|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه دنياي اقتصاد97/2/26: ۳ مانع عضوگيري در بازار سهام
magiran.com  > روزنامه دنياي اقتصاد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4354
چهارشنبه سي ام خرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3360
magiran.com > روزنامه دنياي اقتصاد > شماره 4329 26/2/97 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
 


۳ مانع عضوگيري در بازار سهام
الگوي جهاني پذيرش شركت ها در بورس بررسي شد

نويسنده: زهرا رحيمي


    
    دنياي اقتصاد : با وجود مزايايي که براي بورسي شدن در نظر گرفته شده است، اما شرکت ها تمايل چنداني براي ورود به بازار سهام ندارند. ترس از شفاف شدن به منظور فرار مالياتي يا استفاده از رانت، عدم کارآيي و ضعف فرآيند پذيرش در بورس و همچنين ناشناخته بودن پتانسيل بورس براي تامين مالي مهم ترين موانعي است که موجب شده شرکت ها از بورسي شدن فرار کنند. تجربه بورس هاي بين المللي نشان مي دهد با تمرکززدايي و تفويض اختيار به مشاوران عرضه و حسابداران مي توان کارآيي فرآيند پذيرش را به طرز محسوسي افزايش داد.
    با تنوع بخشيدن به ترکيب صاحبان سهام و افزايش سرمايه با به کارگيري منابع تازه اي که از جانب سهام داران جديد وارد شرکت مي شود، مي توان نيازهاي مالي فزاينده شرکت را تامين کرد. همچنين با ورود شرکت ها به بازار سهام مي توان از بار تامين مالي که در ساليان دراز بر دوش بانک ها بوده است، کاست. اما چرا در ايران انگيزه شرکت ها براي ورود به بورس و تامين مالي از اين بازار چندان قابل توجه نيست. اين عدم تمايل در شرايطي است که شرکت هاي سهامي عام در ايران از تخفيف مالياتي نيز برخوردار مي شوند. آيا اين تخفيف مالياتي جذاب نيست و انگيزه اي براي پذيرش در بورس از سوي آنها مشاهده نمي شود؟ چه الگوهايي در جهان براي پذيرش شرکت ها در بازارهاي سهام اجرا مي شود؟ اينها پرسش هايي است که «دنياي اقتصاد» با بهره مندي از تحقيقي که توسط واحد برنامه ريزي فرابورس انجام داده به آنها پاسخ مي دهد. شايد دليل علاقه اندک به بورسي شدن را بتوان به اين امر نسبت داد که شرکت ها با ورود به بازار سهام ملزم به ارائه اطلاعات در يک فضاي شفاف مي شوند. به عبارت ديگر به نظر مي رسد شرکت ها از شفاف شدن گريزانند. شايد فرار شرکت ها از ورود به بازار سهام که در آن شرکت ها ملزم به ارائه شفاف اطلاعات هستند را بتوان در ضعف نظام مالياتي کشور جست وجو کرد. جايي که وضعيت مالي شرکت ها چندان شفاف نيست. اين امر سبب شده است، برخورداري از تخفيف مالياتي نيز جذابيت چنداني نزد شرکت ها نداشته باشد. از سوي ديگر بايد توجه داشت که ظرفيت بورس نزد شرکت ها چندان شناخته شده نيست و همچنان به سنت دهه هاي پيش تنها راه تامين مالي را استقراض از بانک ها مي دانند. به بيان ديگر عدم اطلاع کافي از سازوکار بورس و پتانسيل اين بازار همچنان شرکت ها را براي استقراض و تامين مالي به سوي بانک ها مي کشاند. علاوه بر اين موارد که عوامل ترس و فرار شرکت ها از بورسي شدن است، فرآيند پذيرش در بازار سرمايه ايران نسبت به بورس هاي شناخته شده بين المللي ضعف هايي دارد. در مجموع سه عامل ضعف و عدم کارآيي فرآيند پذيرش در بازار سرمايه ايران نسبت به بورس هاي معتبر دنيا، فرار برخي شرکت ها از شفافيت به منظور فرار مالياتي و عدم آشنايي با ظرفيت هاي بازار سرمايه براي تامين مالي مهم ترين موانع بورسي شدن شرکت ها در بازار سرمايه ارزيابي مي شود.
    اداره برنامه ريزي فرابورس ايران در پژوهشي به وضعيت پذيرش شرکت ها در بورس هاي معتبر دنيا پرداخته است و به تشريح مثال هايي از اين بورس ها پرداخته است. در مجموع علاوه بر دلايلي که موجب هراس شرکت ها از بورسي شدن مي شود، بايد گفت عوامل دخيل در افزايش سرعت فرآيند پذيرش نيز عواملي حياتي در فرآيند پذيرش هستند که مي توان با حرکت به سوي تفويض اختيارات بيشتر و تمرکز زدايي به آن دست يافت. بر اساس اين پژوهش، فرآيند پذيرش در بازارهاي سهام صاحب نام دنيا به دليل تفويض اختيارات به مشاوران عرضه و حسابرسان و تمرکززدايي وظايف از مقام ناظر و بورس ها موضوعي است که موجب افزايش سرعت پذيرش شرکت ها شده است.
    
