|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق97/3/13: بن بست فلاكت
magiran.com  > روزنامه شرق >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3474
يك شنبه 23 تير 1398


 راهنمای موضوعی نشريات
اين نشريه در گروه(های) زير قرار گرفته است:

?????


 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3164 13/3/97 > صفحه 10 (هنر) > متن
 
      


بن بست فلاكت
نگاهي به «چهارراه استانبول»، ششمين فيلم مصطفي كيايي

نويسنده: مازيار معاوني


    
    مصطفي کيايي که دغدغه هاي اجتماعي او بر کسي پوشيده نيست، در تازه ترين ساخته بلند سينمايي خود همان مسيري را دنبال کرده که پيش از اين پيموده بود؛ روايت وجوه ديگري از معضلات اجتماعي امروز ايران و ريشه هاي آن؛ رويکردي که دست کم در سه ساخته بلند پيشين او «خط ويژه»، «عصر يخبندان» و «بارکد» هم مضمون غالب فيلم هاي کيايي بوده است. بعد از پرداختن به مقولاتي نظير «آقازاده هاي رانت خوار»، «اعتياد»و خيانت در زناشويي» در آثار يادشده، حالا کيايي در «چهارراه استانبول» گوشه اي ديگر از اين قبيل نارسايي ها و مشکلات فراگير منشعب از آنها؛ يعني اقتصاد بيمار ناشي از واردات بي اندازه و ورشکستگي و سقوط کاسب هاي خرده پا را دست مايه کار قرار داده و در قالب فرم روايي مختص خود که حکم امضاي ثابت شيوه فيلم سازي اش را پيدا کرده به تصوير کشيده است؛ فرمي که ضرباهنگ تند و مملو از ديالوگ هاي پينگ پنگي و غلبه رخدادها بر نمايش درونيات آدم ها از ويژگي هاي بارز آن به حساب مي آيد.
    در آخرين ساخته فيلم ساز، فقر و گرفتاري ها و ناکامي هاي برخاسته از آن، جوهره اصلي فيلم را تشکيل مي دهد؛ فقري که بر تمام شئون و مناسبات زندگي دو قهرمان فيلم؛ «بهمن» و «احد» سايه افکنده و در سوق دادنشان به سوي اقدامات جنون آميز بيشترين نقش را ايفا مي کند. فيلم با سکانس تمرين ناموفق حبس نفس «بهمن» در وانِ پر از آب آغاز مي شود و پس از کش و قوس هايي متعدد با رسيدن مجدد به همان محبوس شدگي ناموفق نفس، اما اين بار در ميدان عمل؛ يعني مخزن کاميون محتواي شير صادراتي و گير افتادن به دست ماموران کشور بيگانه پايان مي يابد. يک حرکت دايره وار که در آن قهرمان فاصله صفر تا صفر (و حتي شايد پايين تر از صفر) را مي پيمايد. درون مايه اي که توامان هم ضرب المثل آشناي نرسيدن بار کج به منزل و هم يک باور عاميانه متداول با اين مضمون که «فقرا فقيرتر مي شوند» را به ذهن متبادر مي کند؛ باوري که هر چند نمي توان به واسطه ماهيت متافيزيکي آن دليل متقني براي صحتش ارائه کرد، اما آن قدر نمونه و مصداق عيني و ملموس داشته و آن قدر باور محکمي بوده که از دهه هاي قبل و از سينماي فيلمفارسي گرفته تا همين «چهارراه استانبول» به عنوان درون مايه بسياري از آثار سينمايي مورد استفاده قرار گرفته است.
    «چهارراه استانبول» مطابق معمول ساخته هاي کيايي که با شيوه نگارش و پرداخت هاي سر فرصت و توام با شکيبايي ميانه اي ندارد، با ريتم تند و بده بستان هاي بي وقفه بهمن و احد (بهرام رادان و ميلاد کيايي) که در حال تبديل شدن به يک زوج ثابت نيمه کميک هستند آغاز مي شود. فيلم از اين نقطه آغازين تا قبل از سکانسي که زنده بودن بهمن، احد و دختر موردعلاقه اش معلوم مي شود، به تماشاگر اجازه کوچک ترين استراحت و تنفسي نداده و مخاطب فيلم بدون آنکه فرصت نفس گيري و پلک زدني داشته باشد، پا به پاي دو قهرمان جلو مي آيد. سير پيشرفت وقايع، مقدمه چيني و معرفي شخصيت ها و تبيين اتمسفر کلي قصه به گونه اي است که شايد در مرتبه نخست تماشاي فيلم، زوايد و خارج زدن هاي روايت آنچنان که بايدوشايد به چشم نيايند. درواقع التهاب فزاينده و تماشايي داستان؛ از مقروض بودن و تحت فشار قرارگرفتن قهرمانانش گرفته تا رفتن ناگزير آنها به سوي قمار و فرارشان به سوي ساختمان پلاسکو که با مهره چيني هاي درست، موثر و دقيق از کار درآمده اند آنچنان قانع کننده اند که لنگي هاي روايي کمتر به چشم مي آيند، اما با تمرکز بيشتر بر نقايص دراماتيک کار هم مي توان به برداشتي دقيق تر از کليت فيلم و تحليل منصفانه تر آن دست يافت. واقعيت آن است که بيشتر همکاران منتقد از شيوه گنجانيده شدن حادثه آتش سوزي و فرو ريختن ساختمان پلاسکو (سي ام دي ماه 1395) در فيلم ناراضي و آن را مانند وصله اي نچسب و الصاق شده به کليت درام ارزيابي کرده اند. اکثر ارزيابي ها بر اين مبناست که قصد فيلم ساز از لحاظ کردن چنين تمهيدي در فيلم نامه کمکي به درام نکرده و شايد بيشتر تلاشي در جهت بُرد بيشتر فيلم با بهره گيري از آن واقعه ناخوشايند اجتماعي بوده است، اما به اعتقاد نويسنده، فيلم ساز در خط سيري که براي روايت خود برگزيده؛ يعني فراهم کردن شرايطي براي پايان دادن به تعقيب بهمن و احد توسط قماربازان، به نظر چاره اي به جز حذف کامل آنها از داستان، حتي به شکل موقتي نداشته و چه انتخابي بهتر از اينکه اين حذف نه در قالب يک رويداد محدود فردي که در مقياس يک حادثه بزرگ اجتماعي و غيرقابل دسترسي و پيگيري براي تعقيب کنندگان صورت بگيرد. به نظر حتي اگر در جهان واقعي هم چنين نمونه خوبي که با جهان فيلم مطابقت داشته باشد وجود نداشت، حتما بايد کارگردان به طراحي رخدادي با چنين مختصاتي فکر مي کرد تا مسير ازپيش تعيين شده فيلمش تا انتها از ريل خارج نشود، اما جنبه ديگر نقدهاي منفي واردشده به فيلم درخصوص استفاده نابجا از ساختمان پلاسکو درست و موجه به نظر مي رسد و در جايي که اصولا درام به طراحي يک شخصيت ثابت و داراي شناسنامه براي آتش نشانان راه نمي دهد و کل مقوله آتش سوزي و آتش نشانان و امدادگران در صحنه بايد در خدمت ايجاد خط روايي موردنظر فيلم ساز باشند، ناگهان فرمانده آتش نشانان در هيئت يک کاراکتر فراتر از کارکرد دراماتيک خود ظاهر شده و عليه ضعف ساختاري مديريت بحران شعار سر مي دهد و در مقام دلجويي از خانواده هاي آتش نشانان زير آوار مانده برمي آيد و... که ناگفته پيداست طرح چنين مقولاتي تا چه اندازه از خط سير محوري داستان دور و تا چه ميزان با آن ناهماهنگ است.
    ضمن اينکه آتش سوزي پلاسکو در اجرا هم چندان خوب از آب درنيامده و به جز تعداد زيادي نماي تکراري از ورودي ساختمان و کمي دود که با حجم آن آتش سوزي عظيم تناسبي ندارد، تلاش ويژه اي در جهت به تصوير کشيدن آن نشده و عمده کار بر دوش تصاوير مستند آرشيوي گذاشته شده است. به اين نارسايي ها مي توان اضافه کرد شخصيت هاي خواهرزن و باجناق احتمالي آينده احد را که بودونبودشان اثرگذاري خاصي در بافت داستان نداشته و نيت کارگردان در نمايش جلوه هاي ناخوشايندي از زندگي طبقات فرودست اجتماع نظير ازدواج هاي ناموفق و عوارض ناشي از آن هم از اندازه هاي يک شعار گل درشت فراتر نرفته است. بااين حال و بر اساس قلت حفره هاي دراماتيک در برابر نقاط قوت فيلم، مي توان آخرين ساخته کيايي را درمجموع يک فيلم متوسط قابل قبول توصيف کرد.
    بن بست فلاکت / نگاهي به «چهارراه استانبول»، ششمين فيلم مصطفي کيايي
    


