|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/3/23: جهان يكدست ابلوموفيستي
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4140
يكشنبه سي و يكم تير ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4109 23/3/97 > صفحه 15 (هنر و ادبيات) > متن
 
      


تئاتر 
جهان يكدست ابلوموفيستي


نويسنده: هاله ميرميري


    
    سال گذشته همين موقع ها، اندكي پيش يا كمي پس بود كه خواندنِ ابلوموف را شروع كردم: مي دانستم كه شاهكار عظيمي است و داستايفسكي آن را اثري گرانمايه برآمده از ذهني درخشان خوانده كه اصطلاحِ ابلوموفيسم از دلِ آن به بيرون آمده و لنين در حينِ سخنراني خود در سال ١٩٢٢ گفته بود كه روسيه سه انقلابِ بزرگ از سر گذرانده است اما ابلوموف ها كماكان بر سر جاي خود باقي مانده اند. اثرِ بزرگي پيش رويم بود كه نخواندنش، مانند ساير شاهكارهاي ادبي بر شانه هايم سنگيني مي كرد. ترس را كنار گذاشتم و شروع به خواندنِ كتابِ نزديك به هزار صفحه اي «ايوان گنچارف» كردم. هرچه بيشتر پيش مي رفتم، سايه ابلوموف، كرختي ها، لميدگي ها و خمودگي اش بيشتر بر سرم مي افتاد: با هر صفحه توصيفِ گنچارف، زمان بيشتر كش مي آمد. با خودم مي گفتم واقعا اين مردك چطور آدمي است كه مي تواند تمامِ روز را در بستر بماند: دوخته شود بر يك جا و با غرولندهاي بيش از حدِ خود تنها بر وضعيتِ موجود خرده بگيرد! بگومگوهايش با «زاخار»، پيش خدمت پير و فرتوت مقيم آنجا كه از قضا مشابه خود ابلوموف جاي گرم و نرم خود را بالاي بخاري داشت هم به خنده وادارم مي كرد و هم حسابي لجم را درمي آورد. «شتولتز»، «تارانتيف» و البته «الگا» هم كه جاي خود داشتند: مواجهه شان با ابلوموف هر بار احساس خاصي در من برمي انگيخت. خواندنِ كتاب به آن سرعتي كه فكر مي كردم پيش نرفت. كش آمدگي موجود در روايت مرا بر آن مي داشت كه هرچه مي توانم خواندن را به تعويق بيندازم، درون روايت زندگي كنم و بر بستر خود بلمم. در داستان زندگي مي كردم كه با پوسترِ نمايشِ ابلوموف، به كارگرداني «سياوش بهادري راد» مواجه شدم كه در آن بازيگرِ درخشاني چون پيام دهكردي در نقشِ ابلوموف هنرنمايي مي كرد. اين شد كه فرصت را مغتنم شمرده و به سمت تماشاخانه ايرانشهر خيز برداشتم. مواجهه با اثر اقتباسي سخت است: ابلوموفي كه من در ذهن ساخته بودم با آنچه بر صحنه نمايش مي ديدم تفاوت داشت: چاقي بيش از اندازه اش و البته بي تفاوتي نسبت به اين اضافه وزن، سينه ام را مي فشرد. به تبع، هنگامي كه در خلال داستان با خود گفت وگو مي كرد، زماني كه ابلوموفكا را در ذهن مي آورد، براي بازسازي آنجا نقشه ها مي كشيد و جهان ذهني خود را در اين باره مي پروراند، تصويري يكسره متفاوت با آنچه بود كه مي ديدم. كارگردان در صحنه نمايش چاره اي نداشت جز آنكه به صورت موجز و مختصر همزادي به همان فربگي براي ابلوموف بسازد كه از كنارش جم نمي خورد، بريده بريده حرف مي زند و همواره او را در برابر تهديدها يا پروريدن آرزوها در آغوش بگيرد: كه البته خوب هم از آب درآمده بود. مخلص كلام آنكه ابلوموف موجود بر صحنه نه خلاف آنچه خوانده بودم مكمل آن بود منتها به طريقه اي متفاوت. مقاومت را كنار گذاشتم و سعي كردم ببينم كارگردان چه نسخه اي از ابلوموف ارايه مي دهد. ابلوموف به روايت بهادري راد نقاط مثبت زيادي داشت: پيش از هرچيز، متن نمايشنامه