|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/3/23: قطعه كهكشاني با خيام و موسيقي خراسان اوج گرفت
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4162
پنجشنبه بيست و پنجم مرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4109 23/3/97 > صفحه 15 (هنر و ادبيات) > متن
 
      


موسيقي 
قطعه كهكشاني با خيام و موسيقي خراسان اوج گرفت
گفت و گو با آهنگساز ايراني،برنده جايزه هوا فضاي اوكراين

نويسنده: سعيد اداك


    
    فضا ملتهب به نظر مي رسد. شمارش معكوس آغاز شده. بالاخره صداي شليك موشك همه جا را پر مي كند. جهان هيجان زده نظاره گر اين اتفاق تاريخي است. يوري گاگارين روس به عنوان اولين انسان به فضا مي رود... اينها توصيف بخشي از موسيقي احسان توكل است كه در قالب اثري با عنوان «گفت وگو» در مسابقات آهنگسازي خاركوف كه توسط سازمان هوا و فضاي اوكراين برگزار شده عنوان اول را كسب كرده است. توكل پيش از اين نيز در فستيوال هاي ديگر چون «كنتراست» و «اودسا»ي اوكراين نيز موفقيت هايي را به دست آورده و حال كسب يك جايزه ديگر طي روزهاي اخير نويد روزهاي روشن تري را براي اين آهنگساز جوان ايراني به همراه دارد.
    احسان توكل درباره حضورش در فستيوال موسيقي خاركوف اوكراين به «اعتماد» مي گويد: اين مسابقه آهنگسازي از طرف سازمان هوا فضاي كشور اوكراين برگزار شد: خاركوف يكي از شهرهاي مهم در زمينه هوافضا و ساخت سفينه هاي فضايي در زمان شوروي بوده است. از طرف دانشگاه به من پيشنهاد شد قطعه اي در مورد فضا براي اين مسابقه بنويسم.
    او همچنين درباره ساختار موسيقي قطعه «گفت وگو» و المان هايي كه از آنها در ساخت اثر استفاده كرده نيز عنوان مي كند: خب در اين كار از موسيقي آكوستيك و موسيقي الكترونيك استفاده كردم. يعني در بخش اول و بخش سوم اين كار بيشتر از موسيقي آكوستيك استفاده كرده ام و در بخش مياني نيز بيشتر از موسيقي الكترونيك بهره گرفته ام. در بخش اول كار براي اينكه نشان بدهم اين اثر مربوط به «مسابقه آهنگسازي خاركوف» است از سه نت «سي»، «لا» و «ر» استفاده كردم كه به صورت كدگذاري شده در انگليسي سه حرف اول شهر خاركوف محسوب مي شود.»
    اين آهنگساز مي افزايد: «بخش نخست اثر با شليك موشك به فضا آغاز مي شود. همانطور كه مي دانيد اولين فضانوردي كه به فضا رفت يوري گاگارين از شوروي بود و اولين فضانوردي هم كه در سفينه را باز كرد و وارد جو شد الكسي لئونف بود. لئونف هنوز زنده است و من چندين مصاحبه از اين فضانورد را مطالعه كردم. وقتي لحظه ورود الكسي به جو را مطالعه مي كردم، احساس كردم در آن زمان خاص فضا چقدر مي توانسته برايش بيكران جلوه كند و زمين در برابر چنين فضايي بسيار كوچك به نظر برسد. نكته ديگري كه از آن ايده گرفتم و در شعرم آوردم به تفاوت «زمان» در زمين و فضا مربوط مي شود: زمان براي كسي كه در فضا قرار دارد كندتر از كسي كه در زمين است مي گذرد. من اين فاكتورها را در موسيقي ام به صورت سمبوليك لحاظ كردم.»
    توكل همچنين مي گويد: «بخش اول اثر به نشان دادن شليك موشك و پرتاب آن به فضا اختصاص دارد. در بخش دوم كار نيز كه بر اساس موسيقي الكترونيك است الكسي لونوف و احتمالا تخيلاتش را هنگام پا گذاشتن به فضا نشان مي دهد كه در اشعارم به آن پرداخته شده است. بخش سوم هم «بازگشت» نام دارد كه الكسي لئونف به زمين باز مي گردد. دو سمبل در اين كار مورد استفاده قرار گرفته است: اول اينكه سازهاي آكوستيك نماد زميني و جهان مادي هستند و سازهاي الكترونيك نيز به عنوان نماد فضا و همچنين تكنولوژي مورد استفاده قرار گرفته اند. يعني در بخش اول اثر وقتي موشك از سمت زمين به سمت فضا پرتاب مي شود موسيقي نيز از حالت آكوستيك به سمت الكترونيك تغيير مي كند و در بخش سوم كار با بازگشت موشك به زمين، عكس موسيقي بخش اول اتفاق مي افتاد.»
