله اي به تدريج افزايش يافت و اين موضوع با قيمت هاي رويايي قيمت مواد خام در بازار جهاني دست به دست هم دادند تا نمادهاي کالايي از سقف هاي تاريخي خود عبور کنند. به اين ترتيب سهامداران صنايع کالايي در سال ۹۶ خاطرات شيريني را در ذهن دارند. پس از رکود چندين ساله نمادهاي کالايي بورس همگام با رکود بازار جهاني، سرانجام رشد قيمتي اين نمادها باعث شد که شاخص رکورد جديدي را به ثبت برساند.
    اما تمامي فعالان بازار سهام خاطرات شيرين اين چنيني را در معاملات ۹۶ خود ندارند. برخي از فعالان بازار از ابتداي مسير صعودي با انتخاب مسير اشتباه همچنان به دنبال کسب سود از نمادهايي بودند که کمتر از حمايت بنيادي در سال هاي گذشته بهره مند بوده اند و بيشتر به پشتوانه اخبار داغ حرکت مي کردند. علاوه بر اين ضعف بنيادي صنايعي که وابستگي بيشتري به اقتصاد داخل دارند نيز باعث شد که ميزان بازدهي براي معامله گران در سال ۹۶ يکسان نباشد. صنعت دارو يکي از صنايعي بود که در اين سال وضعيت نامناسبي را برخلاف سال هاي قبل پشت سرگذاشت. به اين ترتيب کام سهامداران اين صنايع تلخ تر از گذشته شد.
    
     گره هاي کور بورس ۹۶
    البته تنها اين دسته از سهامداران با تلخي از سالي که گذشت، ياد نمي کنند. در اين ميان بايد از سهامداران متضرري ياد کرد که زيان آنها بيش از هر چيز ديگري به مشکلات ساختاري بورس و همچنين اقتصاد کشور وابسته است. نمادهاي بانکي در اين دسته قرار مي گيرند. آخرين نمونه آن نيز افت ۵۰ درصدي «وبصادر» در معاملات چهارشنبه بود. مسووليت اين زيان بيش از هر چيز ديگري بر عهده نهاد ناظر (بانک مرکزي و همچنين سازمان بورس) است. فعالان بازار سهام به خصوص سهامداران خرد تنها به گزارش هاي حسابرسي شده شرکت ها دسترسي دارند. اگر عامل زيان معامله گري در بورس تهران مشکل گزارش دهي در شرکت ها باشد بايد ناشران، حسابرسان و ديگر ناظران مثل سازمان بورس پاسخگو باشند. عدم اطمينان نسبت به گزارش هاي کدال تنها عامل بي اعتمادي در کل بازار است.
    نمونه بارز اين موضوع به کنتورسازي ايران باز مي گردد. فاجعه کنتورسازي ايران که همچنان نيز ادامه دارد ضربه سنگيني به اعتماد فعالان نسبت به گزارش دهي شرکت ها وارد کرد. سهامداران کنتورسازي ايران در سال ۹۶ نيز همچنان با مشکلات موجود مواجه بودند. سازمان بورس نيز از تمامي ابزارها براي جبران بخشي از هزينه ايجادشده در اين خصوص استفاده کرد. به اين ترتيب از هر سهامدار «آکنتور» تا حدود ۱۰ هزار سهم خريداري شد. اين خريد در مقايسه با آخرين قيمت اين سهم افت حدود ۵۵ درصدي قيمت را نشان مي دهد. آخرين معاملات اين سهم در روال عادي معاملات به شهريور ۹۵ و در قيمت ۴۶۰۰ تومان باز مي گردد. خاطرات تلخ کنتورسازي ايران اثر خود را تا سال ها در ذهن فعالان بازار نگه خواهد داشت.هر از چند گاهي يادآوري خاطرات تلخ اين چنيني اتفاقا براي تمامي ارکان بورس ما بسيار مفيد خواهد بود. تجربه نشان داده تا بحران به طور واقعي در کشور خودنمايي نکند مديران راه حلي براي حل آن اتخاذ نمي کنند. بر اين اساس بازخواني يک تراژدي مي تواند تلنگري براي مديران باشد تا با دقت بيشتري به انجام وظيفه مشغول باشند.
    به نظر مي رسد فاجعه کنتورسازي ايران در شرايط کنوني، تمامي تصميمات سازمان بورس را متاثر ساخته است. با اين حال همچنان کوتاهي هايي از اين قبيل در فضاي بورس شاهد هستيم. در اين خصوص مي توان به عرضه اوليه «هاي وب» اشاره کرد. سهام داده گستر نوين در شهريور سال جاري در بورس تهران عرضه شد. اين سهم با توجه به زمينه فعاليت با استقبال گرم فعالان مواجه شد. در مدت زماني که «هاي وب» در بورس تهران عرضه شده است ميزان نقدشوندگي اين سهم بسيار پايين بوده است. اين موضوع نيز به توقف طولاني مدت اين نماد بازمي گردد. اين نماد در شرايط کنوني نيز متوقف است و انتظار براي ارائه نظر انجمن حسابداران رسمي وجود دارد. درخصوص اين شرکت هيچ گونه اظهارنظر دقيقي نمي توان داشت و تنها بايد در انتظار اظهار نظر اين نهاد ماند. اما نکته قابل توجه ارائه قرارداد جديد USO براي تامين اينترنت روستاها با وزارت ارتباطات است که مي تواند از مقدار نگراني سهامداران درگير بکاهد.
    با اين حال درخصوص مواردي که «هاي وب» با آن درگير است بايد گفت اگر واقعا مشکلي وجود داشته است، اين مشکل بايد پيش از زمان عرضه اوليه سهم حل مي شد. عرضه اوليه «هاي وب» در حال ثبت خاطرات شيرين براي فعالان بازار سهام بود که روند توقف طولاني مدت اين موضوع را به حاشيه کشاند و در شرايط کنوني عده بسياري از اين سهامداران در انتظار بازگشايي نماد براي نقد کردن سهام هستند. بار ديگر تاکيد مي شود براي ارائه نظر درخصوص آينده «هاي وب» بايد در انتظار اعلام نظر نهاد ناظر در اين خصوص بود. با اين حال نکته نگران کننده بار ديگر عقبگرد عملکردي سازمان بورس است. سازمان بورس بيش از آن که نقش پيش گيرنده براي رخدادهاي آتي داشته باشد در انتظار رخداد يک معضل باقي مي ماند و در ادامه راه حل هاي منتخب براي عبور از بحران معمولا براي هيچ يک از بازيگران بازار مفيد نخواهد بود. در شرايط کنوني نيز فارغ از اين که نظر انجمن حسابداران رسمي چه باشد، بايد گفت وظيفه سازمان ايجاب مي کرد که هر موضوعي پيش از عرضه اوليه مورد بررسي قرار بگيرد. رفتار اين چنيني سازمان، به يکي از مزيت هاي اصلي بازار سهام يعني نقدشوندگي ضربه وارد کرده و سرمايه گذاران را بي اعتماد ساخته است.
    
