|  درخواست عضويت  |  رمز خود را فراموش کرده ايد؟  |  ورود اعضا [Sign in]
جستجوي پيشرفته مطالب   |  
 جستجو:  
روزنامه جام جم97/3/23: دولتِ محمود
magiran.com  > روزنامه جام جم >  فهرست مطالب شماره
مشخصات نشريه
آخرين شماره
آرشيو شماره هاي گذشته
جستجوي مطالب
سايت اختصاصي
تماس با نشريه
شماره جديد اين نشريه
شماره 5206
شنبه سي و يكم شهريور ماه 1397



خدمات سايت




 
MGID2835
magiran.com > روزنامه جام جم > شماره 5127 23/3/97 > صفحه 8 (ادبيات و هنر) > متن
 
 


دولتِ محمود
جام جم كنش هاي سياسي و اجتماعي محمود دولت آبادي را بررسي مي كند


چنان اخمي که خط ها بر پيشاني نهاده، آن موهاي پشت لب که زرد از دود است و آن دو انگشت سبابه و کناردستي ا ش که بهمن، سيگار باريک محبوب روشنفکران ايراني، حنايي اش کرده با پيراهني کلاسيک و کراواتي برآمده از سنت هاي دهه پنجاهي محافل ادبي، همه و همه سال ها برسازنده گمان تصويري ما از قصه نويس عنق سبزواري بوده است؛ نويسنده اي که با همين ويژگي هاي بصري، به عنوان هويت نماترين شمايل بخشي از روشنفکري ايراني شناخته مي شود. روشنفکري ايراني، با همه ناسازه ها و تناقض ها و با همه فراز و فرودهايش. حالا حتي اگر محمود دولت آبادي مدام بگويد که روشنفکر نيست و هيچ گاه نخواسته رفتارهايش را از اين فيلتر بگذراند، ما هميشه قابي از شمايل او را به عنوان راست کارترين پوزيشن دگرانديشي به ياد آورده ايم. حالا گذشته از اين که اصطلاح «روشنفکر» دچار چنان تهي شدگي از معنا و استهلاک شده که اغلب کساني که تا ديروز بر آن مسير بودند، حالا دست کم سعي دارند از اطلاق آن به خود جلوگيري کنند.
    اما تکليف ما با امروزِ محمود دولت آبادي، فارغ از نسبي که به روشنفکري ايراني مي برد يا فاصله اي که خودخواسته از آن مي گيرد، چيست؟ چرا هر خبري از او، دست کم يک دهه است که بر صدر اخبار ادبيات ايران مي نشيند؟ چرا حضور او در مراسم مختلف اغلب خبرسازتر از سلبريتي هاي موسيقي و سينما مي شود؟ چرا تازه ترين کتابش، وسط روزگار عسرت و همزمان با شمارگان 300تايي کتاب ها با 30هزارتا از چاپخانه بيرون مي آيد در حالي که رماني عامه پسند به معناي عام کلمه نيست؟ چرا هر اعلام موضعي از سوي او نسبت به وقايع سياسي و اجتماعي، همه طيف ها را از اپوزيسيون خارج نشين تا اصلاح طلبان و اصولگرايان به واکنش وامي دارد؟ پيرمرد 78ساله خراسان چطور توانسته، پاسخ اين سوال را که «قصه نويس خوبي است يا نه» به تعويق بيندازد و در عوض پرسش هاي ديگري را جايگزين کند؟ پرسش هايي مثل همين ها که مطرح کرده ايم و سعي مي کنيم در چند روايت، پاسخ هايي برايشان بيابيم.
    