    احسان توكل همچنين در مورد مسير حرفه اي كه از زادگاهش در خراسان تا اوكراين طي كرده نيز عنوان مي كند: «مي گويند تا هشت سالگي شخصيت اصلي افراد شكل مي گيرد: بسياري از ايراني ها در شهرستان ها به واسطه اينكه در فضاي فولك زندگي مي كنند با موسيقي به طور ناخودآگاه آشنا هستند. براي مثال شما درشمال خراسان در هر مراسمي موسيقي مي شنويد. در عروسي ها اجراي موسيقي و حركات آييني و سنتي عموميت دارد. بخش مهمي از موسيقي اين مجالس نيز موسيقي فولك محسوب مي شود كه مردم بسيار به آن عشق مي ورزند. همين وضع را شما در بقيه نقاط ايران مانند كردستان و آذربايجان و بوشهر و هر جاي ديگر كشورمان كه برويد شاهديد. هر چند كه در سال هاي اخير به واسطه برخي نگاه هاي تندروانه به موسيقي فولك ما ضربه هاي زيادي وارد شده اما هنوز هم در مناطق مختلف كشورمان به اين موسيقي فولك ارزش گذاشته و توسط مردم حفظ مي شود.»
    اين آهنگساز مي افزايد: «ريشه هاي موسيقي خراسان و موسيقي ايراني در خون من هست و نمي شود از آنها بطور كامل جدا شد. زماني كه من اين اثر را مي نوشتم، ناخودآگاه بسياري از موتيف ها و ريتم ها را از موسيقي ايران گرفتم. مثلا بخش سوم اين اثر ده ضربي است و اين ريتم معمولا در موسيقي ايراني مورد استفاده قرار مي گيرد. حتي بخشي از اين كار را كه بر اساس تكنيك سرياليسم نوشته شده و تِمي كه براي آن نوشتم ناخودآگاه رنگ و بوي ايراني دارد. يعني وقتي شما بخش سوم اين اثر را مي شنويد، متوجه مي شويد تا حدودي طعم ايراني از آن استنباط مي شود. هر چند كه من در اوكراين ساكن هستم و موسيقي اروپايي كار مي كنم، اما خمير مايه من ايراني است و ادويه اي كه من به اين موسيقي مي زنم طعم ايراني به آثارم مي دهد و نمي شود از آن فرار كرد. اتفاقا اين ويژگي بسيار مثبت تلقي مي شود چون اين نكات امضاي شخصي آهنگسازاست. اگر قرار بود من نيز مانند اروپايي ها موسيقي بنويسم ديگر چه ضرورتي داشت كه بگويم ايراني هستم.»
    او درباره پروسه اي كه در ايران طي كرده نيز مي گويد: «اولين سازي كه من در بجنورد شروع به يادگيري آن كردم ساز سه تار بود. بعدها به مشهد آمدم و اين ساز را نزد آقاي اسكندري نواختم. پس از آن هم در تهران نزد آقاي مسعود شعاري كارم را ادامه دادم. همزمان نيز به دليل اينكه در كانون موسيقي دانشگاه فردوسي مشهد فعاليت مي كردم، ناخودآگاه با بسياري از موزيسين هاي مشهد آشنا شدم و سعي كردم از آنها نيز بياموزم. خاطرم مي آيد در مشهد نوازنده كمانچه نداشتيم و من خودم شروع به يادگيري اين ساز كردم تا بتوانم در گروه ها اين ساز را بنوازم: براي اين كار حتي يك دوره نزد آقاي اردشير كامكار مشغول آموزش بودم. يا مثلا در يك دوره اي با آقاي خوشنواز نوازنده بسيار مطرح رباب از افغانستان آشنا شدم. از آنجا كه مي دانستم ساز رباب يك ساز قديمي ايراني محسوب مي شود بسيار تمايل داشتم موسيقي ايراني را با اين ساز نيز اجرا كنم.»
    توكل ضمن اشاره به حضورش در اوكراين و ادامه تحصيل در زمينه موسيقي نيز عنوان مي كند: «پروسه هاي آموزشي من به همين صورتي كه عنوان كردم ادامه داشت تا اينكه به واسطه و كمك يكي از دوستانم به نام آقاي ختايي كه در اوكراين در زمينه آهنگسازي تحصيل مي كرد به اين كشور آمدم و تحصيلاتم را در اين رشته ادامه دادم. تا قبل از آمدن به اوكراين موسيقي ايراني كار مي كردم. پس از آمدن به اوكراين در چند سال اول به دليل سفارش اساتيدم از موسيقي ايراني فاصله گرفتم، اما پس از اتمام تحصيلاتم و با تشويق استاد والي از موسيقي ايراني در كارهايم استفاده مي كنم. يعني درست است كه با استفاده از تكنيك موسيقي اروپايي آهنگسازي مي كنم، ولي بسياري از موادي كه از آنها در كارم استفاده مي كنم ريشه موسيقي ايراني دارند.»
    اين آهنگساز جوان همچنين ضمن اشاره به محدوديت هاي فراقانوني كه درباره موسيقي در ايران وجود دارد نيز مي گويد: «من يك نمونه در موسيقي ايراني بودم كه شانس داشتم به اروپا بيايم و تحصيل كنم. ولي افراد بسيار با استعدادتر و بهتر از من در زمينه نوازندگي و آهنگسازي در ايران وجود دارند كه به دليل برخي محدوديت ها، شرايط رشد و تحصيل شان مانند آنچه در اروپا شاهد آن هستيم فراهم نيست. ببينيد روزگاري در مشهد نوازنده كمانچه نداشتيم اما الان شايد حدود ٤٠٠ نوازنده كمانچه در اين شهر داريم همچنين شاهد فعاليت گروه ها و اركسترهايي در اين خطه هستيم كه از جوان ها و موزيسين هاي بسيار با استعدادي تشكيل شده اند. به هر حال يكي از مولفه هاي تشكيل دهنده هويت هر ملتي موسيقي و زبان آن ملت محسوب مي شود و كشور ما نيز از اين قاعده مستثني نيست.
    