    سازوکار پذيرش شرکت در بورس
    اما علت ضعف فرآيند پذيرش و طولاني بودن فرآيند مزبور در بورس هايي مانند ايران چيست؟ براي پاسخ به اين سوال ضمن مروري بر وضعيت پذيرش در بازار سهام به بررسي فرآيند پذيرش در بورس هاي مختلف دنيا پرداخته مي شود. دستورالعمل پذيرش اوراق بهادار در بورس اوراق بهادار تهران در ۶۱ ماده، ۲۰ تبصره و ۵ پيوست تصويب و منتشر شده است. دستورالعمل پذيرش اوراق بهادار در بورس اوراق بهادار تهران در اجراي ماده ۳۰ قانون بازار اوراق بهادار جمهوري اسلامي ايران مصوب آذرماه ۱۳۸۴ مجلس شوراي اسلامي و ماده ۱۶ آيين نامه اجرايي آن مصوب سوم تير ۸۶ هيات وزيران، توسط بورس اوراق بهادار تهران پيشنهاد و در تاريخ اول دي ماه همان سال، در ۶۱ ماده، ۲۱ تبصره و ۵ پيوست، به تصويب هيات مديره سازمان بورس و اوراق بهادار رسيد. طي فرآيند پذيرش يک شرکت که پيش تر در مالکيت بخش خصوصي بوده است، به شرکتي عمومي تبديل مي شود و سهام آن در بورس ها قابل معامله مي شود. اين شرکت ها بايد با رعايت قوانين و دستورالعمل پذيرش حداقلي از سهام خود را در بورس قابل معامله کنند. همه اين فرآيندها مشمول هزينه هستند. هر شرکتي در زمان پذيرش در يک بورس بايد تعداد زيادي از الزامات نهادهاي مقررات گذار در آن بازار و همچنين الزامات مورد انتظار بورس مورد نظر را برآورده کند که عمدتا مربوط به افشاي اطلاعات مرتبط با عملکرد شرکت هستند. شرکت ها در اين شرايط موظف اند يک اميدنامه را به همراه مستندات مربوط به عملکرد و صورت هاي مالي خود منتشر کنند و تعهدي را مبني بر انتشار دائمي اين قبيل اسناد ارائه دهند.
    در اولين گام شرکتي که خواهان ورود به بازار سهام است بايد، يک متعهد پذيره نويسي را به کار گيرد. هزينه هايي که سالانه توسط سازمان بورس از ناشران اخذ مي شود، درکنار هزينه هايي که در راستاي کارهاي نظارتي به وجود مي آيند، مثل هزينه هاي حسابرسي و پياده سازي حاکميت شرکتي شايد براي شرکت ها براي ورود به بازار سهام مقرون به صرفه نباشد. اين امر سبب شد در طول زمان بورس ها از هزينه پذيرش خود بکاهند و درآمد خود را بر انجام معاملات متمرکز کنند. با اين حال همچنان در عمده بورس ها ۱۰ درصد درآمدها از ناحيه پذيرش شرکت هاست. مروري بر روند پذيرش در بورس هاي بين المللي نشان مي دهد که صرفه به مقياس درج و پذيرش شرکت ها موضوعي است که براي ورود به بورس ها کاملا مورد توجه قرار مي گيرد. اين بررسي ها مي گويند بورس هاي کوچک واکنش کمتري به افزايش پذيرش و درج شرکت ها نشان مي دهد. به عبارت ديگر پذيرش در بورس هاي بزرگ و شناخته شده دنيا چشمگيرتر صورت مي گيرد.
    