    فرق با رفقا
    اين روزها که درباره محمود دولت آبادي مي خوانيم و مي نويسيم، تازه ترين اثر داستاني اش يعني«طريق بسمل شدن» منتشر شده و بلافاصله به بدنه ادبيات داستاني دفاع مقدس افزوده شده است؛ قصه اي درباره هشت سال جنگ از زاويه اي کمتر شناخته شده. اما اگر گمان مي کنيد در اين چندماهه به خاطر انتشار اين کتاب است که بارها نام دولت آبادي را شنيده ايد، در اشتباهيد. يک جست وجوي ساده اينترنتي ما را از رديف کردنِ تايم لايني اين وقايع مي رهاند. بي ترديد اما مهم ترين رويدادي که او را در روزهاي اخير بر سر زبان ها انداخته، حضورش در مراسم افطاري رئيس جمهور بود که از جانب تعدادي از هنرمندان تحريم شده بود. اين کنش دولت آبادي که البته خودش به نوعي واکنش به آن تحريم ها بود، باز هم از جانب اغلب طيف هاي سياسي مورد توجه قرار گرفت و شايد تندترين موضع را فرج سر کوهي، نويسنده و روزنامه گاري که قباي اپوزيسيون بر تن دارد اتخاذ کرد. همين موضع او را که در صفحه هفت امروز روزنامه، بخشي از آن را نقل کرده ايم، مي توان نقطه فصل محمود دولت آبادي با رفقاي پيشينش در نظر آورد؛ گو که از لابه لاي سطور همين نامه و پاسخ نويسنده «کليدر» به آن، مي توان وجوه افتراق نگرش و منش دولت آبادي و امثال سر کوهي را بيرون کشيد.
    حالا که کتاب جديد او با موضوع روايتي از جنگ و دفاع مقدس بيرون آمده و احتمالا بعيد هم نيست يکي ديگر از از پرفروش ترين آثار ادبيات داستاني معاصر تبديل شود و از سوي ديگر هم طيفي که دولت آبادي، عمري آنها را مقابل خود ديده، امروز براي صدور مجوز براي آثار او شايد اندکي تساهل به خرج مي دهند، رفقاي سابقش، تغيير در مواضعش را برنمي تابند و آن را به منفعت طلبي هاي شخصي تعبير مي کنند. خواندن حرف هاي اخير او به خبرگزاري مهر و گلايه ها و تمجيدهاي توامانش هم به قوت اين مدعا کمک مي کند.
    امروز اگر در روش دولت آبادي، تغيير و تحولاتي احساس مي کنيم، شايد از اين روست که او اقتضائات روز رفتار حرفه اي به عنوان يک نويسنده منتقد را بهتر از همفکران سابقش بلد است و سعي دارد زندگي اش را با زمانه اش مطابق کند.
    
    پاي ميز مذاکره
    عمده ترين تفاوت رفتار محمود دولت آبادي با ديگر نويسندگان طيف همسو با او در پهنه ادبيات ايران، در تغيير و تحولي است که او در مسير کنش هاي اعتراضي اش صورت داده و سعي کرده به جاي پاک کردن صورت مساله، پاي ميز مذاکره بنشيند. اما اين مذاکره، شامل چه سويه ها و چه پيش زمينه هايي است و دولت آبادي براي مهياکردن اين پيش زمينه ها چه تلاش هايي صورت داده است؟
    در سال هايي که برخي دوستانش، جزئي ترين موازين مترتب بر اداره کتاب را برنمي تافتند و البته راه اعتراض به آن را هم بلد نبودند، اين او بود که پاي ممنوع بودن ده ساله مهم ترين رمانش يعني «کلنل» ايستاد و نگذاشت ناشران خارجي که نيازي به مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي نداشتند، اثرش را منتشر کنند، هر چند که رمانش به انگليسي و عبري و آلماني ترجمه و منتشر شوند. پاي ميز مذاکره منتظر ماند و سعي کرد به جاي اين که غر بزند، راهي براي اثبات حقانيت خود بيابد و مسئولان امر را متقاعد کند که روايت او هم برآمده از تجارب يک شهروند ايراني است. اينها همه در حالي بود که انتشار غيرمجاز رمان «کلنل» او در داخل کشور، صدمات مادي و معنوي فراواني به او وارد کرد و شايد ساده ترين راه اين بود که طي قراردادي نان وآب دار با ناشران خارج نشين، زير ميز بزند و دوباره قباي اپوزيسيون داخلي غرغرو را بر تن کند که اتفاقا بسيار هم کم هزينه و سهل الوصول است. انتظار و چانه زني منطقي در درون سيستم، به جاي خروج قهرمانانه از آن، سلوکي است که آقاي نويسنده مدتي است در پيش گرفته و از اين رو هم به تعداد هوادارانش افزوده و هم آرام آرام توانسته انتشار کتاب هايش را يک به يک جشن بگيرد.
    