 روزنامه شرق، شماره 3164 به تاريخ 13/3/97، صفحه 10 (هنر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 75 بار
    



آثار ديگري از "مازيار معاوني"

  اين «پدر» شبيه هيچ پدر ديگري نيست! / اين شب ها شبكه دو سريالي پخش مي كند كه به خاطر ضعف هاي فراوان بر سر زبان ها افتاده است
مازيار معاوني، ايران 20/5/97
مشاهده متن    
  همه لذت فوتبال در خدمت آگهي بازرگاني / پايان فصل داغ فوتبال براي تلويزيون
مازيار معاوني، ايران 31/4/97
مشاهده متن    
  تا دير نشده / به بهانه پخش مسابقات واليبال از سيما
مازيار معاوني، ايران 30/3/97
مشاهده متن    
  گيشه در تسخير سرگرمي / نگاهي به مقوله فروش فيلم هاي سينمايي
مازيار معاوني، اعتماد 9/3/97
مشاهده متن    
  هواي مه آلود سيما و پنجره كوچك اميد / نگاهي به پيشينه و جايگاه مجموعه هاي تلويزيوني مناسبتي رمضان
مازيار معاوني، ايران 23/2/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله پزشكي باليني ابن سينا
متن مطالب شماره 1 (پياپي 91)، بهار 1398را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است