|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه اعتماد97/3/23: خويشاوندي با دنيا
magiran.com  > روزنامه اعتماد >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 4162
پنجشنبه بيست و پنجم مرداد ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID3291
magiran.com > روزنامه اعتماد > شماره 4109 23/3/97 > صفحه 16 (صفحه آخر) > متن
 
      


كرگدن نامه 
خويشاوندي با دنيا


نويسنده: سيد علي ميرفتاح

بعضي از خوانندگان به من ايراد مي گيرند كه چرا در نوشته هايت آنچنان كه شايسته و بايسته است فارسي را پاس نمي داري و جلوي ورود بي رويه كلمات انگليسي و تعابير عربي را نمي گيري. همين ديروز كه تيتر زديم «لوكيشن هاي اعتراض» خيلي ها به من اعتراض كردند «چرا لوكيشن؟ مگر در فارسي تعبير مناسب نداريم كه انگليسي مي نويسي؟» اين اعتراض ها البته مبتني بر رويكرد تنزيهي به زبان است. زمان رضاشاه هم كه فرهنگستان متولد شد، اصلي ترين ماموريتش همين تنزيه و پالايش بود. آنها خواستند تا فارسي را عربي زدايي كنند، كه نتوانستند، يا نشد، ايضا از آميختگي اش با فرانسه و انگليسي مانع شوند كه اينجا هم ناكام ماندند. اعضاي فرهنگستان زحمت بسيار كشيدند و كلماتي به گنجينه فارسي اضافه كردند كه بايد تا ابد ممنون شان باشيم. سعيهم مشكور. آنها ماجورند و ما هربار كه كلماتي مثل هواپيما و يخچال و روزنامه را به جاي ايرپلين و فريجيدر و نيوزپيپر به كار مي بريم نور به قبر مبدع آنها مي بارد. اما آيا اگر آنها نتوانستند براي تلويزيون و راديو و تلفن و بودجه معادل مناسب بنشانند شايسته توبيخ و ملامتند؟ جاهل _نه به معناي نادان، كه در اصل به معني متعصب. در قرآن و شعر عرب هم معني اصلي جهالت عصبيت قومي و قبيله اي است_ جاهل به اين معناي متعصب در هر كاري وارد شود با خودش افراط و تفريط مي آورد. عربي زدايي هم با تعصب درآميخت و باعث خنده حضار شد. لابد شنيده ايد كه به جاي «از نقطه اي خطي بر دايره اي مماس كنيد» نوشتند «از بي همه چيزي، سيخكي بر گردكي برس نرس كنيد». البته اين قضيه، احتمالا صحت ندارد و جوكي است كه رنود براي آن بندگان خدا ساختند اما تا نباشد چيزكي مردم نگويند چيزها. چيزهايي ديده و شنيده بودند كه چنين مضمون هايي كوك كردند. در زمان ما هم كار بعضي پان ايرانيست هاي افراطي شبيه برس نرس قديمي است و به هزار زور و ضرب سعي دارند كلمات را فارسيزه كنند. اما آيا سلام و مبارك و امان و تهنيت و تسليت و امر و نهي كلماتي عربي اند و هويتي عربي دارند و «ايراني نيستي اگر پالايش شان نكني و درود و شادباش را جاي شان ننشاني»؟ بحث تفصيلي در اين باره را احاله مي دهم به هفته نامه كرگدن. به زودي پرونده پر و پيماني درمي آوريم و راي صاحب نظران را منعكس مي كنيم. اما عجالتا به عرض تان برسانم كه كلمات هم مثل بني آدم هجرت مي كنند و از اين طرف به آن طرف مي روند و هويت هاي جديد مي يابند. ممكن است سلام ريشه عبري داشته باشد اما سلامي كه امروز ما به هم تقديم مي كنيم هويتي فارسي دارد و در مناسبات ايراني واجد معنا و مفهوم است. تلويزيون و راديو هم همين طور هستند. ريشه فرنگي اينها در محاورات روزمره ما موضوعيت ندارد و با توجه به تلفظ خاص فارسي، مي شود با قاطعيت گفت كه اين كلمات امروز شناسنامه ايراني گرفته اند. اگر در گذشته به عيد و اتوبان و ماشين و فضا و فرش و بشقاب شناسنامه ايراني داده ايم و آنها را در دايره واژگان فارسي نشانده ايم چرا به لوكيشن و كامپيوتر و دموكراسي و سكولاريسم جا ندهيم؟ بزرگ شدن دايره لغات يك زبان، حتي اگر لغات را از بيگانه وام بگيريم نه تنها آسيبي به زبان نمي زند بلكه غناي آن را باعث مي شود. پدران ما كه هوشمندانه زبان فارسي را حفظ و حراست كردند انرژي خود را براي ممانعت از ورود كلمات تركي و عربي و مغولي و فرنگي به هدر ندادند. آنها هيچ عيبي نمي ديدند كه بشقاب و قابلمه و قاشق را از ترك ها قرض بگيرند، سفره و غذا و طعام را از عربي. مهم اين بود كه سر سفره ايراني بنشينند و ايراني بخورند و ايراني فكر كنند. ما امروز يكديگر را خانم و آقا صدا مي زنيم. اين هر دو تركي/ مغولي است و حضرت و جناب هم عربي. اگر پدران ما اين كلمات را به زبان فارسي راه دادند ما چرا مستر و موسيو و سر و هر را راه ندهيم؟ همه فارسي زبانان ممنون و مديون شاعر بزرگي چون سعدي شيرازي اند. سعدي نسبتش با زبان طوري است كه خودش معيار است. هرچه آن خسرو كند شيرين كند. او نه تنها از لغات غريبه كهير نمي زده بلكه با ذوق و شوق آنها را در شعر و نثرش داخل مي كرده. كلماتي مثل يرغو، قاآن، آقچه و از اين قبيل در اشعار سعدي فراوانند. عربي هم كه اصلا استاد علاقه خاصي به آن داشته و هنرنمايي در آن را جزو فضيلت هاي خود برمي شمرده. عربي داني و عربي گويي قرون ماضيه را به حساب اظهار فضل نگذاريد. زبان جهان اسلام عربي بوده و هركس كه مي توانسته عربي حرف بزند، لاجرم با جهان اسلام ارتباط برقرار مي كرده. درست مثل انگليسي امروز. انگليسي داني امروز هم اولين خاصيتش اين است كه مرزها را از جلوي دست و پاي تان برمي دارد و شما را با غربي ها و شرقي ها پيوند مي زند. البته منكر سوءاستفاده هاي سياسي نبايد شد و درجاي خودش جلوي تفوق فرهنگي غرب را بايد گرفت.
    اما ايستادگي در برابر هژموني سياسي و فرهنگي غربي ايستادن در برابر لغات و تلاش براي معادل سازي نيست. اتفاقا ما هرچقدر دايره لغات مان را بزرگ تر كنيم خويشاوندي مان با ديگر فرهنگ ها عميق تر مي شود. اين خيلي مهم است كه ما به همان دستگاهي كه آفريقايي مي گويد كامپيوتر، بگوييم كامپيوتر. به همان صفحه اي كه عرب مي گويد سي دي، بگوييم سي دي و به همان مكاني كه كاربران فضاي مجازي مي گويند لوكيشن، بگوييم لوكيشن. من البته فكر مي كنم توجه زيادي به معادل يابي ما را از حفظ و حراست از «نحو» زبان بازداشته. ساختار جمله را بي اعتنايي كرده ايم و در عوض به بند نقش ايوان گرفتار آمده ايم. امروز چيزي كه زبان فارسي را تهديد مي كند كلمات بيگانه نيست بلكه ساختار جمله است... در اين زمينه يك سينه سخن دارم كه در جاي خودش سرتان را درد مي آورم.
    كرگدن نامه: خويشاوندي با دنيا
    


 روزنامه اعتماد، شماره 4109 به تاريخ 23/3/97، صفحه 16 (صفحه آخر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 26 بار
    



آثار ديگري از "سيد علي ميرفتاح"
بيشتر ...

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
دو ماهنامه علوم و تكنولوژي پليمر
متن مطالب شماره 2 (پياپي 154)، خرداد و تير 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است