|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه رسالت97/3/23: آخرين وضعيت اسلامي سازي دانشگاه
magiran.com  > روزنامه رسالت >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 9268
يكشنبه سي و يكم تير ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2829
magiran.com > روزنامه رسالت > شماره 9237 23/3/97 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
      


سرمقاله 
آخرين وضعيت اسلامي سازي دانشگاه


نويسنده: دكتر حامد حاجي حيدري

* قضيه:
    - دوشنبه شب، و يك شب پس از گردهمايي اساتيد دانشگاه ها در حسينيه امام خميني (ره) كه در آن سخن از فاصله گرفتن از «مصرف زدگي در دانش» مي رفت، به محفل افطار دوستان هنري-فلسفي-جامعه شناختي در يك حسينيه به نام نامي «شهيد سيد مرتضي آويني» دعوت شدم؛ براي استماع سخنراني قبل از افطار رفتم و همان قبل از افطار هم برگشتم. به رغم محفل شب قبل كه توصيه به اساتيد براي «هويت بخشيدن به دانشجويان و خودباوري» بود، در اين محفل ديگر، مدام سخن از مدح مارتين هايدگر و فريدريش شيلر و فريدريش ويلهلم نيچه و چند آلماني ديگر بود، و سخنان بي محابا و تند و تيزي در تخفيف و تحقير ابن سيناي خراساني و ملاصدراي شيرازي گفته مي شد! و نهايتاً كار به تخفيف كل اديان ابراهيمي، آن هم در «محفل افطار» در «حسينيه شهيد آويني» رسيد!، كه خدا را شكر وقت تنگ آمد و غرب پيمايي «شرق گرايان هايدگري» كه يكسر مدح راست گرايان افراطي آلمان بود پايان يافت! آنجا به نام مشهد و شرق و فرديد و شهيد آويني، كلاً به كام آلمان تمام شده بود؛ آنجا اصلاً به بخشي از خاك آلمان تبديل شده و تنها سفير آلمان را در «محفل افطار» خود كم داشت! از همان ابتدا، مفهوم نبود كه اين جماعت شرق گرا،چگونه در غرب پيمايي خود، وقتي به خاك آلمان مي رسند ناگهان پايشان سست مي شود، و يادشان مي رود كه تا قبل از وصول به مرزهاي آلمان، هر چه غربي بود را به نام غيرشرقي طرد و نفي كرده بودند؛ بدين سان، همان طور كه از سال ها قبل انتظار مي رفت، آشكارا، شرق گرايي نسبيت گرايانه اين دوستان شرق گرا، نهايتاً به غرب گرايي ناپخته اي ختم مي شود كه از فرط خردگريزي و رمانتيسيسم افراطي، راه رستگاري چنداني هم براي آن متصور نيست. آن ها به استناد جملاتي از هايدگر و نيچه و كلاً ميراث راست گرايي افراطي (موسوم به فاشيسم)، اديان ابراهيمي را نكوهش مي كردند؛ و كيفرخواست عليه ابراهيم خليل عليه السلام، آن هم در «محفل افطار» «حسينيه شهيد آويني» چه بود؟ اين كه دين حنيف ابراهيم عليه السلام، خرد و منطق را به خيال و هنر سيطره بخشيده است! ناگفته پيداست كه شيوه استدلال در اين محفل بيش از منطقي و خردمندانه، پر از انفعالات و هيجان بود، و روايت هاي تاريخي از خيال و فكر و تكنيك، به مدل سازي هاي كلامي و نمايشي بدون قرينه تقليل مي يافت؛ نه مي شد از براهين و استدلال شان پرسيد كه اصل مرام آنان شورش عليه منطق گرديده بود، و نه مي شد گواه تاريخي در بيان ادعاهاي تند عليه بزرگاني همچون ملاصدراي شيرازي درخواست كرد، چرا كه ارائه گواه تاريخي از حيله هاي منطق براي به زنجير كشيدن خيال تلقي مي گرديد!
    - اين، نمونه اي بود از تبعات مواجهه تقليدي با دانش كه در نشست يك شنبه
    شب رهبر انقلاب اسلامي با اساتيد دانشگاه نكوهش مي شد؛ ايشان فرمودند: «بنده با ياد گرفتن علم از ديگران هيچ مخالف نيستم؛ اين را بارها گفته ام و همه هم مي دانند؛ گفتم ما ننگمان نمي آيد كه از آن كسي كه داراي علم است ياد بگيريم و شاگردي كنيم، امّا شاگردي يك حرف است، تقليديك حرف ديگر است! تا كِي دنباله روِ علم اين و آن باشيم؟ ... علم آن چيزي است كه شما به آن دست پيدا كنيد، بتوانيد بفهميد آن را، از درون ذهن فعّال شما تراوش بكند. بايد دنبال اين باشيم كه ما توليد علم بكنيم؛ تا كِي مصرف كنيم علم اين و آن را؟»
    
