|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه شرق 97/3/23: طلا يا بلا
magiran.com  > روزنامه شرق  >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 3172
دوشنبه بيست و هشتم خرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2387
magiran.com > روزنامه شرق > شماره 3169 23/3/97 > صفحه 1 (صفحه اول) > متن
 
      


يادداشت 
طلا يا بلا


نويسنده: غلامعلي دهقان*

۱۱۷ سال از انعقاد قرارداد «دارسي» براي استخراج نفت ايران مي گذرد و همچنان سوال اين است که نفت نعمت است يا نقمت؟ يا اينکه طلاست يا بلا؟ و هرکس از ظن خود به اين پرسش پاسخ داده است. واقعيت اين است به هرحال نفت و دلارهاي ناشي از فروش آن در ۱۱۷ سال گذشته سياست و اقتصاد کشور را تحت تاثير قرار داده که آخرين آن نوسانات قيمت دلار و به تبع آن کالاهاي ديگر در چند ماه اخير بوده است.
    
     دراين باره نکات زير درخور توجه است.
    
    ۱-پس از فوران نفت در پنجم خرداد ۱۲۸۷ و نقش آفريني آن در جنگ جهاني اول که در پيروزي متفقين عينيت يافت، اهميت آن مضاعف شد و اصل تمرکز قدرت در ايران براي حفظ نفتش از سوي انگليس در دستور کار قرار گرفت تا همسايه شمالي تازه به دوران رسيده اتحاد جماهير شوروي نتواند به نفت ايران دست درازي کند.
    
    ۲- وقوع جنگ جهاني دوم و اشغال ايران سبب شد پهلوي اول از ايران خارج و کشور با يک فضاي باز سياسي روبه رو شود. در اين مقطع شخصيت هاي سياسي مانند مصدق، کاشاني، نواب صفوي و... کليد ملي شدن نفت را زدند و سرانجام نفت ايران در ۲۹ اسفند ۱۳۲۹ ملي شد؛ اما تبعات ملي شدن براي بيگانگان سبب شکل گيري کودتاي ۲۸ مرداد شد.
    
    ۳-انعقاد قرارداد ايران با کنسرسيومي از شرکت هاي نفتي آمريکايي، انگليسي، فرانسوي و هلندي سبب شد صادرات ايران در سال هاي پس از کودتا بالا برود و کشور شاهد سرازيرشدن دلارهاي نفتي باشد. وضعيتي که اصطلاحا شکل گيري دولت رانتير ناميده مي شود و دولت رانتير با اتکا به دلارهاي نفتي خود را بي نياز از مشارکت مردم مي داند و دست به نوسازي ناقص کشور مي زند که سرانجام آن درخواست توده هاي مردم براي مشارکت سياسي است که به انقلاب خواهد انجاميد.
    
    ۴-اتکاي دولت هاي پس از انقلاب به دلارهاي نفتي، ضمن قدرت مانور براي بالابردن سطح رفاه در جامعه مانند فراگيرشدن پروژه هاي گازرساني به اقصا نقاط کشور و ديگر کارهاي عمراني روي ديگري هم دارد و آن هم زماني است که چرخه انتقال ارزهاي نفتي به کشور دچار اختلال شود، مانند مقطع سال هاي ۹۰ و ۹۱ که کشور دچار تحريم هاي هسته اي شوراي امنيت شد و صادرات نفت تا يک ميليون بشکه در روز کاهش يافت. نتيجه آن افزايش ۳۰۰ درصدي نرخ دلار بود. پس از روي کارآمدن دولت روحاني و اميد به بهبود رابطه ايران با غرب و همچنين برداشته شدن تحريم هاي هسته اي و برگشت سهميه نفتي ايران به سهميه قبل از تحريم ها، قيمت ارز افزايش درخور توجهي نداشت، ولي تهديد به خروج از برجام و البته عملي شدن آن از سوي ترامپ و نيز برخي کشمکش هاي منطقه اي بين ايران و عربستان و منصوب شدن جان بولتون با توجه به سابقه او در جنگ آمريکا عليه عراق به عنوان مشاور امنيت ملي ترامپ، بار ديگر آينده منطقه را دچار ابهام كرده و شائبه اختلال در چرخه ورود دلار به ايران را سبب شده است تا نرخ دلار در ماه هاي اخير رشد داشته باشد. با وجود اين ازآنجاکه ايران فعلا گامي براي خروج از برجام برنداشته و تحريم هاي هسته اي برنمي گردند، ايران همچنان درآمد درخور توجهي از فروش نفت خواهد داشت. هرچند برخي از کشورهاي نزديک به آمريکا نفت ايران را کمتر از گذشته خريداري کنند. ۵-واقعيت اين است که انگار نفت براي ما هم نعمت بوده و هم نقمت، هم طلا بوده و هم بلا. با وجود اين تنها چاره کار استفاده بهينه از دلارهاي نفتي و دورشدن از واردات بي رويه و بازگشت به اقتصاد بدون نفت راهبرد مرحوم دکتر مصدق است. نکته اي که رهبري معظم هم بارها به آن اشاره کردند؛ کاهش وابستگي به نفت و تکيه بر کالاي ايراني و تشويق به صادرات غيرنفتي. آيا راه ديگري هست؟
    
    * استاد دانشگاهيادداشت: طلا يا بلا
    


 روزنامه شرق ، شماره 3169 به تاريخ 23/3/97، صفحه 1 (صفحه اول)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 27 بار
    



آثار ديگري از "غلامعلي دهقان"

  دوباره اميد
غلامعلي دهقان*، ايران 27/3/97
مشاهده متن    
  روياي 1400 !
غلامعلي دهقان *، شرق 12/3/97
مشاهده متن    
  توافقي با تاييد نظام
غلامعلي دهقان*، ايران 5/3/97
مشاهده متن    
  روح سرگردان دوم خرداد
غلامعلي دهقان*، ايران 2/3/97
مشاهده متن    
  خودشيفته، تنهاست
غلامعلي دهقان *، شرق 27/2/97
مشاهده متن    
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه نماد گلستان
متن مطالب شماره 42، زمستان 1396را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است