|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه كيهان97/1/27: ابركوه؛ موزه تاريخ تمدن كهن
magiran.com  > روزنامه كيهان >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 21888
دوشنبه سوم ارديبهشت ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2827
magiran.com > روزنامه كيهان > شماره 21882 27/1/97 > صفحه 7 (شهرستان ها) > متن
 
      


گزارش از دور و نزديك 
ابركوه؛ موزه تاريخ تمدن كهن


نويسنده: مجيد عليدوست

وجود خانه هاي قديمي و تاريخي همراه با بادگيرهايي بر فراز آنها در دل کوير همراه با ديگر آثار باستاني صحنه اي را پديد آورده که زيبايي آن هر بيننده اي را از اين اعجاز به اعجاب وامي دارد؛ به گونه اي که هم اکنون کوير هم در دلربايي و زيبايي آثار صنع ساکنانش، حرفي براي گفتن به جهانيان دارد و استقبال جهانگردان از آنها، گواه صدق اين مدعاست به گونه اي که چشم جهانيان مسحور اين هنر محصور در کوير ايران زمين مي شود. زيباترين قنات ها و چشم نوازترين بادگيرها آب گوارا از خاک تفتيده و استحصال نسيم روح فزا از گرماي آتشين هواي کوير از زيبايي هاي اين سرزمين است.
    شهرستان ابرکوه (واقع در استان يزد) طبق اعلام اداره کل ميراث فرهنگي صنايع دستي و گردشگري به خاطر داشتن آثار طبيعي و باستاني شاخص جزء چهارده شهر نمونه گردشگري ايران است. اين شهرستان داراي بيش از 400 اثر تاريخي است که 123 اثر آن در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است. در واقع اين شهر يک موزه تاريخ به تمام معناست و هر اثر با هويت باستاني خود گواهي است بر شخصيت علمي و تاريخي اين شهر و گذر کاروان تمدن و فرهنگ از جاده اين ديار...
    اميد که مسئولان با يک نگاه جديد و رويکرد نو روحي زنده در کالبد معرفي کوير بدمند و آثار و زيبايي هاي طبيعي و تاريخي شهرستان را که گنجينه هايي بس گرانبهاست، بشناسند و به جهانيان بشناسانند.
    ابرکوه آثار باستاني و تاريخي فراواني دارد اما در اينجا به هفت اثر به دليل شاخص بودن آنها از ميان آثار پرداخته مي شود.
    
    1. خانه هاي تاريخي آقازاده و صولت
    خانه آقازاده با 820 مترمربع مساحت مربوط به دوره قاجاريه است اين اثر در تاريخ 1375/11/24 به عنوان يکي از آثار ملي ايران به ثبت رسيد. اين خانه علاوه بر معماري خاص و دلنواز آن، داراي بادگير دو طبقه به عنوان تنها بادگير دو طبقه ايران همراه با عمارت کلاه فرنگي است که ترکيب و هارموني همجواري اين دو باعث شده همگان زيباترين بادگير را شاهد باشند. اين بادگير 18 متر ارتفاع دارد و مساحت آن نيز 18 مترمربع است و در دهانه بادگير 19 دريچه تنظيم هوا وجود دارد و هر دو طبقه با هم ارتباط فني دارند.
    شهرستان ابرکوه به خاطر داشتن آثار طبيعي و باستاني شاخص جزو چهارده شهر نمونه گردشگري ايران بوده و اين شهر داراي بيش از 400 اثر تاريخي است.
    مساحت خانه حدود 1000 مترمربع است که 150 متر آن شامل حياط مرکزي است و پيرامون آن عمارتي در دو طبقه و گاه سه طبقه با احتساب زيرزمين قرار گرفته است. از خصوصيات بارز بنا مي توان از ستون هاي گچ بري شده زيبا، پرکار و پرنقش و نگار که به صورت برجسته با نقوش اسليمي گل و بوته و صفه هايي که گوشواره وار دور تا دور حياط را در برگرفته، نام برد.
    اين خانه با سردري بلند و باشکوه داراي گچ بري ها و مقرنس کاري هاي بسيار زيباست. با عبور از سر در به راهرويي مي رسيم که به ورودي اصلي منتهي مي شود. بر بالاي اين ورودي برج بلند مراقبت قرار دارد.
    موزه مردم شناسي ابرکوه در خانه صورت بر پا شده است. مجموع آثار موجود در اين موزه به بيش از 525 شي با ارزش تاريخي مي رسد. قديمي ترين اثر اين موزه به اوايل اسلام تعلق دارد. ساير اشياي اين موزه مربوط به دوران مختلف اسلامي، به خصوص ايلخاني، صفويه و قاجار است.
    