    * تامل در قضيه:
    - من در صحنه فعلي پيشرفت علوم انساني اسلامي، سه موضع و جبهه مي بينم؛ يكي باقيمانده هايي از مسير روشنفكري سنتي است كه آشكارا خود را آنگلوفان و فرانكوفان مي خوانده، و امروز، به طرز مفرطي در صحنه دانشگاهي فرتوت و محدود گرديده است. فرض اين مسير آن بوده است كه ما همواره صد سال و اندي نسبت به «ازمابهتران» عقب تر افتاده ايم، و هر چه در طول صفويه تا كنون دويده ايم، نتوانسته ايم اين فاصله را كم كنيم.
    آن ها مدام، فتوحات علمي و فني ما را، پيشرفت هاي مستقل ما به رغم همه كارشكني ها اعم از جنگ و تحريم را، و كامكاري جوانان اين وطن در المپيادهاي جهاني را، به عنوان استثناء هايي كه هيچ گاه به قاعده بدل نخواهند شد، از درك تاريخي خويش كنار مي گذارند، و هر نوع ابتكار عمل خودي را پيشاپيش، شكست خورده و هزيمت يافته قلمداد مي نمايند. و بدين سان، آن ها تنها مسير رشد ما را همراهي و همداستاني با نوسازي هاي «غرب» قلمداد مي كنند.
    به رغم ضعف و زوال دانشگاهي اين سبك روشنفكري، ته نشست هاي اجتماعي و سياسي اين نحو باور به عقب ماندگي ما، هنوز هم گريبان برخي را گرفته است، و هنوز هم كساني هستند كه مسير امثال حسن تقي زاده را در مبادلات ما و شركت توتال مي جويند.
    - در واكنش به اين نگاه تحقيرآميز روشنفكري، جرياني از جوانان پر شور برآمد تا به استناد گفتار خود روشنفكران اخير اروپايي (نيمه دوم سده بيستم)، مدرنيت و روشنفكري را مركززدايي كند، و زمينه را براي خروج از اين جو و فضاي حقارت باري كه روشنفكري سنتي، مدام و براي چندين دهه بر سر ما مي كوبيد، فراهم نمايند. هدف خوبي بود كه كم و بيش به آن رسيدند؛ ولي براي رسيدن به اين منظور، به نحوي متناقض گون از همان ابزاري كه نكوهش مي كردند بهره بردند. آن ها به تبعيت از راست گرايي افراطي و كم و بيش فاشيستي آلماني، بويژه الهامات نيچه و هايدگر در پسامدرنيسم اروپايي، كوشيدند تا فكر روشنفكري را مختص به «غرب» قلمداد كنند و «شرق» را صاحب سرشتي متمايز اعلام نمايند كه قواعد از اساس متمايز خود را دارد، و براي اين منظور مجبور بودند تا نهايتاً خطاب «جهانشمول» دعوت اديان فرزانه ابراهيمي را نيز در جريان يك نسبيت گرايي عام منكر شوند، و حتي اصل برنامه خرد و حكمت را كه منظور نظر اديان ابراهيمي بود، مطرود بشمارند. ابتدا اين سخنان را بوضوح نمي گفتند، ولي دوشنبه شب، ديدم كه صراحتاً در «محفل افطار» مي گويند، و البته از شنيدن اين سخنان چندان هم متعجب نشدم؛ از ابتدا معلوم بود كه كار به اينجا مي رسد، و رسيد.
    - درمقابل اين دو مسيري كه يكي آنگلوفان و فرانكوفان است، و ديگري عملاً ژرمن فان، يك مسير مستقل سوم برآمده است، كه مي كوشد به اتكاء حكمت متعالي، مسير مطمئن و عامي را براي فكر و زندگي بگشايد، به نحوي كه معادي روشن فراروي آينده بشر باز كند و او را از دغدغه ها و اضطراب هايي كه محصول غفلت از مبدا و معاد بوده است، خلاصي بخشد. اين راه سوم، اصحاب هر دو رويكرد پيشين را، صرف نظر از دوگانه هاي تصنعي، به تامل و گفتگو در مورد بنيادهاي ميسر شدن انديشه و بيان و اخلاق و هنر فرا مي خواند. اين راه سوم، مي كوشد كه در قالب «رئاليسم استنتاج منطقي»، از اصول و بنيادهايي كه اصل گفتگو ميان انسان ها را ميسر مي كنند، آغاز نمايد، و از اين اصول و بنيادها، منطقي براي حركت به سوي مسيري بگشايد، كه ضمن تصحيح پيشرفت ها در مسير پيموده شده بشر، نگراني ها را در مورد آتيه توسعه از طريق پايبندي به اصول مرتفع نمايد. و مسيري كه بتواند چنين تضمين هايي در مورد معاد توسعه و دانش به بشر ببخشد، بي گمان مسير حنيف اديان ابراهيمي عليهم السلام در «ديدگاه توحيدي» خواهد بود، كه براي هزاران سال در ميان هوشمندترين مردم كره زمين، پيوسته آزموده و تاييد شده است، و ارزش بقاي بي مانندخود را در انطباق بي نظير به فطريات انساني نشان داده است. اين، راه قويم است و بايد به آن چنگ بزنيم و متفرق نشويم. يا حق.
    
    سرمقاله: آخرين وضعيت اسلامي سازي دانشگاه
    


 روزنامه رسالت، شماره 9237 به تاريخ 23/3/97، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 9 بار
    



آثار ديگري از "دكتر حامد حاجي حيدري"

  اصلاح مسيرها
دكتر حامد حاجي حيدري، رسالت 2/4/97
مشاهده متن    
  قواعد موازنه امپراطوري
دكتر حامد حاجي حيدري، رسالت 19/3/97
مشاهده متن    
  تيپ انقلابي منظم و صبور
دكتر حامد حاجي حيدري *، رسالت 12/3/97
مشاهده متن    
  پمپئو، هريتيج و رويارويي شكننده
دكتر حامد حاجي حيدري *، رسالت 10/3/97
مشاهده متن    
  پروتكل انتخابات 1399 و 1400 برداشت اول
دكتر حامد حاجي حيدري *، رسالت 5/3/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
مجله پژوهش در علوم پزشكي
متن مطالب شماره 6 (پياپي 164)، Jun 2018را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است