     تغييرات مثبت در سياست هاي سازمان
    سال ۹۶ با اقدامات مثبتي از سوي سازمان بورس نيز همراه بود. در اين خصوص مي توان به حذف پيش بيني سودآوري شرکت ها اشاره کرد. گرچه اين اتفاق مثبت در ابتدا با اعتراضات زيادي همراه شد اما اين موضوع لزوم تفکر و تحليل بيشتر را براي فعالان بورس پررنگ تر از قبل ساخت. ارائه پيش بيني سودآوري تنها سرپوشي بر واقعيت هاي شفاف سازي شرکت ها بود که حرکت در اين مسير افزايش مطالبه گري براي افزايش شفافيت را به دنبال دارد. اين مطالبه گري مي تواند به تحقق شفافيت در اقتصاد کشور به عنوان يکي از حلقه هاي مفقوده وضعيت کنوني کمک کند.
    تلاش براي رونق بازار بدهي موضوعي بود که گرچه در ابتداي سال ۹۶ با کم لطفي مديران سازمان همراه شد اما در ادامه در مسير بهبودي قرار گرفت. تامين مالي از بازار بدهي براي دولت و به خصوص شرکت هاي خصوصي مي تواند به برداشته شدن بار سنگين از دوش سيستم بانکي کمک کند. مي توان به وضوح گفت که بازار سرمايه همچنان در ساختار اقتصادي کشور (بيشتر در تفکر مديران حاکم) به جايگاه مناسب دست نيافته است. به نظر مي رسد از رسالت بازار سرمايه در اقتصاد کشور کاملا غافل هستيم. در اين ميان عامل نگران کننده نگاه مديران بالادستي اقتصادي نسبت به بورس است. يکي از مشکلاتي که ساختار دولتي را در کل اقتصاد کشور حاکم کرده است نحوه نگاه به راه اندازي يک پروژه است. استقراض از طريق فروش اوراق بدهي به بخش خصوصي به منظور راه اندازي يک بنگاه از مواردي است که در ديگر بورس ها به عنوان محور اصلي شکل گيري بازار سهام از آن ياد مي شود. اما در کشور ما همچنان در سايه نگاه دولتي حاکم نسبت به اين موضوع کاملا غفلت شده است. همچنان اصرار مديران بالادستي استفاده از بانک ها (با وضعيت نابسامان کنوني) براي راه اندازي چرخ اقتصاد است در حالي که در تنگناي تامين مالي بنگاه ها به نظر مي رسد از پتانسيل قابل توجه بازار بدهي و سهام هيچ استفاده اي نمي شود. به ندرت شرکتي در بازار سهام در راستاي رسالت بورسي (دليلي که بورس در ابتدا راه اندازي شد) عرضه مي شود و عمده عرضه هاي سهام در بورس تهران از سوي نهادهاي عمومي و نيمه دولتي است و مفهوم تامين مالي از طريق سهام کاملا در نيم قرن فعاليت بورس تهران گم شده است. بر اين اساس وظيفه سنگين در وضعيت کنوني اقتصاد کشور بر عهده مقام ناظر بورسي است. در نتيجه به نظر مي رسد سياست هاي کارشناسي گرچه خواهان زيادي ميان فعالان بورس نداشته باشد اما در بلندمدت اثر مثبت خود را در بورس تهران منعکس مي کند.
    