    
    هرچه مسير هنر سخت تر باشد جامعه خشن تر مي شود
    همه موافق اين هستيم كه هنر و فرهنگ باعث تلطيف روحيات انسان ها مي شود و جوامعي كه در آن هنر و فرهنگ مسير سخت تري براي حركت دارد، خشونت بيشتري تجربه مي كنند. من اعتقاد قلبي دارم اگر با روي گشاده با موسيقي كشورمان برخورد كنيم، فضاي بسيار زيادي براي نشان دادن فرهنگ مان در دنيا داريم. در همه جاي دنيا موسيقي اسپانيا يا موسيقي هند و ويژگي موسيقي اين فرهنگ ها را مي شناسند اما عوام از موسيقي ايران كمتر مي دانند. معتقدم تمام تلاشي كه براي شناساندن هنر موسيقي ايران در خارج از كشورمان صورت گرفته يك قطره در مقابل دريا ست. متاسفانه بسياري از گنجينه هايي كه ما در موسيقي فولك داشتيم بر اثر بي توجهي ها و غفلت ها از دست رفته و ديگر دسترسي به اساتيد موسيقي نواحي كه فوت شده اند، نداريم و خيلي كم مجموعه كاملي از اين بزرگان و داشته هاي شان ثبت و ضبط شده است. موسيقي محلي و رديف موسيقي ايراني بخشي از ميراث فرهنگي هر ايراني است كه بايد حفظ شود. البته اميدوار و منتظر اتفاقات خوب براي هنر ايران هستم و خواهم بود.
    
    
    خواستم تا ايراني بودنم را نشان دهم
    براي شركت در اين مسابقه كتابي در اختيار شركت كنندگان قرار داده شد كه حاوي اشعار فضانوردان و كارمندان اين سازمان فضايي بود تا در صورت تمايل از اشعار اين كتاب نيز استفاده شود. من از اشعار اين كتاب چندان خوشم نيامد و خودم شعري را در مورد فضا و كهكشان نوشتم و در بخشي از اين شعر نيز از رباعي خيام استفاده كردم. به هر حال اين كار را كردم تا هم ايراني بودنم را نشان بدهم و هم اينكه از خيام به عنوان يكي از دانشمندان كه در زمينه ستاره شناسي هم كار كرده نام ببرم. بعد از آن روي اين شعر شروع به نوشتن موسيقي كردم كه حاصل كار يك پوئم سمفوني سه بخشي از آب در آمد.
موسيقي: قطعه كهكشاني با خيام و موسيقي خراسان اوج گرفت / گفت و گو با آهنگساز ايراني،برنده جايزه هوا فضاي اوكراين
    


 روزنامه اعتماد، شماره 4109 به تاريخ 23/3/97، صفحه 15 (هنر و ادبيات)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 7 بار
    



آثار ديگري از "سعيد اداك"

  علي ترابي،مديركل دفتر موسيقي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي: قانون نانوشته براي كمك به موسيقي نواحي وجود دارد
سعيد اداك، اعتماد 21/3/97
مشاهده متن    
  مرثيه يي براي يك پايان تلخ در موسيقي ايران / نگاهي به فرآيند چهار ساله حذف موسيقي از فرهنگسراها
سعيد اداك، اعتماد 26/5/93
مشاهده متن    
  لطفا تشويق درخوري صورت بگيرد... / مراسمي سوال برانگيز براي بزرگداشت شيرمحمد اسپندار
سعيد اداك، اعتماد 22/5/93
مشاهده متن    
  45سال «موسيقي كودك» در ايران در گفت وگو با مهدي آذرسينا:صدا وسيما به «موسيقي كودك» آسيب زده است
سعيد اداك، شرق 27/12/92
مشاهده متن    
  تنبور را ما شناسانديم / گفت وگو با پورناظري ها به بهانه كنسرت اين روزهاي گروه شمس
سعيد اداك، اعتماد 19/6/90
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
ماهنامه شكوفه
متن مطالب شماره 47، تير 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است