    خودانتظامي در بورس هاي صاحب نام
    در پژوهش اداره برنامه ريزي فرابورس، تقسيم بندي ساختار تصميم گيري در بورس ها را در سه دسته بازارهاي نوپا، بازارهاي بالغ و بازارهاي صاحب نام و شناخته شده مي توان شاهد بود. در بازارهاي نوپا و جديد اختيارات در نهادهاي ناظر متمرکزند. اين پژوهش بازار سرمايه ايران را قبل از سال ۸۴ جزو اين بورس ها دسته بندي کرده است.
    در بازارهاي بالغ، اختيارات به بورس ها تفويض شده اند و نهادهاي ناظر و مقررات گذار نقش محدودتري دارند؛ اما در بازارهاي صاحب نام و شناخته شده مرز تفويض اختيارات، بورس ها را نيز پشت سر گذاشته و شامل مشارکت کنندگان در بازار نظير مشاوران عرضه و حسابرسان مي شود و اين شرکت ها در فرآيند پذيرش به صورت نظام مند حضور دارند. به عبارت ديگر هر چه بورس ها به سمت بلوغ حرکت کردند، مرز اختيارات بورس ها نيز کمتر شده تا نقش مشاوران عرضه و حسابرسان در اين ميان افزايش يابد. به طور مثال امروزه در بازارهايي نظير AIM در لندن که ساختاري بالغ و جاافتاده است، مشاوران که NOMAD خوانده مي شوند مسووليت تمامي مراحل پذيرش را دارند و اعتبار آنان نزد بورس ها و سرمايه گذاران در گرو انجام صحيح اين مراحل و گزينش شرکت هاي مناسب تر است و سازمان هاي مقررات گذار يا بورس ها دخالتي در روند پذيرش و درج شرکت ها ندارند. اين موضوع در راستاي اصول ارائه شده از سازمان بورس هاي بين المللي است. اصل يک از ميان ۳۰ اصل ارائه شده از سوي IOSCO تاکيد صريحي بر استفاده حداکثري از ظرفيت خودانتظامي نهادهاي مشارکت کننده در بازار دارد. چندين اصل از اصول سازمان بين المللي کميسيون اوراق بهادار بر عدم مداخله دولت در فرآيند پذيرش شرکت ها تاکيد دارد. بررسي وضعيت پذيرش در بورس هاي صاحب نام نشان مي دهد تمرکز زدايي و تفويض اختيارات در اين حوزه منجر به افزايش سرعت و کارآيي اين فرآيند شده است و اين موضوع با چارچوب هاي نظري و الگوهاي موجود در حوزه بازار سرمايه نيز همخواني دارد. امري که به نظر مي رسد بايد به تدريج مدنظر سازمان بورس و اوراق بهادار کشور نيز قرار گيرد. بر اين اساس و با توجه به مفروضات موجود در مورد بازارهاي سرمايه مي توان تمرکززدايي در بازارهاي سرمايه را يکي از روندهاي مهم موجود در حوزه قوانين و مقررات قلمداد کرد. هرچند فرآيند پذيرش شرکت ها در بازار سرمايه ايران در سال هاي اخير بهبود چشمگيري را تجربه کرده است، با اين حال همچنان نسبت به بورس هاي صاحب نام دنيا وضعيت مطلوبي ندارد. با توجه به مفروضات موجود در مورد بازارهاي سرمايه مي توان تمرکززدايي در بازارهاي سرمايه را يکي از روندهاي مهم موجود در حوزه قوانين و مقررات قلمداد کرد. در سال هاي اخير بر اصلاح زيرساخت بازارهاي مالي در مورد ضرورت افزايش دامنه اختيارات بورس ها در پذيرش و ساير عمليات تاکيد شده است. اين اظهار نظر با اصول کلي آيسکو (سازمان بين المللي کميسيون هاي اوراق بهادار) تشکل جهاني فعال در زمينه استانداردگذاري براي نهادهاي ناظر و مقررات گذار بازارهاي سرمايه نيز سازگاري دارد. بر اين اساس و با توجه به مفروضات موجود در مورد بازارهاي سرمايه مي توان به سمت تمرکززدايي در بازارهاي سرمايه حرکت کرد. در روزهاي آتي مهم ترين بخش هاي گزارش اداره برنامه ريزي فرابورس در زمينه اصلاح و بهبود فرآيند پذيرش در قالب چند يادداشت به چاپ خواهند رسيد.
    