وفادارانه نوشته شده و مونولوگ ها، نيز ديالوگ ها، حتي زماني كه به شكل مختصر و موجز از دل داستان به بيرون آمده اند. ابلوموف به روايت بهادري راد نيز همان ابلوموف ايده آليست و خيال پرداز گنچارفي است كه در رابطه دوقطبي عشق به ديگري و نفرت از آن گيرافتاده. در ذهنش تصوير كامل و بي شكافي از مكان زندگي، روستاي ابلوموفكا، خانه اي كه بايد در آن زيست، عشق و ديگري مي پروراند و در آرزوي اين كمال محض مي سوزد. از دنيا دل بريده، به تكه اي از خانه، يعني همان بستر خواب هميشگي اش مي چسبد و عطاي دنياي پرنقصان را به لقايش مي بخشد. به درستي مي انديشد كه آدميان تنها به دليل داشتن آرامش، امري كه وي از پيش به داشتن آن مسلح است، اين گونه با ممارست مي كوشند و كار مي كنند. از اين رو، در حالي كه جهان يكدست و توپر ابلوموف قسمي يوتوپيا و ايده آليسمي است كه ممكن است هرگز به دست نيايد، ناظر بر حقيقتي است: او چيزهاي نصفه را نمي خواهد. عشق نصفه و نيمه، زماني كه مي داند الگا نيز مانند هر كسي مي تواند او را به خاطر فراموشي بسپارد را نمي خواهد: ولو زماني كه اين عشق شور و طغياني در وي برانگيزد. از اين حيث، ابلوموف به روي صحنه با ابلوموف درون كتاب قرابت و همساني دارد. اما نمايش حامل يك نقصان جدي است كه حتي بازي درخشان پيام دهكردي نمي تواند آن را پوشش دهد. در تمام طول داستان، هنگامي كه ابلوموف را مي خوانيد، از لابه لاي روايات مفصل ذهني وي متوجه يك نكته اصلي خواهيد شد. ابلوموف گنچارف در يك رابطه دوقطبي طرد ديگري و البته جذب آن مي ماند: ميلي برآمده از نياز به حضور ديگري و سپس نفي آن. از ديگران- همكاران، پدر و مادر، معشوق و همسر و... _ متنفر است در حالي كه مسائلش- اثاث كشي و مشكلات كارگران در ابلوموفكا- همچون نوشتن يك نامه ساده، بدون حضور همين ديگران برطرف نخواهد شد. يك جور رابطه عشق و نفرتي دارد نسبت به ديگران كه از درون گفت وگوهاي وي با شخصيت ها بيرون مي جهد. بهادري راد اين تناقض را در نوشتن متن نمايشنامه لحاظ كرده است. نكته اي كه اما به مخاطب انتقال نمي يابد احساس شخصي ابلوموف در هنگام مواجهه با اين «ديگري» است. ابلوموف گنچارف اصلا از داشتن بيماري ابلوموفيسم شرم زده نيست: درون خود باقي مي ماند و از اين «خود» مريض، خميده و ملول دفاع مي كند. تنها لحظات اندكي هستند كه به ماهيت وجودي خود شك دارد و به ضرس قاطع مي انديشد كه راه را درست آمده. اين در حالي است كه ابلوموف به روي صحنه فغان زيادي مي كند و خيلي به خود مطمئن نيست. با اين وجود، شعف ديدن اين شخصيت شگفت انگيز، همو كه دنيا را به تمامي و بدون شكاف مي خواهد و تصاوير چيزها را به جاي خود آنها دوست مي دارد، به روي صحنه، هر مخاطب اهل تئاتري را وا مي دارد كه تجربه ديدن اين نمايش خوب را از دست ندهد و ابلوموف را از ذهن بيرون آورده و به صورت انضمامي به نظاره ملال وي بنشيند.
    تئاتر: جهان يكدست ابلوموفيستي
    


 روزنامه اعتماد، شماره 4109 به تاريخ 23/3/97، صفحه 15 (هنر و ادبيات)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 9 بار
    



آثار ديگري از "هاله ميرميري"
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
فصلنامه بين المللي پرستاري و مامايي جامعه نگر
متن مطالب شماره 3 (پياپي 603)، Jul 2018را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است