    2. سرو کهن
    چندي پيش، دانشمنداني از ژاپن و روسيه پس از بازديد از سرو ابرکوه عمر آن را تا 8000 سال برآورد کردند؛ درخت سرو ابرکوه کهنسالترين سرو جهان به شمار مي آيد از گذشته تاکنون جهانگردان شهيري از سراسر جهان از آن در آثار خود ياد کرده اند در اين ميان مارکوپولو جهانگرد ايتاليا در خاطرات سفرش به ايران مي نويسد: يکي از چند سروي که در ايران ديده ام سرو خوش بالاي ابرکوه هست که همچون آبشار سبز از آسمان بر روي زمين تنيده ابرکوه، فرو مي آيد. سرو سمبل ايرانيان است. در نگاره ها و آثار باستاني ايران مانند حجاري هاي دوره هخامنشي در تخت جمشيد، درخت سرو نمايان در فرهنگ ايرانيان قديم به خاطر اينکه سرو درختي هميشه سبز است، هميشه در ايران جايگاهي ويژه داشته، به خصوص سرو کهنسال ابرکوه که آن را سرو زرتشت نيز مي نامند. سرو کهنسال ابرکوه با بيش از 25متر ارتفاع، همچنان منتظر قرار گرفتن در ليست ثبت جهاني است. کاري که به هر دليل تاکنون متاسفانه تحقق نيافته است.
    
    3. گنبد عالي
    ساختمان گنبد عالي از سالم ترين ساختمانهاي زمانه سلجوقيان و از ارزشمندترين هنر معماري ايران است ساختار بنا از سنگ، گچ و چاروک (ساروج) و هشت گوش است که بر روي کرسي چهارگوشي که گوشه هايش صاف شده، ساخته شده است. اين جا آرامگاه امير عميدالدين شمس الدوله علي هزار اسب از خاندان ديلميان و مادرش بوده است که به دستور فرزندش فيروزان در سال 448 ماهشيدي (قمري) ساخته شد. گنبد عالي در سال 1312 در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است. در واقع اين بنا، اولين بناي ملي ثبت ملي استان يزد است. اين اثر تاريخي از نماي بيرون و درون به شکل هشت گوش است. سقف گنبد به صورت هشت ضلعي قوسي شکل بوده و جنس آن از سنگ تشکيل شده است سازندگان اين اثر تاريخي در پايه گلوي گنبد را به صورت دايره اي شکل که گنبد بر بلنداي آن تعبيه شده است ساخته اند. همچنين کتيبه اي به خط کوفي در پاي گلوي بند مشاهده مي شود.
    