    قدم زدن روي شکاف
    دولت آبادي در عين تاکيد بر هويت متمايز خودش نسبت به حاکميت و قرار گرفتن در شمايل يک نويسنده معترض اما سعي کرده روي اين شکاف، قدم و قلم بزند. او ابايي ندارد از اين که بر روايت خاص خود از سال هاي جنگ در «کلنل» تاکيد کند تا جايي که حتي وزارت ارشاد دولت روحاني هم ريسک مهر تائيد زدن بر آن را نپذيرد. در همان حال، کنار وزير وقت ارشاد مي نشيند و از سيگارش کام مي گيرد و موقعيتي تاريخي در کنار يک مسئول حاکميتي خلق مي کند. ابايي ندارد که در عين تحريم افطاري رئيس جمهور با هنرمندان، کروات قرمز جيغ بزند و در رديف اول مراسم با رئيس جمهور روحاني عکس يادگاري بگيرد. شايد بشود گفت دولت آبادي در همه اين سال ها در عين تمايز و اختلافاتش با مديريت فرهنگي، دولت و منش و مشي خود را تشکيل داده است.
    دولتِ محمود / جام جم کنش هاي سياسي و اجتماعي محمود دولت آبادي را بررسي مي کند
    


 روزنامه جام جم، شماره 5127 به تاريخ 23/3/97، صفحه 8 (ادبيات و هنر)

لينک کوتاه به اين مطلب:   
 


    دفعات مطالعه اين مطلب: 7 بار

 

 
 
چاپ مطلب
ارسال مطلب به دوستان

معرفی سايت به ديگران
گزارش اشکال در اطلاعات
اشتراک نشريات ديگر
 جستجوی مطالب
کلمه مورد نظر خود را وارد کنيد

جستجو در:
همه مجلات عضو
مجلات علمی مصوب
آرشيو اين روزنامه
متن روزنامه های عضو
    
جستجوی پيشرفته



 

اعتماد
ايران
جام جم
دنياي اقتصاد
رسالت
شرق
كيهان
 پيشخوان
دو ماهنامه ميكروب شناسي پزشكي ايران
متن مطالب شماره 2 (پياپي 1202)، خرداد و تير 1397را در magiran بخوانيد.

 

 

سايت را به دوستان خود معرفی کنيد    
 1397-1380 کليه حقوق متعلق به سايت بانک اطلاعات نشريات کشور است.
اطلاعات مندرج در اين پايگاه فقط جهت مطالعه کاربران با رعايت شرايط اعلام شده است.  کپی برداري و بازنشر اطلاعات به هر روش و با هر هدفی ممنوع و پيگيرد قانوني دارد.
 

پشتيبانی سايت magiran.com (در ساعات اداری): 77512642  021
تهران، صندوق پستی 111-15655
فقط در مورد خدمات سايت با ما تماس بگيريد. در مورد محتوای اخبار و مطالب منتشر شده در مجلات و روزنامه ها اطلاعی نداريم!
 


توجه:
magiran.com پايگاهی مرجع است که با هدف اطلاع رسانی و دسترسی به همه مجلات کشور توسط بخش خصوصی و به صورت مستقل اداره می شود. همکاری نشريات عضو تنها مشارکت در تکميل و توسعه سايت است و مسئوليت چگونگی ارايه خدمات سايت بر عهده ايشان نمی باشد.



تمامي خدمات پایگاه magiran.com ، حسب مورد داراي مجوزهاي لازم از مراجع مربوطه مي‌باشند و فعاليت‌هاي اين سايت تابع قوانين و مقررات جمهوري اسلامي ايران است