     سال عدم قطعيت ها در بورس
    معاملات بورس تهران در سال ۹۷، طي هفته آينده آغاز مي شود. سال ۹۷ به طور قطع سال عدم قطعيت ها است. هر يک از متغيرهاي اثرگذار مانند بازار جهاني، نرخ دلار، نرخ سود بانکي و نرخ تورم با اما و اگرهاي بسياري همراه هستند که مي تواند مسيرهاي متفاوتي را براي سهام رقم بزند. با اين حال برآيند انتظارات کارشناسان رونق دوباره معاملات بورس در آينده اي نزديک با اهداف کارشناسي قابل توجهي براي شاخص سهام در سال ۹۷ است. مهم ترين نکته در سال ۹۷ به ترديد درخصوص آينده برجام بازمي گردد. رفتار ترامپ حاکي از اين موضوع است که رئيس جمهور آمريکا از تمام تلاش خود براي خروج از برجام استفاده خواهد کرد. البته سياست هاي ترامپ مي تواند همچنان در ادامه گذشته تنها وجهه فشار بر کشور را داشته باشد اما رصد تصميمات وي در اين خصوص حاکي از قصد او براي خروج از برجام در ماه هاي آينده است. اثر تصميم ترامپ بر بورس تهران قابل توجه خواهد بود. ترديدهاي سياسي در سال ۹۷ کاملا فضاي اقتصادي کشور را تحت تاثير قرار خواهد داد. فشار سياسي همراه با وضعيت نظام بانکي مي تواند به التهاب ساير بازارها مانند ارز منتج شود. با اين حال اگر انتظار رشد نرخ دلار در ماه هاي آينده نيز وجود داشته باشد همچنان نمادهاي بورسي جذابي را مي توان براي سرمايه گذاري انتخاب کرد. بهار ۹۷ با اثرپذيري از آينده برجام، رويه قيمت ها در بازار جهاني و همچنين رويه متغيرهاي داخلي اقتصاد مي تواند فضا را براي کل سال مشخص کند. سرمايه گذاران با انتخاب استراتژي مناسب مي توانند مسير مناسب سرمايه گذاري را در بازار سهام انتخاب کنند و به اين ترتيب خود را حتي در برابر بحران هاي آتي اقتصاد کشور بيمه کنند. بر اين اساس همچنان سهام مي تواند به عنوان بازار جذاب ميان فعالان اقتصادي کشور مطرح باشد.
    «دنياي اقتصاد» بررسي کرد: تلخ و شيرين بورس ۹۶
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4292 به تاريخ 26/12/96، صفحه 9 (بورس)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 32 بار



آثار ديگري از "سليمان كرمي"

  سيگنال بورس به آغاز اصلاح بانكي؟
سليمان كرمي، دنياي اقتصاد 13/6/97
مشاهده متن    
  مرداد داغ بورس تهران / شاخص سهام بهترين عملكرد ماهانه در ۱۵ سال اخير را تجربه كرد
سليمان كرمي، دنياي اقتصاد 3/6/97
مشاهده متن    
  فرصت رانت زدايي از اقتصاد / سوبسيدهاي دولتي از كانال بورس شناسايي شدند
سليمان كرمي، دنياي اقتصاد 27/5/97
مشاهده متن    
  تناقض دولتي حذف رانت «خوراك» / «دنياي اقتصاد» چالش هاي آزادسازي ارز در صنايع پتروپالايشي را بررسي مي كند
سليمان كرمي، دنياي اقتصاد 21/5/97
مشاهده متن    
  سه مانع بهبود وضعيت سهام شناسايي شدند : رصد رونق از «بهار» بورسي ها
سليمان كرمي، دنياي اقتصاد 30/4/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
نشريه شهر و ساختمان
متن مطالب شماره 125، خرداد 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است