    4. مسجد جامع
    مربوط به دوره تيموري و در پايان سلطنت سلطان ابوسعيد بازسازي و مرمت شده است. مصالح آن از خشت خام است. اين مسجد به سبک مساجد چهار ايواني است. حياطي مستطيل شکل در وسط دارد. بناي اصلي مسجد از دوره تيموري قديمي تر است. سر در مسجد ارتفاع زيادي دارد. در سمت جنوبي مدخل ورودي شبستاني با طاق مقرنس زيبايي است در وسط صفه مسجد زيرزمين وسيعي تعبيه شده است که صفه بالاي آن براي اقامه نماز استفاده مي شود. رواق اطراف ايوان ها نيز دو طبقه هستند. اين مسجد داراي دو شبستان است در ايوان شمالي و ايوان جنوبي و سردابه اي به ابعاد ده در ده در ميان صحن خود است. انواع نقوش اسليمي و گياهي به همراه کتيبه هايي با خطوط نسخ و کوفي به شيوه گچبري در آن کار شده است. محراب اصلي سنگي اين مسجد داراي دو ستون تزييني زيبا بوده که از جنس مرمر است. اين مسجد در تاريخ 1312/5/9 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيد.
    همچنين از سري مساجد معروف شهر ابرکوه، مسجد بيرون بوده که قدمگاه امام هشتم علي بن موسي الرضا و منزلگاه نوراني آن امام همام در سفر ايشان از مدينه تا مرو است. اين اثر نيز در تاريخ 17آذر 1377 به عنوان يک اثر ملي به ثبت رسيد.
    
    5. مقبره عزيزالدين نسفي
    مقبره عزيزالدين نسفي ابرکوه به دليل بهره گيري از آثار زيباي اسليمي و خط نگاري هاي کوفي است اين بنا در دوره سلجوقيان در قرن پنجم و ششم هجري بنا شده است. اين مقبره تاريخي داراي محراب گچبري بسيار عالي است اين اثر تاريخي سي ام تيرماه 1313 در فهرست آثار ملي به ثبت رسيد.
    اثر معروف عزيزالدين نسفي در عرفان، کتاب «انسان کامل» است که تاکنون بسياري از دانشمندان بزرگ خارجي از کشورهاي مختلف بر آن مقدمه نوشته و حاشيه زده اند. او معتقد به پيوند عرفان و سياست است و در واقع او را مي توان نظريه پرداز عارف تمدن اسلامي دانست.
    
    6. يخچال خشتي
    مربوط به دوره قاجار است. اين اثر به عنوان يکي از آثار ملي به ثبت رسيد. بناي مخروطي شکلي که با پلاني گرد و مدور است که به صورت پله اي ساخته شده است اين سازه در حدود 12 متر ارتفاع دارد و نزديک به همين مقدار ژرفا. داراي چهار بخش اصلي. حوض بند، انبار يخ، ديوارهاي سايه انداز و گنبد بزرگ روي انباره است مصالح به کار رفته در بنا سنگ و خشت خام و گل و چوب و آهک است. سازندگان يخچال به نکات مهمي توجه داشته اند: مانند سرمايش کافي براي نگهداري يخ، نوع مصالح و چگونگي فراوري يخ و عايق کاري بنا. معمار براي کاستن از فشار وارد بر گنبد، آن را به صورت پله پله ساخته است بلنداي بسيار يخچال هم براي ذوب نشدن يخ ها در روزهاي گرم تابستان است.
    
    7. مناره هاي نظاميه
    مناره هاي نظاميه ابرکوه که در تاريخ 1312/5/9 در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است متعلق به قرن هشتم است. اين مناره مرتفع در اصل نظام الملک نام دارد و در تصور برخي ساخته نظام الملک وزير سلجوقي است که اين تصور اشتباه است؛ اين بنا ساخته نظام الملک ابرقويي است از بزرگان قرن هشتم که آن را سر در نظاميه نيز مي خوانند و گفته مي شود که در اين محل مسجد بازار و مدرسه وجود داشته است. سراسر بدنه و مناره ها از کاشي فيروزه اي رنگ است که به خط کوفي بنايي با کلمات الله اکبر به نحوه زيبايي تزئين شده است.
    گزارش از دور و نزدیک: ابرکوه؛ موزه تاريخ تمدن کهن
    


 روزنامه كيهان، شماره 21882 به تاريخ 27/1/97، صفحه 7 (شهرستان ها)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 1 بار
    

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه سنجش از دور و سامانه اطلاعات جغرافيايي در منابع طبيعي
متن مطالب شماره 4 (پياپي 804)، زمستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1396-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است