    چرا شرکت ها از بورسي شدن مي ترسند؟
    مهدي طحاني در گفت وگو با «دنياي اقتصاد» در چرايي ترس شرکت ها از بورسي شدن گفت: مهم ترين اصل در بازار سهام بحث شفافيت است. به عبارت ديگر هر شرکتي که تمايل دارد وارد بازار سهام شود، بايد ارزش دارايي سهامداران خود را براي اهالي تالار شيشه اي افشا کند. به همين خاطر نيز افراد حقيقي و شرکت هاي خصوصي تمايلي براي ورود به بازار سهام ندارند. دليل آن را مي توان در چند مورد جست وجو کرد: برخي شرکت ها تمايل به افشاي رانتي که استفاده مي کنند، ندارند. برخي به دليل فرار مالياتي علاقه اي براي حضور در بازار شفاف ندارند. اين ميزان فرار مالياتي احتمالا به اندازه اي است که موجب مي شود تخفيف مالياتي که به شرکت براي ورود به بورس تعلق مي گيرد، ناديده گرفته شود. در کنار اين دو عامل، ناشناخته بودن ظرفيت هاي بورس براي تامين مالي شرکت ها نيز موجب مي شود، شرکت ها تمايلي براي ورود به بازار نشان ندهند.
    اما راهکار چيست؟ طحاني در پاسخ به اين سوال گفت: وضعيت بازار سهام معلول وضعيت اقتصاد کشور است، در جايي که شرايط اقتصادي کشور چندان شفاف نيست و اتفاقا غيرشفاف بودن يک مزيت به شمار مي رود، نمي توان انتظار داشت شرکت ها تمايل زيادي براي وارد شدن به بازار سهام نشان دهند. بر همين اساس مادامي که وضعيت اقتصادي کشور شفاف نشود و همچنين تا زماني که مباحث مربوط به حاکميت شرکتي ضعيف باشد، نمي توان به ورود پرشتاب شرکت ها به بازار سهام اميدوار بود. علاوه بر اين بايد آموزش هاي کافي در مورد پتانسيل و ظرفيت هاي بورس نيز به شرکت هاي سرمايه پذير و سرمايه گذاران داده شود.
    طحاني درباره روندي که در بورس هاي معتبر و بلوغ يافته دنيا وجود دارد، افزود: در بورس هاي معتبر دنيا فضا خودانتظام است. اين در حالي است که در بورس ما تمام فرآيندها از سوي مقام ناظر و سازمان بورس ارزيابي مي شود و اين امر موجب کاهش سرعت فرآيند پذيرش مي شود. بر همين اساس تا زماني که اين تمرکز در وضعيت پذيرش شرکت ها وجود داشته باشد، نمي توان به استانداردهاي بين المللي نزديک شد.
    
    ۳ مانع عضوگيري در بازار سهام / الگوي جهاني پذيرش شركت ها در بورس بررسي شد
    


 روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 4329 به تاريخ 26/2/97، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 11 بار



آثار ديگري از "زهرا رحيمي"

  تغيير فاز ريسك در بورس تهران / شاخص سهام به كانال ۹۶ هزار واحدي صعود كرد
زهرا رحيمي، دنياي اقتصاد 20/3/97
مشاهده متن    
  رصد خوش بيني در ۲ جبهه بورسي / كارشناسان و معامله گران سهام به نظرسنجي «دنياي بورس» پاسخ دادند
زهرا رحيمي، دنياي اقتصاد 12/3/97
مشاهده متن    
  ازدواج كودكان و حاشيه امن خانواده ها
زهرا رحيمي *، اعتماد 7/3/97
مشاهده متن    
  كارنامه بازارها در ميانه بهار / در ارديبهشت شاخص هم وزن از شاخص كل پيش افتاد
زهرا رحيمي، دنياي اقتصاد 1/3/97
مشاهده متن    
  وضعيت سفيد در بازارها / هيجان سهام و ارز فروكش كرد
زهرا رحيمي، دنياي اقتصاد 23/2/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
Journal of gas Technology
متن مطالب شماره 3 (پياپي 301)، Winter 2018 را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است